«МЭЙДЗИ ИСИН» барагынын кодун көрүү

<p><strong data-text-type="type_1_article_title">МЭЙДЗИ ИСЙН </strong>(япончо Мэйдзини жаңыртуу, калыбына келтирүү) - 19-к-дын 2-жарымында Япониядагы феод. системаны жоюп, борбордошкон <abbr data-short="бурж." data-full="буржуазиялык" data-extended="true">буржуазиялык</abbr>-помещиктик мамлекетти орноткон саясий окуялар <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> социалдык-<abbr data-short="экон." data-full="экономикалык" data-extended="true">экономикалык</abbr> кайра түзүүлөр; тар мааниде - 1867-68-ж-дагы аягына чыкпай калган <abbr data-short="бурж." data-full="буржуазиялык" data-extended="true">буржуазиялык</abbr> <abbr data-short="рев-я" data-full="революция" data-extended="true">революция</abbr>. М. и-ге чейин Японияны иш жүзүндө Токугава тегинен чыккан диктатор - сёгун башкарып, император четтё’ калган. Сёгун вассалдары <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> өлкөдөгү жердин '/^ин ээлеп, жердин калган бөлүгү княздарга (даймёлорго) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> алардын вассалдарына (самурайларга) лен тартибинде берилген. Эдо сёгундуктун <abbr data-short="адм." data-full="администрациялык" data-extended="true">администрациялык</abbr> борбору болгон. Княздыктардын ыдырашы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> самурайлардын көбү шаарларга кетип, майда соодагер, кызматчы, мугалим ж. б-га айланган. Дыйкандар укуксуз ижарачылар гана болуп калган. Феодалдык эзүүнүн күчөшүнөн дыйкандар көтөрүлүшү чыккан. Дыйкандар жиктелип, оокаттуу дыйкандар (гоно) катмары көбөйгөн. Шаардык соода, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> ө. ж. буржуазиясы өскөн. Кымбатчылыктан, акчанын баасынын түшүшүнөн 1830-44, 1865-68-ж. Японияда шаар кембагалдарынын көтөрүлүштөрү чыккан. Улуттук көз карандысыздык үчүн башталган кыймыл сёгундукту жоюп, император бийлигин калыбына келтирүү болгон. 1866-ж. батыш княздыктары бири-бири <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> союз түзүп, сёгундукка каршы биргелешкен күрөшүн башташкан. Натыйжада сёгун <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> аны колдогондор Тоба <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Фусимиге жакын жердеги (Киото р-ну) салгылашта императордун аскерлеринен жеңилген. 1868-ж. 3-январда сёгундун өкмөтүнүн кулагандыгы <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> император башкарган жаңы өкмөт түзүлгөндүгү жарыяланган. <abbr data-short="Рев-я" data-full="Революция" data-extended="true">Революция</abbr>нын жеңиши <abbr data-short="бурж." data-full="буржуазиялык" data-extended="true">буржуазиялык</abbr> социалдык-<abbr data-short="экон." data-full="экономикалык" data-extended="true">экономикалык</abbr> реформаларды жүргүзүүгө жол ачканы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> феодалдык калдыктар кыйла даражада сакталып кала берип, ревянын чала аяктаганын белгилеген. Княздыктардын жоюлушу, префектура системасынын кийрилиши (1871), <abbr data-short="мамл." data-full="мамлекеттик" data-extended="true">мамлекеттик</abbr> аппаратты реформалоо, жалпы аскерге милдеттүүлүк (1872) ж. б. чаралар феодалдык бытырандылыктын жоюлушун, монархиялык <abbr data-short="бурж." data-full="буржуазиялык" data-extended="true">буржуазиялык</abbr>-помещиктик мамлекеттин орношун шарттаган. Жер салыгынын реформаланышы (1873-79) феодалдык менчиктин жоюлушуна көмөктөшүп, жерге <abbr data-short="бурж." data-full="буржуазиялык" data-extended="true">буржуазиялык</abbr>-помещиктйк менчикти орноткон, жаңы помещиктердин, оокаттуу дыйкандардын позициясын чындаган. Мэйдзи өкмөтү 19-к-дын 70-80-жылдары капиталисттик мамилелердин өнүгүшүнө өбөлгө болгон.</p><p>Ад.: <em>Тояма Сигэки.</em> Мейдзиисин. (Крушение феодализма в Японии). М., 1959; <em>Лещенко Н. Ф.</em> Япония в эпоху Токугава. М., 2010.</p>

[[Category:5-том,_501-600_бб]]