МАЛАККА (жарым арал): нускалардын айырмасы
vol5_>KadyrM No edit summary |
vol5_>KadyrM No edit summary |
||
| 1-сап: | 1-сап: | ||
<p> | <p> | ||
<strong data-text-type="type_1_article_title">МАЛАККА - </strong>Азиянын <abbr data-short="түш." data-full="түштүк" data-extended="true">түштүк</abbr>-чыгышындагы жарым арал. Индикытайдын <abbr data-short="түш." data-full="түштүк" data-extended="true">түштүк</abbr> бөлүгү. Уз.</p> | <strong data-text-type="type_1_article_title">МАЛАККА - </strong>Азиянын <abbr data-short="түш." data-full="түштүк" data-extended="true">түштүк</abbr>-чыгышындагы жарым арал. Индикытайдын <abbr data-short="түш." data-full="түштүк" data-extended="true">түштүк</abbr> бөлүгү. Уз.</p> | ||
<p>1300 кмдей, аянты 190 миң км<sup>2</sup>дей. <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr> бөлүгү Тайландга, түштүгү Малайзияга (Батыш Малайзия) таандык. Батышынан Андаман деңизи, Малакка кысыгы, чыгышынан <abbr data-short="Түш." data-full="Түштүк" data-extended="true">Түштүк</abbr> Кытай деңизи <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> анын Сиам булуңу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> чулганат. <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr> чек арасы - Кра мойногу (кээде М-га Сиам булуңунун <abbr data-short="түн." data-full="түндүк" data-extended="true">түндүк</abbr> жээгине чейинки аймакты, Мьянманын бир бөлүгүн да кошушат). Жарым аралдын орто бөлүгү <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> жапыз <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> орто бийик тоо массивдери созулуп жатат; эң бийик жери 2187 <em>м </em>(Тахан чокусу). Тоолору бири-биринен обочолонуп жайгашып, чокулары жантайыңкы дого сымал, капталдары тик; чет-жакаларында дөбөлүү түздүктөр, саздуу ойдуңдар бар. | <p>1300 кмдей, аянты 190 миң км<sup>2</sup>дей. <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr> бөлүгү Тайландга, түштүгү Малайзияга (Батыш Малайзия) таандык. Батышынан Андаман деңизи, Малакка кысыгы, чыгышынан <abbr data-short="Түш." data-full="Түштүк" data-extended="true">Түштүк</abbr> Кытай деңизи <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> анын Сиам булуңу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> чулганат. <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr> чек арасы - Кра мойногу (кээде М-га Сиам булуңунун <abbr data-short="түн." data-full="түндүк" data-extended="true">түндүк</abbr> жээгине чейинки аймакты, Мьянманын бир бөлүгүн да кошушат). Жарым аралдын орто бөлүгү <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> жапыз <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> орто бийик тоо массивдери созулуп жатат; эң бийик жери 2187 <em>м </em>(Тахан чокусу). Тоолору бири-биринен обочолонуп жайгашып, чокулары жантайыңкы дого сымал, капталдары тик; чет-жакаларында дөбөлүү түздүктөр, саздуу ойдуңдар бар. М-нын аймагы Индикытай бүктөлүү түзүлүшүнүн Бирма-Малайя зонасына кирет. Калай, вольфрам, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> алтын, жез, темир, молибден, коргошун, цинк, боксит, көмүр кендерине бай. Климаты түштүгүндө экватордук, түндүгүндө 1000- 2000 <em>мм,</em> тоолордо 4000 лглгге чейин жаанчачын жаайт. Абанын <abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true">температура</abbr>сы түздүктөрдө жыл бою 25-27°С. М-нын аймагынын <sup>3</sup>/<sub>4</sub> бөлүгүнө жакыны нымдуу тропиктик дайыма жашыл жыш токой (фикус, диптекарп, инд баньяны, камфара дарагы, алп бамбук, эпифиттер) <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> капталган; жээктерин мангр токойлору ээлейт. Шалы, каучук алынуучу өсүмдүктөр, кокос пальмасынын плантациялары бар. М-да Малайзиянын борбору - Куала-Лумпур жайгашкан.</p> | ||
[[Category:5-том,_201-300_бб]] | [[Category:5-том,_201-300_бб]] | ||
1 ноябрь 2026, саат 12:30 учурдагы нуска
МАЛАККА - Азиянын түштүк-чыгышындагы жарым арал. Индикытайдын түштүк бөлүгү. Уз.
1300 кмдей, аянты 190 миң км2дей. Түндүк бөлүгү Тайландга, түштүгү Малайзияга (Батыш Малайзия) таандык. Батышынан Андаман деңизи, Малакка кысыгы, чыгышынан Түштүк Кытай деңизи жана анын Сиам булуңу менен чулганат. Түндүк чек арасы - Кра мойногу (кээде М-га Сиам булуңунун түндүк жээгине чейинки аймакты, Мьянманын бир бөлүгүн да кошушат). Жарым аралдын орто бөлүгү менен жапыз жана орто бийик тоо массивдери созулуп жатат; эң бийик жери 2187 м (Тахан чокусу). Тоолору бири-биринен обочолонуп жайгашып, чокулары жантайыңкы дого сымал, капталдары тик; чет-жакаларында дөбөлүү түздүктөр, саздуу ойдуңдар бар. М-нын аймагы Индикытай бүктөлүү түзүлүшүнүн Бирма-Малайя зонасына кирет. Калай, вольфрам, ошондой эле алтын, жез, темир, молибден, коргошун, цинк, боксит, көмүр кендерине бай. Климаты түштүгүндө экватордук, түндүгүндө 1000- 2000 мм, тоолордо 4000 лглгге чейин жаанчачын жаайт. Абанын температурасы түздүктөрдө жыл бою 25-27°С. М-нын аймагынын 3/4 бөлүгүнө жакыны нымдуу тропиктик дайыма жашыл жыш токой (фикус, диптекарп, инд баньяны, камфара дарагы, алп бамбук, эпифиттер) менен капталган; жээктерин мангр токойлору ээлейт. Шалы, каучук алынуучу өсүмдүктөр, кокос пальмасынын плантациялары бар. М-да Малайзиянын борбору - Куала-Лумпур жайгашкан.