ЛЕОНОВ

ЛЕОНОВ Леонид Максимович [19(31). 5. 1899, Калуга губерниясы, Тарус уезди, Полухино кыш. - 7. 8. 1994, Москва] - орус жазуучусу. СССР ИАнын академиги (1972). РСФСР искусство­суна эмг. сиң. ишмер (1949), Социалисттик Эмгектин Баатыры (1967). 1922-жылдан алгачкы аңгемелерин жана повесттерин жарыялаган. Анын ысмын журт­ка тааныткан - «Кашкулактар» (1924) романы. Романда орус кыштагы социалдык абалын ре­алдуу чагылдырып, келечектин жаркын элесин көрсөтө алган. Бул мотив кийинки «Ууру»

(1927, 2-редакциясы 1959), «Провинциядагы окуя», «Буурул түн» (1928) ж. б. повесттеринде да өнүктү­рүлгөн. Ошол эле учурда со­циализм куруп жаткан эл­дин баатырдык эмгегин баяндаган «Соть» (1930) ро­манын жазат. 1930-жыл­дардын аягы - 40-жылдар­дын башында Л. драматур­гия жанрында иштеп, «Половчан багы» (1938), «Карышкыр» (1938), «Бороон» (1939) ж. б. пье­саларды жараткан. Улуу Ата Мекендик согуш учурунда «Жапырык» (1942; СССР мамлекеттик сыйл., 1943) пьесасын, «Великошумскини алуу» (1944) повестин, ошондой эле публицистикалык макалаларын жарыяла­ган. Согуштан кийинки чыгармаларынын эң мыктысы - «Орус токою» (1953; Лениндик сыйл., 1957) романы. Анда табияттын экол. маселеси, орус токоюнун тарыхый тагдырына байланышкан кагылыштар, талаш-тартыштар, көз караштар айкын чагылдырылган. 20-к-дын 50-60-жылдары Л. «Еу§еп1а Туапоупа» (1963) по­вестинин, «Алтын араба», «Бороон», «Жапы­рык» пьесаларынын жана «Ууру» романынын жаны редакциясын берген. «Мистер Мак-Кин­линин качышы» киноповести (1961; аты уй­каш фильм, 1976; СССР мамлекеттик сыйл., 1977) бар. Социалдык, адеп-ахлактык, психол., философиялык проблематикасынын терендиги, образдарынын көркөмдүгү Л-дун прозасын адабияттын мыкты үлгүлөрүнүн катарына кошот. Төрт Ленин орде­ни менен сыйланган.