ЛИВОН ОРДЕНИ: нускалардын айырмасы
vol5_>KadyrM No edit summary |
vol5_>KadyrM No edit summary |
||
| 1-сап: | 1-сап: | ||
<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИВОН ОРДЕНИ - </strong>Ливониядагы немис ордени; <em>Тевтон орденинин</em> үч бөлүмүнүн бири, католиктик диний-рыцардык орден. Л. о. 13-16- к-да Саул салгылашуусунда (1236) талкаланган Кылыччандар орденинин калдыктарынын Тевтон орденине кошулушунан түзүлгөн (1237). Л. о-нин карамагына герман рыцарлары басып алган Чыгыш Прибалтикадагы латыш <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> эстон жерлеринин <sup>2</sup>/<sub>3</sub> бөлүгү кирген <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> ордендин башында магистр туруп, анын резиденциясы Рим же Венденде (Цесисте) жайгашкан. 13-к-да Л. о. Чыгыш Прибалтикадагы немис феодалдары <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> католик чиркөөсүнүн негизги аскер күчү болуп калган. 13-к-дын аягында Чыгыш Прибалтикадагы саясий гегемония үчүн ригалык архиепископторго каршы күрөштө жеңишке жетип,</p><div class="imageCaption">[[File:ЛИВОН_ОРДЕНИ_1.jpg|thumb|Ливон орденинин Цесис ш-ндагы (Латвия) магистрлер замогу. 13-к. 2008-ж. тартылган сүрөт.]]</div><p></p><p>1330-ж. Риганын феодалдык сеньоруна айланган. 1346-ж. Л. о-не <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr> Эстляндия кирген. Бирок <em>Тевтон ордени</em> талкаланган соң (к. <em>Грюнвалъд салгылашуусу, 1410),</em> Риганын үстүнөн 2 сеньордун (архиепископ <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Л. о-нин) бийлиги орногон. Мындай абал 16-к-дын 60-жылдарына чейин сакталган. Л. о. 14-15-к-да Литвага <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> орустарга (Русь) каршы бир нече жолу согуш жүргүзүп, бирок алардан жеңилип калган (<abbr data-short="мис." data-full="мисалы" data-extended="true">мисалы</abbr>, <em>Муз устундөгу салгылашуу,</em> Дурбенин жанындагы салгылашуу, Эргемдеги салгылашуу). 16- к-дын 20-жылдарында немис феодалдары <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> эстон дыйкандарынын карама-каршылыктары күчөп, Л. о. начарлаган. Ливон согушунун (1558-83) учурунда 1561-ж. Л. о. кулап, анын ордуна Курляндия герцогдугу түзүлгөн. Л. о. расмий түрдө 1562-ж. 5-мартта биротоло жоюлган.</p><p>Ад.: <em>Матузова В. И., Назарова Е. Л.</em> Крестоносцы и Русь: конец XII в. - 1270. Тексты. Переводы. Комментарий. М., 2002.</p> | <p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИВОН ОРДЕНИ - </strong>Ливониядагы немис ордени; <em>Тевтон орденинин</em> үч бөлүмүнүн бири, католиктик диний-рыцардык орден. Л. о. 13-16- к-да Саул салгылашуусунда (1236) талкаланган Кылыччандар орденинин калдыктарынын Тевтон орденине кошулушунан түзүлгөн (1237). Л. о-нин карамагына герман рыцарлары басып алган Чыгыш Прибалтикадагы латыш <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> эстон жерлеринин <sup>2</sup>/<sub>3</sub> бөлүгү кирген <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> ордендин башында магистр туруп, анын резиденциясы Рим же Венденде (Цесисте) жайгашкан. 13-к-да Л. о. Чыгыш Прибалтикадагы немис феодалдары <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> католик чиркөөсүнүн негизги аскер күчү болуп калган. 13-к-дын аягында Чыгыш Прибалтикадагы саясий гегемония үчүн ригалык архиепископторго каршы күрөштө жеңишке жетип,</p><div class="imageCaption">[[File:ЛИВОН_ОРДЕНИ_1.jpg|thumb|Ливон орденинин Цесис ш-ндагы (Латвия) магистрлер замогу. 13-к. 2008-ж. тартылган сүрөт.]]</div><p></p><p>1330-ж. Риганын феодалдык сеньоруна айланган. 1346-ж. Л. о-не <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true" data-static="true">Түндүк</abbr> Эстляндия кирген. Бирок <em>Тевтон ордени</em> талкаланган соң (к. <em>Грюнвалъд салгылашуусу, 1410),</em> Риганын үстүнөн 2 сеньордун (архиепископ <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> Л. о-нин) бийлиги орногон. Мындай абал 16-к-дын 60-жылдарына чейин сакталган. Л. о. 14-15-к-да Литвага <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> орустарга (Русь) каршы бир нече жолу согуш жүргүзүп, бирок алардан жеңилип калган (<abbr data-short="мис." data-full="мисалы" data-extended="true" data-static="true">мисалы</abbr>, <em>Муз устундөгу салгылашуу,</em> Дурбенин жанындагы салгылашуу, Эргемдеги салгылашуу). 16- к-дын 20-жылдарында немис феодалдары <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> эстон дыйкандарынын карама-каршылыктары күчөп, Л. о. начарлаган. Ливон согушунун (1558-83) учурунда 1561-ж. Л. о. кулап, анын ордуна Курляндия герцогдугу түзүлгөн. Л. о. расмий түрдө 1562-ж. 5-мартта биротоло жоюлган.</p><p>Ад.: <em>Матузова В. И., Назарова Е. Л.</em> Крестоносцы и Русь: конец XII в. - 1270. Тексты. Переводы. Комментарий. М., 2002.</p> | ||
[[Category:5-том,_50-100_бб]] | [[Category:5-том,_50-100_бб]] | ||
15 октябрь 2026, саат 10:45 учурдагы нуска
ЛИВОН ОРДЕНИ - Ливониядагы немис ордени; Тевтон орденинин үч бөлүмүнүн бири, католиктик диний-рыцардык орден. Л. о. 13-16- к-да Саул салгылашуусунда (1236) талкаланган Кылыччандар орденинин калдыктарынын Тевтон орденине кошулушунан түзүлгөн (1237). Л. о-нин карамагына герман рыцарлары басып алган Чыгыш Прибалтикадагы латыш жана эстон жерлеринин 2/3 бөлүгү кирген жана ордендин башында магистр туруп, анын резиденциясы Рим же Венденде (Цесисте) жайгашкан. 13-к-да Л. о. Чыгыш Прибалтикадагы немис феодалдары жана католик чиркөөсүнүн негизги аскер күчү болуп калган. 13-к-дын аягында Чыгыш Прибалтикадагы саясий гегемония үчүн ригалык архиепископторго каршы күрөштө жеңишке жетип,
1330-ж. Риганын феодалдык сеньоруна айланган. 1346-ж. Л. о-не Түндүк Эстляндия кирген. Бирок Тевтон ордени талкаланган соң (к. Грюнвалъд салгылашуусу, 1410), Риганын үстүнөн 2 сеньордун (архиепископ жана Л. о-нин) бийлиги орногон. Мындай абал 16-к-дын 60-жылдарына чейин сакталган. Л. о. 14-15-к-да Литвага жана орустарга (Русь) каршы бир нече жолу согуш жүргүзүп, бирок алардан жеңилип калган (мисалы, Муз устундөгу салгылашуу, Дурбенин жанындагы салгылашуу, Эргемдеги салгылашуу). 16- к-дын 20-жылдарында немис феодалдары менен эстон дыйкандарынын карама-каршылыктары күчөп, Л. о. начарлаган. Ливон согушунун (1558-83) учурунда 1561-ж. Л. о. кулап, анын ордуна Курляндия герцогдугу түзүлгөн. Л. о. расмий түрдө 1562-ж. 5-мартта биротоло жоюлган.
Ад.: Матузова В. И., Назарова Е. Л. Крестоносцы и Русь: конец XII в. - 1270. Тексты. Переводы. Комментарий. М., 2002.