ЛЁСС: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
vol5_>KadyrM
No edit summary
vol5_>KadyrM
No edit summary
1-сап: 1-сап:
<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛЁСС </strong>(<abbr data-short="нем." data-full="немисче" data-extended="true">немисче</abbr> 1ёзз - катуу эмес, борпоң) - ачык сары түстөгү <em>алеврит;</em> катмарланбаган карбо­наттуу тоо тек. Курамында 0,01-0,05 <em>мм</em> бүр­түкчөлөр басымдуулук кылат. 0,005 лглгден ки­чине топурак бүртүкчөлөрү кварц, талаа шпа­ты, азыраак санда слюда, роговая обманкадан турат. Күкүмдөрү ар кандай чополуу минерал­дардан (гидрослюда, каолинит, монтморилло­нит) түзүлгөн. Акиташ тегинде конкрециялар­ды пайда кылат. Европа, Азия, <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="Түш." data-full="Түштүк" data-extended="true">Түштүк</abbr> Америка материктериндеги мелүүн алкактык та­лааларда, жарым чөлдүү аймактарда кездешет. Калыңдыгы бир нече ладен 50-100 лгге чейин же­тет. Пайда болушу <abbr data-short="ж-дө" data-full="жөнүндө" data-extended="true">жөнүндө</abbr> бирдиктүү теория жок. В. А. Обручев эолдук, Л. С. Берг кыртыштык <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> комплекстүү (кургактыкта эолдук, делювий­лик, кыртыш-элювийлик) процесстерден келип чыккан деп далилдейт. Л. кирпич, цемент да­ярдоодо, дамба, плотина курууда колдонулат. </p>
<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛЁСС </strong>(<abbr data-short="нем." data-full="немисче" data-extended="true" data-static="true">немисче</abbr> löss - катуу эмес, борпоң) - ачык сары түстөгү <em>алеврит;</em> катмарланбаган карбо­наттуу тоо тек. Курамында 0,01-0,05 <em>мм</em> бүр­түкчөлөр басымдуулук кылат. 0,005 лглгден ки­чине топурак бүртүкчөлөрү кварц, талаа шпа­ты, азыраак санда слюда, роговая обманкадан турат. Күкүмдөрү ар кандай чополуу минерал­дардан (гидрослюда, каолинит, монтморилло­нит) түзүлгөн. Акиташ тегинде конкрециялар­ды пайда кылат. Европа, Азия, <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true" data-static="true">Түндүк</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> <abbr data-short="Түш." data-full="Түштүк" data-extended="true" data-static="true">Түштүк</abbr> Америка материктериндеги мелүүн алкактык та­лааларда, жарым чөлдүү аймактарда кездешет. Калыңдыгы бир нече ладен 50-100 лгге чейин же­тет. Пайда болушу <abbr data-short="ж-дө" data-full="жөнүндө" data-extended="true" data-static="true">жөнүндө</abbr> бирдиктүү теория жок. В. А. Обручев эолдук, Л. С. Берг кыртыштык <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> комплекстүү (кургактыкта эолдук, делювий­лик, кыртыш-элювийлик) процесстерден келип чыккан деп далилдейт. Л. кирпич, цемент да­ярдоодо, дамба, плотина курууда колдонулат. </p>


[[Category:5-том,_50-100_бб]]
[[Category:5-том,_50-100_бб]]

15 октябрь 2026, саат 10:45 учурдагы нуска

ЛЁСС (немисче löss - катуу эмес, борпоң) - ачык сары түстөгү алеврит; катмарланбаган карбо­наттуу тоо тек. Курамында 0,01-0,05 мм бүр­түкчөлөр басымдуулук кылат. 0,005 лглгден ки­чине топурак бүртүкчөлөрү кварц, талаа шпа­ты, азыраак санда слюда, роговая обманкадан турат. Күкүмдөрү ар кандай чополуу минерал­дардан (гидрослюда, каолинит, монтморилло­нит) түзүлгөн. Акиташ тегинде конкрециялар­ды пайда кылат. Европа, Азия, Түндүк жана Түштүк Америка материктериндеги мелүүн алкактык та­лааларда, жарым чөлдүү аймактарда кездешет. Калыңдыгы бир нече ладен 50-100 лгге чейин же­тет. Пайда болушу жөнүндө бирдиктүү теория жок. В. А. Обручев эолдук, Л. С. Берг кыртыштык жана комплекстүү (кургактыкта эолдук, делювий­лик, кыртыш-элювийлик) процесстерден келип чыккан деп далилдейт. Л. кирпич, цемент да­ярдоодо, дамба, плотина курууда колдонулат.