ЛАНГОБАРДДАР

ЛАНГОБАРДДАР (нем. 1ап£оЪаг<1еп - узун са­калчандар) - батыш германдыктарга таандык байыркы эл. О. кылымдагы лангобард тарыхый булактары б-ча Л. Скандинавиядан чыгып, ви­нил бирикмесине кошулган, вандалдар м-н со­гушуп, ийгиликтерге жетишкен, Водан кудайы­нан жаңы аталышка (узун сакалчандар) ээ бол­гон.

Лангобарддардын Кайдач (Венгрия) көрүстөнүнөн та­былган фибулалар. А. Балог атн. музей. Сексард. Венгрия.

Б. з. 5-к-нда Төмөнкү Эльбанын сол жээ­гинде жашап, убактылуу римдиктерге баш ий­ген. Тез эле оң жээктеги жерлерди ээлеп, Маро­бода бирикмесине кирген. Тациттин маалымат­тары б-ча б. з. 1-к-нда Л. свевдерге таандык со­гушчан уруу болгон. 488-489-ж. герман уруула­рынын жерлерине отуруктащкан. 6-к-дын баш­талышында Ортонку Дунайда жашаган герул урууларына кол салып, алардын Түн. Дунай тобун караткан. Карпат ойдуңунун түндүгүндөгү славяндар м-н тыгыз алакада болуп, дунайлык свевдер м-н ассимиляцияланган. 535- ж-а 539- жылдарда Византия м-н аскердик келишим тү­зүп, мурдакы рим провинциялары - Паннония I, Валерия, 546-547-ж. Нориктин жарымын ээлеп, 552-ж. гепиддерди талкалаган. Король Альбо­индин мезгилинде (болжол м-н 565-572) авар­лар м-н союз түзүп, 568-ж. өз аймактарын авар­ларга калтырып, Италияга кетишкен. 572-ж. Л. Түн. Италиянын негизги бөлүгүн ээлеп, Лан­гобард королдугун негиздеген. 8-к-дын орто че­нинде королдук бийлик начарлай баштаган, 773-774-ж. Король Дезидерийдин учурунда Л. королдугун Улуу Карл каратып алган.

Ад.: Корсунский А. Р., Гюнтер Р. Упадок и гибель Западной Римской империи и возникновение герман­ских королевств. М., 1984; Дворецкая И. А. Западная Европа У-1Х вв. М., 1990; Шервуд Е.А. Законы ланго­бардов: обычное право древнегерманского племени. М., 1992. А. Матанова.