КОНРАД

КО́НРАД Николай Иосифович – (13. 3. 1891, Латвия, Рига – 30. 9. 1970, Москва) – филолог, тарыхчы, орус чыгыш изилдөөчүсү, СССР ИАнын корреспондент-мүчөсү (1938), академиги (1958). 1912-жылы Петербург университетинин

чыгыш тилдер факультетин (кытай-япон бөлүмүн) бүтүргөн. 1922–38-жылдарда Ленинград университетинин чыгыш таануу факультетинде, 1941-жылдан Москва чыгыш таануу институтунда ппон тили кафедрасын жетектеген. 1943-жылдан өмүрүнүн акырына чейин СССР ИАнын чыгыш таануу институтунда иштеген. Япония, Кытай, Корея, Орто Азия, Европа элдеринин тили, адабияты ж­а тарыхы б-ча 200дөн ашуун илимий эмгек жазган. «Япон улуттук адабий тилинин синтаксиси» (1937), «Кытай тили жөнүндө» (1952), Кытай менен Япониядагы адабий тил жөнүндө (1954) ж. б. изилдөөлөрү чыгыш лингвистикасынын, «Япон феодализминин маселелери» (1923), «Япон тарыхынын байыркы замандан Мейдзи төңкө­рүшүнө чейинки очерки» (1934), «Тарых илимин­деги орто кылымдар доору» (1955) ж. б. эмгек­тери чыгыш тарыхынын орчундуу маселелери­не арналган. Конрад «Дүйнөлүк тарыхтын» башкы редакциясына мүчө болуп, ага бир нече макала жазган. «Батыш менен Чыгыш» деген китеби (1966) япон, англис тилдерине которулган. «Япончо-орусча чоң сөздүгү» (1970) үчүн СССР мамлекеттик сыйлыгы ыйгарылган (1972). Ал советтик япон таануу мектебин негиздеген. Эки Эмгек Кызыл Туу ордени, Япония өкмөтүнүн 2-даражадагы «Таңдуу Күн» ордени м-н сыйланган.

Эмг.: Японская литература в образцах и очерках, Л., 1927; М., 1991; Сантаксис японского националь­ного литературного языка, М., 1937; Запад и Восток (2-изд.), М., 1972.

Ад.: Жуков Е. М. К семидесятилетию акад. Н. И. Конрада//Китай, Япония, М.,1961; Вахтин Б. Б., Фишман О. Л. Николай Иосифович Конрад, «Советская тюркология, 1970, № 5.