МЕЛАНЕЗИЯ: нускалардын айырмасы
м (1 версия) |
м (1 версия) |
||
| 1-сап: | 1-сап: | ||
<p> | <p> | ||
<strong data-text-type="type_1_article_title">МЕЛАНЕЗИЯ </strong>(<abbr data-short="гр." data-full="грекче" data-extended="true">грекче</abbr> melas - кара <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> nesos - арал) - Океаниядагы негизги аралдар тобунун бири, Тынч океандын <abbr data-short="түш." data-full="түштүк" data-extended="true">түштүк</abbr>-батыш бөлүгүндө. Башкы аралдары: <em>Жаңы Гвинея, Бисмарк архипелагы,</em> Соломон а., <em>Жаңы Каледония, Фижи. </em>Жалпы аянты 1 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> км<sup>2</sup>дей. Калкы 4 млндон ашуун; негизинен папуастар <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> меланезиялыктар. | <strong data-text-type="type_1_article_title">МЕЛАНЕЗИЯ </strong>(<abbr data-short="гр." data-full="грекче" data-extended="true">грекче</abbr> melas - кара <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> nesos - арал) - Океаниядагы негизги аралдар тобунун бири, Тынч океандын <abbr data-short="түш." data-full="түштүк" data-extended="true">түштүк</abbr>-батыш бөлүгүндө. Башкы аралдары: <em>Жаңы Гвинея, Бисмарк архипелагы,</em> Соломон а., <em>Жаңы Каледония, Фижи. </em>Жалпы аянты 1 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> км<sup>2</sup>дей. Калкы 4 млндон ашуун; негизинен папуастар <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> меланезиялыктар. М-нын аралдары материктик <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жанартоо кыймылдарынан пайда болгон. Бийикт. 5029 лгге чейин (Жаңы Гвинеяда). Жанартоо көп; жер титирөө тез-тез болуп турат. Климаты экватордук, субэкватордук, <abbr data-short="түш." data-full="түштүк" data-extended="true">түштүк</abbr> аралдарда тропиктик. Айлык орт. <abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true">температура</abbr>сы 25-28°С. Жылдык жаан-чачыны айдарым капталдарда 7000-9000 <em>мм,</em> калган бөлүгүндө 1000-2000 <em>мм. </em>Өсүмдүктөрүндө эндемиктер көп. Түндүгүндөгү ири аралдары нымдуу экватордук жыш токой (баалуулары: нан <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> коон дарактары, пальма, каучуктуу, сандал, тик дарактары ж. б.) <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> капталган. <abbr data-short="Борб." data-full="Борбордук" data-extended="true">Борбордук</abbr> бөлүгүндөгү <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> түштүктөгү аралдарын муссондук токой <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> саванна ээлейт. Кокос пальмасы, каучук дарагы, бал камыш, какао, кофе плантациялары бар. Тропиктик дыйканчылык (шалы, жүгөрү, таро, маниок, ямс) өнүккөн. Жыгач даярдалат. Балык кармалып, коралл, седеп чогултулат. Никель, кобальт, хром (Жаңы Каледония), марганец (Жаңы Гебриддер), жез (Соломон а., Фижи, Жаңы Гвинея) кенташтары казылып алынат.</p> | ||
[[Category:5-том,_301-400_бб]] | [[Category:5-том,_301-400_бб]] | ||
1 ноябрь 2026, саат 20:13 учурдагы соңку нуска
МЕЛАНЕЗИЯ (грекче melas - кара жана nesos - арал) - Океаниядагы негизги аралдар тобунун бири, Тынч океандын түштүк-батыш бөлүгүндө. Башкы аралдары: Жаңы Гвинея, Бисмарк архипелагы, Соломон а., Жаңы Каледония, Фижи. Жалпы аянты 1 миллион км2дей. Калкы 4 млндон ашуун; негизинен папуастар менен меланезиялыктар. М-нын аралдары материктик жана жанартоо кыймылдарынан пайда болгон. Бийикт. 5029 лгге чейин (Жаңы Гвинеяда). Жанартоо көп; жер титирөө тез-тез болуп турат. Климаты экватордук, субэкватордук, түштүк аралдарда тропиктик. Айлык орт. температурасы 25-28°С. Жылдык жаан-чачыны айдарым капталдарда 7000-9000 мм, калган бөлүгүндө 1000-2000 мм. Өсүмдүктөрүндө эндемиктер көп. Түндүгүндөгү ири аралдары нымдуу экватордук жыш токой (баалуулары: нан жана коон дарактары, пальма, каучуктуу, сандал, тик дарактары ж. б.) менен капталган. Борбордук бөлүгүндөгү жана түштүктөгү аралдарын муссондук токой жана саванна ээлейт. Кокос пальмасы, каучук дарагы, бал камыш, какао, кофе плантациялары бар. Тропиктик дыйканчылык (шалы, жүгөрү, таро, маниок, ямс) өнүккөн. Жыгач даярдалат. Балык кармалып, коралл, седеп чогултулат. Никель, кобальт, хром (Жаңы Каледония), марганец (Жаңы Гебриддер), жез (Соломон а., Фижи, Жаңы Гвинея) кенташтары казылып алынат.