МЕСЕТА: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
vol5_>KadyrM
No edit summary
м (1 версия)
1-сап: 1-сап:
<p>
<p>
<strong data-text-type="type_1_article_title">МЕСЕТА, </strong>Кастилия бөксө тоосу Пиреней ж. а-нын <abbr data-short="борб." data-full="борбордук" data-extended="true">борбордук</abbr> бөлүгүндө, Испания <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> Португалиянын аймагында. Платолордон, кырка тоолордон, жапыз тоо массивдеринен <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> тоо аралык ойдуңдардан турат. Негизинен герцин бүктөлүшүндө пайда болгон. Бүктөлүү фундаменти М-нын батыш бөлүгүндө жер бети­не чыгып, чыгышында мезозой, кайнозойдун де­ңиздик' <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> континенттик тектеринин астында калат. Жеринин бети жалпысынан чыгыштан батышты карай эңкейиш. Басымдуу <abbr data-short="бийикт." data-full="бийиктиги" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">бийиктиги</abbr> 600-1200 <em>м\</em> <abbr data-short="Борб." data-full="Борбордук" data-extended="true">Борбордук</abbr> Кордильера кырка тоосу (би­йикт. 2592 л«ге чейин, Альмансор чокусу, М-нин эң бийик жери) аркылуу Эски Кастилия (800- 1200 ж) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Жаңы Кастилия (60О-8ОО <em>м)</em> бөксө тоолоруна бөлүнөт. Түштүгүндө, Сьерра-Морена тоолорунда коргошун, жез, сымап, кобальт, те­мир, <abbr data-short="түн." data-full="түндүк" data-extended="true">түндүк</abbr>-батышында, Галисияда темир, алтын, вольфам, калай кендери бар. Климаты негизи­нен субтропиктик, жер ортолук деңиздик, кур­гакчыл, түндүгүндө, Галисияда мелүүн, деңиз-</p>
<strong data-text-type="type_1_article_title">МЕСЕТА, </strong>Кастилия бөксө тоосу Пиреней ж. а-нын <abbr data-short="борб." data-full="борбордук" data-extended="true">борбордук</abbr> бөлүгүндө, Испания <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> Португалиянын аймагында. Платолордон, кырка тоолордон, жапыз тоо массивдеринен <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> тоо аралык ойдуңдардан турат. Негизинен герцин бүктөлүшүндө пайда болгон. Бүктөлүү фундаменти <abbr data-short="М-н" data-full="Менен" data-extended="true">Менен</abbr>ын батыш бөлүгүндө жер бети­не чыгып, чыгышында мезозой, кайнозойдун де­ңиздик' <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> континенттик тектеринин астында калат. Жеринин бети жалпысынан чыгыштан батышты карай эңкейиш. Басымдуу <abbr data-short="бийикт." data-full="бийиктиги" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">бийиктиги</abbr> 600-1200 <em>м\</em> <abbr data-short="Борб." data-full="Борбордук" data-extended="true">Борбордук</abbr> Кордильера кырка тоосу (би­йикт. 2592 л«ге чейин, Альмансор чокусу, <abbr data-short="М-н" data-full="Менен" data-extended="true">Менен</abbr>ин эң бийик жери) аркылуу Эски Кастилия (800- 1200 ж) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Жаңы Кастилия (60О-8ОО <em>м)</em> бөксө тоолоруна бөлүнөт. Түштүгүндө, Сьерра-Морена тоолорунда коргошун, жез, сымап, кобальт, те­мир, <abbr data-short="түн." data-full="түндүк" data-extended="true">түндүк</abbr>-батышында, Галисияда темир, алтын, вольфам, калай кендери бар. Климаты негизи­нен субтропиктик, жер ортолук деңиздик, кур­гакчыл, түндүгүндө, Галисияда мелүүн, деңиз-</p>
<p>[[File:МЕСЕТА_1.jpg|thumb]]</p>
<p>[[File:МЕСЕТА_1.jpg|thumb]]</p>
<p>дик. Июлдун орт. <abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true">температура</abbr>сы 20-28°С, январды­кы 5°С чамасында. Жаан-чачыны 400-500 <em>мм, </em>тоолордо <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="түн." data-full="түндүк" data-extended="true">түндүк</abbr>-батышында 1000-1500 <em>ммте </em>чейин. Кышы нымдуу, жайы (Галисиядан баш­касы) кургакчыл. Башкы дарыялары: Дуэро, Тахо, Гвадиана. Батышында маквис, чыгышын­да <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> түштүгүндө томиллар <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> гарига тибин­деги бадалдар, тоолордо жазы <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> ийне жал­бырактуу сейрек токой өсөт. Дан эгиндери эги­лет. Багбанчылык, жүзүмчүлүк өнүккөн. Жа­йыт катары пайдаланылат. Ири шаары - Мад­рид.</p>
<p>дик. Июлдун орт. <abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true">температура</abbr>сы 20-28°С, январды­кы 5°С чамасында. Жаан-чачыны 400-500 <em>мм, </em>тоолордо <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="түн." data-full="түндүк" data-extended="true">түндүк</abbr>-батышында 1000-1500 <em>ммте </em>чейин. Кышы нымдуу, жайы (Галисиядан баш­касы) кургакчыл. Башкы дарыялары: Дуэро, Тахо, Гвадиана. Батышында маквис, чыгышын­да <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> түштүгүндө томиллар <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> гарига тибин­деги бадалдар, тоолордо жазы <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> ийне жал­бырактуу сейрек токой өсөт. Дан эгиндери эги­лет. Багбанчылык, жүзүмчүлүк өнүккөн. Жа­йыт катары пайдаланылат. Ири шаары - Мад­рид.</p>


[[Category:5-том,_301-400_бб]]
[[Category:5-том,_301-400_бб]]

1 ноябрь 2026, саат 19:46 учурдагы нуска

МЕСЕТА, Кастилия бөксө тоосу Пиреней ж. а-нын борбордук бөлүгүндө, Испания менен Португалиянын аймагында. Платолордон, кырка тоолордон, жапыз тоо массивдеринен жана тоо аралык ойдуңдардан турат. Негизинен герцин бүктөлүшүндө пайда болгон. Бүктөлүү фундаменти Мененын батыш бөлүгүндө жер бети­не чыгып, чыгышында мезозой, кайнозойдун де­ңиздик' жана континенттик тектеринин астында калат. Жеринин бети жалпысынан чыгыштан батышты карай эңкейиш. Басымдуу бийиктиги 600-1200 м\ Борбордук Кордильера кырка тоосу (би­йикт. 2592 л«ге чейин, Альмансор чокусу, Мененин эң бийик жери) аркылуу Эски Кастилия (800- 1200 ж) жана Жаңы Кастилия (60О-8ОО м) бөксө тоолоруна бөлүнөт. Түштүгүндө, Сьерра-Морена тоолорунда коргошун, жез, сымап, кобальт, те­мир, түндүк-батышында, Галисияда темир, алтын, вольфам, калай кендери бар. Климаты негизи­нен субтропиктик, жер ортолук деңиздик, кур­гакчыл, түндүгүндө, Галисияда мелүүн, деңиз-

дик. Июлдун орт. температурасы 20-28°С, январды­кы 5°С чамасында. Жаан-чачыны 400-500 мм, тоолордо жана түндүк-батышында 1000-1500 ммте чейин. Кышы нымдуу, жайы (Галисиядан баш­касы) кургакчыл. Башкы дарыялары: Дуэро, Тахо, Гвадиана. Батышында маквис, чыгышын­да жана түштүгүндө томиллар жана гарига тибин­деги бадалдар, тоолордо жазы жана ийне жал­бырактуу сейрек токой өсөт. Дан эгиндери эги­лет. Багбанчылык, жүзүмчүлүк өнүккөн. Жа­йыт катары пайдаланылат. Ири шаары - Мад­рид.