ЛАКТАР
ЛАКТАР (өздөрүн лак, эскиче казикумухтар деп аташат) - РФтеги эл; Дагстандын жерг. калкы.
Тоолуу Дагстандын борб. бөлүгүндө (Лак ж-а Кулин р-ндору), Түн. Дагстанда (Новолак р-ну), Ставрополь крайы, Кабарда-Балкария, Москвада, о. эле Өзбекстан, Түркмөнстан, Тажикстан ж-а Азербайжанда да жашашат. Жалпы саны 185 миң киши, а. и. 139,7 миңи Дагстанда (2010). Лак ж-а орус тилинде сүйлөшөт. Дини б-ча мусулман-сунниттер. Л. алгач Казикумух хандыгына (шамхалдык) баш ийип, 1820-ж. Россияга кошулган, 1860-ж. Дагстан облнун Казикумух округунда хандык болуп түзүлгөн, 1922-жылдан Лак округу, 1928-жылдан кантон, 1929-жылдан Дагстан АССРинин курамындагы район, 1935-ж. Лак ж-а Кулин р-ндоруна бөлүнгөн. 1944-ж. Л. күч м-н депортацияланган. Негизги кесиби - дыйканчылык, мал чарбачылык, багбанчылык ж-а кол өнөрчүлүк. Тоолуу райондордо жүн (кездеме, кийиз, килем, таар ж. б. токуу иштери), металл, жыгач, таш ж-а тери иштетүү кеңири өнүккөн. Л-дын салттык социалдык уюмун аиылдык жамаат түзүп, аксакалдар кеңеши башкарган. Бир тукумдан тараган үй-бүлөнүн патрилиниялык тобу сакталган. Л. эки кабаттуу үйлөрдү куруп, чатырын темир же черепица м-н жабышкан. Эркектер туника сымал көйнөк, ыштан, бешмант, черкеска (бели тар, жакасыз, узун тар чапан), аялдар көйнөк, кенен шым, тон ж-а булгаары өтүк, башына күмүш кооздуктар м-н жасалгаланган жамынгыч оронушкан. Салттуу тамак-ашы - дан, эт, сүт азыктары, о. эле жашылча-жемиштер. Улуттук майрамдары - Жаңы жыл, Кош айдоо, Түшүм жыйноо ж. б.
Ад.: Булатова А. Г. Лакцы. Махачкала. 2000.
Ш. Керимова.