МЕТАЛЛ ЭМЕС КЕНДЕР
МЕТАЛЛ ЭМЕС КЕНДЕР, келташ эмес
к е н д е р - курамында металлдар кездешпеген тоо тектер же минералдык агрегаттар. Курулуш ишинде, ө. ж. тармактарында колдонулат. Көпчүлүгү табигый түрдө, калгандары механикалык, термдик, химиялык жол менен иштетилип пайдаланылат. Ө. ж. тармактарында колдонуу өзгөчөлүктөрү боюнча төмөнкүдөй топторго бөлүнөт: 1) х имиялык сырьёлор - минералдык жер семирткичтер, mysдар (апатит, күкүрт, галит, силвинит, карналлит ж. б.); 2)металлургиялык сырьёлор - отко чыдамдуу заттар (чопо, доломит, магнезит, кварцит ж. б.), калып жасалуучу тоо тектер (чопо, кум), кен күкүмдөрүн бириктирип камдаштыруучу материалдар (бентонит чопосу), металл эритүүдө керектелүүчү заттар (акиташ, флюорит, доломит, кварцит); 3)курулуш материалдар ы - курулушта колдонулуучу тоо тектер (гранит, диорит, сиенит, доломит, акиташ, мрамор, кварцит, туф, кум, кумдук ж. б.), карапа, айнек жасалуучу материалдар (чопо, кум, талаа шпаты, каолин, волластонит ж. б.), бириктирип камдаштыруучу заттар (чопо, акиташ, мергель), минералдык боёктор (жошо, мумиё ж. б.), жылуулук жана үн өткөрбөөчү тектер (пелит, вермукулит); 4) металл эмес кенташ сырьёлору - техникалык жол менен өндүрүлгөн кристаллдар (алмаз), ар кандай минералдар (пьезокварц, исланд шпаты, мусковит ж. б.), асыл жана кооз таштар (алмаз, изумруд, топаз, малахит ж. б.), абразивдүү материалдар (бүлөө, кайрак ж. б.).