ЛИНКОЛЬН: нускалардын айырмасы
vol5_>KadyrM No edit summary |
vol5_>KadyrM No edit summary |
||
| 1-сап: | 1-сап: | ||
<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИНКОЛЬН </strong>Авраам (12. 2. 1809, Кентукки штаты, Ходженвилл - 15. 4. 1865, Вашингтон) - Американын <abbr data-short="мамл." data-full="мамлекеттик" data-extended="true">мамлекеттик</abbr> ишмери, АКШнын 16-президенти (1861-65). Кулчулукка каршы чыккан респ. партияны уюштуруучулардын бири (1854). Л. Миссисипи д-нда сал агызуучу, жер ченегич, почта кызматкери болуп иштеп, 1834-жылдан коомдук иштерге катыша баштаган. 1834- 41-ж. Иллинойс мыйзам чыгаруу чогулушунун, 1847-49-ж. АКШ конгрессинин өкүлдөр палатасынын мучөсү. 1836-ж. адвокаттык укукка ээ болгон. Л. карапайым элдин (<abbr data-short="а. и." data-full="анын ичинде" data-extended="true">анын ичинде</abbr> негрлерге</p><p>азаттык берүү) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> аялдардын укуктары (шайлоого катышууга ж. б.) үчүн күрөшкөн. АКШнын <abbr data-short="түш." data-full="түштүк" data-extended="true">түштүк</abbr> аймагы кулчулук системасын колдосо, түндүгү негрлердин эркиндигин жактаган. 1854-ж. АКШнын Респ. партиясын уюштурууга активдүү катышып, шайлоодо Ж. Ч. Фримонттун кандидатурасын жактаган. 1860-ж. Л. АКШнын президенттигине шайланган. Өлкөдөгү жарандык согуштун (1861-65) убагында Л-дун демилгеси <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> 1863-ж. 1-январда кулчулук жоюлган. 1863-жылдагы козголоңго катышкан жерсиз негр-кулдарга -Нзаттык берилген (1863), армия реакциячыл көз караштардан тазаланган. Бул жарандык согушта Түндүктүн жеңишине шарт түзгөн. Л-дун тышкы саясаты башка өлкөлөрдү (Англия, Франция ж. б.) АКШнын ички иштерине кийлигиштирбөөгө, достук мамиле түзүүгө багытталган. Л. 1864-ж. экинчи мөөнөткө президент болуп шайланган. АКШнын <abbr data-short="түш." data-full="түштүк" data-extended="true">түштүк</abbr> аймагын реконструкциялоо планын иштеп чыккан. 1865-ж. 9-апрелде <abbr data-short="Түш." data-full="Түштүк" data-extended="true">Түштүк</abbr> аймагы багынгандан кийин плантаторлор <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Нью-Йорк банкирлери жалдаган актёр Ж. У. Бутс тарабынан оор жарадар болгон. Вашингтондо (1922) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Лондондо (1876) Л-го арналган мемориалдык эстелик тургузулган.</p><div class="imageCaption">[[File:ЛИНКОЛЬН_1.jpg|thumb|А. Линкольн.А. Т. Трю тарткан портрет. 1911.]]</div><p>Ад.: <em>Сэндберг К.</em> Линкольн. М., 2003; <em>Иванов Р. Ф. </em>А. Линкольн и гражданская война в США. 2-е изд. М., 2004.</p> | <p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИНКОЛЬН </strong>Авраам (12. 2. 1809, Кентукки штаты, Ходженвилл - 15. 4. 1865, Вашингтон) - Американын <abbr data-short="мамл." data-full="мамлекеттик" data-extended="true" data-static="true">мамлекеттик</abbr> ишмери, АКШнын 16-президенти (1861-65). Кулчулукка каршы чыккан респ. партияны уюштуруучулардын бири (1854). Л. Миссисипи д-нда сал агызуучу, жер ченегич, почта кызматкери болуп иштеп, 1834-жылдан коомдук иштерге катыша баштаган. 1834- 41-ж. Иллинойс мыйзам чыгаруу чогулушунун, 1847-49-ж. АКШ конгрессинин өкүлдөр палатасынын мучөсү. 1836-ж. адвокаттык укукка ээ болгон. Л. карапайым элдин (<abbr data-short="а. и." data-full="анын ичинде" data-extended="true" data-static="true">анын ичинде</abbr> негрлерге</p><p>азаттык берүү) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> аялдардын укуктары (шайлоого катышууга ж. б.) үчүн күрөшкөн. АКШнын <abbr data-short="түш." data-full="түштүк" data-extended="true" data-static="true">түштүк</abbr> аймагы кулчулук системасын колдосо, түндүгү негрлердин эркиндигин жактаган. 1854-ж. АКШнын Респ. партиясын уюштурууга активдүү катышып, шайлоодо Ж. Ч. Фримонттун кандидатурасын жактаган. 1860-ж. Л. АКШнын президенттигине шайланган. Өлкөдөгү жарандык согуштун (1861-65) убагында Л-дун демилгеси <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> 1863-ж. 1-январда кулчулук жоюлган. 1863-жылдагы козголоңго катышкан жерсиз негр-кулдарга -Нзаттык берилген (1863), армия реакциячыл көз караштардан тазаланган. Бул жарандык согушта Түндүктүн жеңишине шарт түзгөн. Л-дун тышкы саясаты башка өлкөлөрдү (Англия, Франция ж. б.) АКШнын ички иштерине кийлигиштирбөөгө, достук мамиле түзүүгө багытталган. Л. 1864-ж. экинчи мөөнөткө президент болуп шайланган. АКШнын <abbr data-short="түш." data-full="түштүк" data-extended="true" data-static="true">түштүк</abbr> аймагын реконструкциялоо планын иштеп чыккан. 1865-ж. 9-апрелде <abbr data-short="Түш." data-full="Түштүк" data-extended="true" data-static="true">Түштүк</abbr> аймагы багынгандан кийин плантаторлор <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> Нью-Йорк банкирлери жалдаган актёр Ж. У. Бутс тарабынан оор жарадар болгон. Вашингтондо (1922) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> Лондондо (1876) Л-го арналган мемориалдык эстелик тургузулган.</p><div class="imageCaption">[[File:ЛИНКОЛЬН_1.jpg|thumb|А. Линкольн.А. Т. Трю тарткан портрет. 1911.]]</div><p>Ад.: <em>Сэндберг К.</em> Линкольн. М., 2003; <em>Иванов Р. Ф. </em>А. Линкольн и гражданская война в США. 2-е изд. М., 2004.</p> | ||
[[Category:5-том,_50-100_бб]] | [[Category:5-том,_50-100_бб]] | ||
15 октябрь 2026, саат 10:45 учурдагы нуска
ЛИНКОЛЬН Авраам (12. 2. 1809, Кентукки штаты, Ходженвилл - 15. 4. 1865, Вашингтон) - Американын мамлекеттик ишмери, АКШнын 16-президенти (1861-65). Кулчулукка каршы чыккан респ. партияны уюштуруучулардын бири (1854). Л. Миссисипи д-нда сал агызуучу, жер ченегич, почта кызматкери болуп иштеп, 1834-жылдан коомдук иштерге катыша баштаган. 1834- 41-ж. Иллинойс мыйзам чыгаруу чогулушунун, 1847-49-ж. АКШ конгрессинин өкүлдөр палатасынын мучөсү. 1836-ж. адвокаттык укукка ээ болгон. Л. карапайым элдин (анын ичинде негрлерге
азаттык берүү) жана аялдардын укуктары (шайлоого катышууга ж. б.) үчүн күрөшкөн. АКШнын түштүк аймагы кулчулук системасын колдосо, түндүгү негрлердин эркиндигин жактаган. 1854-ж. АКШнын Респ. партиясын уюштурууга активдүү катышып, шайлоодо Ж. Ч. Фримонттун кандидатурасын жактаган. 1860-ж. Л. АКШнын президенттигине шайланган. Өлкөдөгү жарандык согуштун (1861-65) убагында Л-дун демилгеси менен 1863-ж. 1-январда кулчулук жоюлган. 1863-жылдагы козголоңго катышкан жерсиз негр-кулдарга -Нзаттык берилген (1863), армия реакциячыл көз караштардан тазаланган. Бул жарандык согушта Түндүктүн жеңишине шарт түзгөн. Л-дун тышкы саясаты башка өлкөлөрдү (Англия, Франция ж. б.) АКШнын ички иштерине кийлигиштирбөөгө, достук мамиле түзүүгө багытталган. Л. 1864-ж. экинчи мөөнөткө президент болуп шайланган. АКШнын түштүк аймагын реконструкциялоо планын иштеп чыккан. 1865-ж. 9-апрелде Түштүк аймагы багынгандан кийин плантаторлор жана Нью-Йорк банкирлери жалдаган актёр Ж. У. Бутс тарабынан оор жарадар болгон. Вашингтондо (1922) жана Лондондо (1876) Л-го арналган мемориалдык эстелик тургузулган.
Ад.: Сэндберг К. Линкольн. М., 2003; Иванов Р. Ф. А. Линкольн и гражданская война в США. 2-е изд. М., 2004.