ЛЕПТОСПИРОЗ: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
vol5_>KadyrM
No edit summary
vol5_>KadyrM
No edit summary
1-сап: 1-сап:
<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛЕПТОСПИРОЗ </strong>(Еер!озр1гоз1з) — малдын <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> адамдын жугуштуу ылаңы (оорусу). Малдын де­несин саргартып, былжыр кабыкчаларын <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> терини өлүү ткандарга айлантып, кан сийди­рип, тез арыктатат. Л. табигый очоктуу жугуш­туу ооруларга кирет. Ылаң козгогучу — лептос­пираны бакма <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жапайы айбандар, өзгөчө ке­мирүүчүлөр (чычкан, келемиш, суур) алып жү­рөт. Алардын денесинде козгогуч вируленттүү­лүгүн жоготпой, көпкө сакталып, сыртка сий­дик <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> бөлүнүп чыгып, жем-чөптү, сууну, тө­шөлгөнү, топуракты булгайт. Л. кой-эчкилерде көбүнчө жаз, жай айларында кездешет. Кырг­ндын шартында өзгөчө козуларда кеңири тара­<abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true">латынча</abbr> Ылаңдын жашыруун мезгили - 2—17 күн.</p><p>Л. катуу кармайт <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> өнөкөт өтөт. Ылаң катуу кармаганда малдын денеси ысыйт, деми кыс­тыгат, көпчүлүк учурда шайы бошойт же деми­гет, сырткы былжыр кабыкчалары саргайып, сий­диги кызыл же күрөң түстө болот, чычкактайт, кежигесин тартып, 12-48 сааттын ичинде өлүмгө дуушар болушу ыктымал. Л. өнөкөт өткөндө ылаң 2—3 айга созулушу мүмкүн. Ылаң чыккан чарбага <em>карантин</em> коюлат. Ылаң чыккан короо­сарайлар тазаланып, 2%туү активдүү хлору бар хлор акиташы, жегич натрийдин 2%түү ысык (70- 80%) эритмеси, 3%түү күкүрт карбол аралашма­сы, 5%түү креолин эмульсиясы, формалиндин 2% түү эритмеси <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> дезинфекцияланат.</p>
<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛЕПТОСПИРОЗ </strong>(Leptospirosis) — малдын <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> адамдын жугуштуу ылаңы (оорусу). Малдын де­несин саргартып, былжыр кабыкчаларын <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> терини өлүү ткандарга айлантып, кан сийди­рип, тез арыктатат. Л. табигый очоктуу жугуш­туу ооруларга кирет. Ылаң козгогучу — лептос­пираны бакма <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> жапайы айбандар, өзгөчө ке­мирүүчүлөр (чычкан, келемиш, суур) алып жү­рөт. Алардын денесинде козгогуч вируленттүү­лүгүн жоготпой, көпкө сакталып, сыртка сий­дик <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> бөлүнүп чыгып, жем-чөптү, сууну, тө­шөлгөнү, топуракты булгайт. Л. кой-эчкилерде көбүнчө жаз, жай айларында кездешет. Кырг­ндын шартында өзгөчө козуларда кеңири тара­<abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true" data-static="true">латынча</abbr> Ылаңдын жашыруун мезгили - 2—17 күн.</p><p>Л. катуу кармайт <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> өнөкөт өтөт. Ылаң катуу кармаганда малдын денеси ысыйт, деми кыс­тыгат, көпчүлүк учурда шайы бошойт же деми­гет, сырткы былжыр кабыкчалары саргайып, сий­диги кызыл же күрөң түстө болот, чычкактайт, кежигесин тартып, 12-48 сааттын ичинде өлүмгө дуушар болушу ыктымал. Л. өнөкөт өткөндө ылаң 2—3 айга созулушу мүмкүн. Ылаң чыккан чарбага <em>карантин</em> коюлат. Ылаң чыккан короо­сарайлар тазаланып, 2%туү активдүү хлору бар хлор акиташы, жегич натрийдин 2%түү ысык (70- 80%) эритмеси, 3%түү күкүрт карбол аралашма­сы, 5%түү креолин эмульсиясы, формалиндин 2% түү эритмеси <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> дезинфекцияланат.</p>


[[Category:5-том,_50-100_бб]]
[[Category:5-том,_50-100_бб]]

15 октябрь 2026, саат 10:45 учурдагы нуска

ЛЕПТОСПИРОЗ (Leptospirosis) — малдын жана адамдын жугуштуу ылаңы (оорусу). Малдын де­несин саргартып, былжыр кабыкчаларын жана терини өлүү ткандарга айлантып, кан сийди­рип, тез арыктатат. Л. табигый очоктуу жугуш­туу ооруларга кирет. Ылаң козгогучу — лептос­пираны бакма жана жапайы айбандар, өзгөчө ке­мирүүчүлөр (чычкан, келемиш, суур) алып жү­рөт. Алардын денесинде козгогуч вируленттүү­лүгүн жоготпой, көпкө сакталып, сыртка сий­дик менен бөлүнүп чыгып, жем-чөптү, сууну, тө­шөлгөнү, топуракты булгайт. Л. кой-эчкилерде көбүнчө жаз, жай айларында кездешет. Кырг­ндын шартында өзгөчө козуларда кеңири тара­латынча Ылаңдын жашыруун мезгили - 2—17 күн.

Л. катуу кармайт жана өнөкөт өтөт. Ылаң катуу кармаганда малдын денеси ысыйт, деми кыс­тыгат, көпчүлүк учурда шайы бошойт же деми­гет, сырткы былжыр кабыкчалары саргайып, сий­диги кызыл же күрөң түстө болот, чычкактайт, кежигесин тартып, 12-48 сааттын ичинде өлүмгө дуушар болушу ыктымал. Л. өнөкөт өткөндө ылаң 2—3 айга созулушу мүмкүн. Ылаң чыккан чарбага карантин коюлат. Ылаң чыккан короо­сарайлар тазаланып, 2%туү активдүү хлору бар хлор акиташы, жегич натрийдин 2%түү ысык (70- 80%) эритмеси, 3%түү күкүрт карбол аралашма­сы, 5%түү креолин эмульсиясы, формалиндин 2% түү эритмеси менен дезинфекцияланат.