МИССИСИПИ: нускалардын айырмасы
vol5_>KadyrM No edit summary |
vol5_>KadyrM No edit summary |
||
| 1-сап: | 1-сап: | ||
<p> | <p> | ||
<strong data-text-type="type_1_article_title">МИССИСЙПИ </strong>(<abbr data-short="жерг." data-full="жергиликтүү" data-extended="true">жергиликтүү</abbr> индейлердин тилинде - чоң дарыя) - дүйнөдөгү эң ири дарыялардын бири, АКШда. <abbr data-short="Уз." data-full="Узундугу" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">Узундугу</abbr> 3766 <em>км,</em> Миссуринин башатынан 5971 <em>км.</em> Алабынын аянты 3300 миң <em>км<sup>2</sup>. </em>Миннесота штатындагы анча чоң эмес көлдөн башталып, түндүктөн түштүккө карай <abbr data-short="Борб." data-full="Борбордук" data-extended="true">Борбордук</abbr> түздүктөр, <em>Мексика бою ойдуңу</em> аркылуу агып, Мексика булуңуна куярда дельтаны (аянты 32 миң км<sup>2</sup>дей) пайда кылат. Ортонку жайылмасынын жазылгы 15 <em>кмге</em> жетип, эски нуктар көп кездешет; төмөнкү агымында ташкындан сактануу үчүн дамбалар курулган. Ири куймалары: Миннесота, Де-Мойн, Миссури, Арканзас, Ред-Ривер (оң), Висконсин, Иллинойс, Огайо (сол). Оң куймалары негизинен Аскалуу тоолордун кар, сол куймалары жамгыр сууларынан <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> нөшөрдөн куралат. Жаз-жай айларында суусу кирип, жамгырлуу мезгилде катуу ташкындар болот. | <strong data-text-type="type_1_article_title">МИССИСЙПИ </strong>(<abbr data-short="жерг." data-full="жергиликтүү" data-extended="true">жергиликтүү</abbr> индейлердин тилинде - чоң дарыя) - дүйнөдөгү эң ири дарыялардын бири, АКШда. <abbr data-short="Уз." data-full="Узундугу" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">Узундугу</abbr> 3766 <em>км,</em> Миссуринин башатынан 5971 <em>км.</em> Алабынын аянты 3300 миң <em>км<sup>2</sup>. </em>Миннесота штатындагы анча чоң эмес көлдөн башталып, түндүктөн түштүккө карай <abbr data-short="Борб." data-full="Борбордук" data-extended="true">Борбордук</abbr> түздүктөр, <em>Мексика бою ойдуңу</em> аркылуу агып, Мексика булуңуна куярда дельтаны (аянты 32 миң км<sup>2</sup>дей) пайда кылат. Ортонку жайылмасынын жазылгы 15 <em>кмге</em> жетип, эски нуктар көп кездешет; төмөнкү агымында ташкындан сактануу үчүн дамбалар курулган. Ири куймалары: Миннесота, Де-Мойн, Миссури, Арканзас, Ред-Ривер (оң), Висконсин, Иллинойс, Огайо (сол). Оң куймалары негизинен Аскалуу тоолордун кар, сол куймалары жамгыр сууларынан <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> нөшөрдөн куралат. Жаз-жай айларында суусу кирип, жамгырлуу мезгилде катуу ташкындар болот. М-нин алабында 1840, 1903, 1913, 1927, 1937, 1947, 1951, 1952, 1965-<abbr data-short="ж." data-full="жылы" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">жылы</abbr> алаамат ташкындар болгон. Жогорку бөлүгү кышында тоңот. Орт. чыгымы 16 миң <em>м?!сек</em> (эң көбү 50- 80 миң <em>м?!сек,</em> эң азы 3-5 миң <em>м?/сек).</em> Жылына 360 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> тшиленди агызып келет. Өнөр жай ишканаларынын таштандылары көп кошулгандыктан, суусу өтө булганыч. Дарыя <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> кеме жүрүүчү каналдар аркылуу Улуу көлдөрдүңалабы, Ыйык Лаврентий д. аркылуу Атлантика океаны <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> туташат. Дарыя кемелери Сент-Пол ш-на (3000 кмдей), деңиз кемелери БатонРуж ш-на чейин каттайт. М-нин систамасында суу жолунун жалпы <abbr data-short="уз." data-full="Узундугу" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">Узундугу</abbr> 25 миң кмден ашык. Суу энергия ресурсуна бай. Маанилүү шаарлары <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> порттору: Миннеаполис, Сент-Пол, Давенпорт, Сент-Луис, Мемфис, Батон-Руж, Жаңы Орлеан.</p> | ||
<p>Ад.: <em>Муранов А. П.</em> Величайшие реки мира. Л., 1968.</p> | <p>Ад.: <em>Муранов А. П.</em> Величайшие реки мира. Л., 1968.</p> | ||
[[Category:5-том,_301-400_бб]] | [[Category:5-том,_301-400_бб]] | ||
1 ноябрь 2026, саат 18:00 учурдагы нуска
МИССИСЙПИ (жергиликтүү индейлердин тилинде - чоң дарыя) - дүйнөдөгү эң ири дарыялардын бири, АКШда. Узундугу 3766 км, Миссуринин башатынан 5971 км. Алабынын аянты 3300 миң км2. Миннесота штатындагы анча чоң эмес көлдөн башталып, түндүктөн түштүккө карай Борбордук түздүктөр, Мексика бою ойдуңу аркылуу агып, Мексика булуңуна куярда дельтаны (аянты 32 миң км2дей) пайда кылат. Ортонку жайылмасынын жазылгы 15 кмге жетип, эски нуктар көп кездешет; төмөнкү агымында ташкындан сактануу үчүн дамбалар курулган. Ири куймалары: Миннесота, Де-Мойн, Миссури, Арканзас, Ред-Ривер (оң), Висконсин, Иллинойс, Огайо (сол). Оң куймалары негизинен Аскалуу тоолордун кар, сол куймалары жамгыр сууларынан жана нөшөрдөн куралат. Жаз-жай айларында суусу кирип, жамгырлуу мезгилде катуу ташкындар болот. М-нин алабында 1840, 1903, 1913, 1927, 1937, 1947, 1951, 1952, 1965-жылы алаамат ташкындар болгон. Жогорку бөлүгү кышында тоңот. Орт. чыгымы 16 миң м?!сек (эң көбү 50- 80 миң м?!сек, эң азы 3-5 миң м?/сек). Жылына 360 миллион тшиленди агызып келет. Өнөр жай ишканаларынын таштандылары көп кошулгандыктан, суусу өтө булганыч. Дарыя жана кеме жүрүүчү каналдар аркылуу Улуу көлдөрдүңалабы, Ыйык Лаврентий д. аркылуу Атлантика океаны менен туташат. Дарыя кемелери Сент-Пол ш-на (3000 кмдей), деңиз кемелери БатонРуж ш-на чейин каттайт. М-нин систамасында суу жолунун жалпы Узундугу 25 миң кмден ашык. Суу энергия ресурсуна бай. Маанилүү шаарлары жана порттору: Миннеаполис, Сент-Пол, Давенпорт, Сент-Луис, Мемфис, Батон-Руж, Жаңы Орлеан.
Ад.: Муранов А. П. Величайшие реки мира. Л., 1968.