НЕОДИМ

НЕОДИМ (латынча Neodymium), Nd – элементтердин мезгилдик системасынын III тобундагы химиялык элемент. Катар номери 60, атомдук массасы 144,24. Анын м. саны ¹²⁹Nd, ¹³⁰Nd, ¹³²Nd, – ¹⁵²Nd, ¹⁵⁴Nd болгон 24 изотопу белгилүү, алардын ичинен 7 изотопу: ¹⁴²Nd – ¹⁴⁶Nd, ¹⁴⁸Nd, ¹⁵⁰Nd табиятта кездешет. 1885-ж. австр. химик Азур Фон Вельсбах ачкан. Н. – күмүш түстүү ак металл, балкып эрүү t 1024°C; кайноо t 3027°C. Жер кыртышында массалык боюнча 2,5·10^-3% ти түзөт. Ал жаратылышта эшпинит минералынын курамында болот. Н. бирикмелери түстүү айнек өндүрүүдө кеңири колдонулуп, андан кооз буюмдар (вазалар, карапа идиштер) жасалат жана сүрөт иштеринде, согуш, лазер техникасында колдонулат. Магний, алюминий жана титан куймалары Н. менен легирленгенде алардын механикалык касиеттери жана жогору температурага чыдамдуулугу жакшырат.