КРИПТОН
КРИПТО́Н (лат. Kryptonum), Kr – элементтердин мезгилдик системасынын VIII тобунда орун алган химиялык элемент. Асыл газдарга кирет, атомдук номери 36, атомдук массасы 83,80. 1898-ж. англиялык химиктер У. Рамзай менен М.Траверс ачкан. Криптон түссүз, жытсыз газ.
Атмосферада 3.10–4% болот (көлөм боюнча). Криптон 6 изотоптун аралашмасынан турат: окистенүү даражасы +2. Криптондун молекуласы бир атомдон турат. Тыгыздыгы 3,745 г/л3, эрүү t – 157,1°С, кайноо t –153,2°С. Суюк абалындагы тыгыздыгы 2,472 г/см3, ал эми катуу абалында 3,100 г/см3. Катуу криптон кубдук кристаллдык торчону, суу жана органикалык заттар менен клатраттарды пайда кылат. Криптондун фтор (KrF2), фенол, хлороформ ж. б. менен бирикмелери алынган. К. өндүрүштө абадан алынат. 85Kr радиоактивдүү изотобун Failed to parse (SVG (MathML can be enabled via browser plugin): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle \beta}
–-нурун алуучу булак катары медицинада, индикатор катары коррозияны изилдөөдө ж. б-да колдонулат. Андан сырткары криптон электр вакуум техникасында, ысытылып жарык берүүчү лампаларды, түстүү жарнама түтүктөрүн (ак түс) толтурууда да колдонулат. Кᒰриптон болоттон жасалган баллондо 5–10 МПа басым астында сакталат.