МЕХАНИКАЛАШТЫРУУ: нускалардын айырмасы
м (1 версия) |
м (1 версия) |
||
| 1-сап: | 1-сап: | ||
<p> | <p> | ||
<strong data-text-type="type_1_article_title">МЕХАНИКАЛАШТЫРУУ — </strong>кол <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> иштетилүүчү эмгек каражаттарын <em>машина, механизм </em> | <strong data-text-type="type_1_article_title">МЕХАНИКАЛАШТЫРУУ — </strong>кол <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> иштетилүүчү эмгек каражаттарын <em>машина, механизм </em> | ||
<abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> аппараттар <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> алмаштыруу. | <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> аппараттар <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> алмаштыруу. М-нун негизги максаты - эмгек өндүрүмдүүлүгүн жогорулатуу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> адамды оор жумуштан бошотуу. М-нун <abbr data-short="тех." data-full="техникалык" data-extended="true">техникалык</abbr> каражаттарына <em>кыймылдаткычы</em> (электр, буу, гидравликалык ж. б.), берилген операцияны ишке ашыруучу атайын түзүлүшү (жүк көтөрүпташуучу, желдетүүчү, муздатуучу ж. б. орнотмолор) бар машина <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> механизмдер кирет. М. 18-к-да башталып, 19-к-дан машина, механизм <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> аппараттарды кенири колдонуу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> жумуштун жеңилдеши эмгек өндүрүмдүүлүгүнүн <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> өндүрүш масштабынын тез өнүгүшүнө алып кел<abbr data-short="ген." data-full="генетикалык" data-extended="true">генетикалык</abbr> М-нун деңгээли <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> натыйжалуулугу эмгекти М. коэфф-тине, өндүрүштүн машина, энергия <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> жабдылышына жараша аныкталат. Ө. ж., а. ч., курулуш <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> транспорттогу өндүрүш процесстерин комплекстүү М. <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> автоматташтыруу үчүн машиналар системасы, энергетиканы М-да ири электр станциялары курулуп, бирдиктүү энергия системалары түзүлүүдө. Шахтада жогорку өндүрүмдүү комбайндар иштөөдө. Газ, нефть сордуруу ө. ж-нда жогорку өндүрүмдүү каражаттар (бургулоочу жабдуулар) пайдаланылууда. Металлургияда оор жумуштарды М. домналарды, чоюн эритүүчү <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> прокат цехтерин М-га багытталган. Жалпы алганда, тоо-кен ө. ж-нда, газ <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> нефть алуу өндүрүшүндө, металлургияда, машина курууда, жүк көтөрүпташуу жумуштарында, курулушта, транспортто, токой чарба, жеңил <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> тамак ө. ж. өндүрүшүндө, тиричилик, тейлөө чөйрөсүндө, а. ч-да М. эң кубаттуу өндүрүштү түзүүгө алып келет. <abbr data-short="Тех." data-full="Техникалык" data-extended="true">Техникалык</abbr> прогресстин негизги багыттары энергияны башка түргө түздөн-түз айландыруу, айланачөйрөнү коргоо иштерин жүргүзүү <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> М. иштерин өркүндөтүүнү көздөйт.</p> | ||
[[Category:5-том,_301-400_бб]] | [[Category:5-том,_301-400_бб]] | ||
1 ноябрь 2026, саат 20:13 учурдагы соңку нуска
МЕХАНИКАЛАШТЫРУУ — кол менен иштетилүүчү эмгек каражаттарын машина, механизм жана аппараттар менен алмаштыруу. М-нун негизги максаты - эмгек өндүрүмдүүлүгүн жогорулатуу жана адамды оор жумуштан бошотуу. М-нун техникалык каражаттарына кыймылдаткычы (электр, буу, гидравликалык ж. б.), берилген операцияны ишке ашыруучу атайын түзүлүшү (жүк көтөрүпташуучу, желдетүүчү, муздатуучу ж. б. орнотмолор) бар машина жана механизмдер кирет. М. 18-к-да башталып, 19-к-дан машина, механизм жана аппараттарды кенири колдонуу менен жумуштун жеңилдеши эмгек өндүрүмдүүлүгүнүн жана өндүрүш масштабынын тез өнүгүшүнө алып келгенетикалык М-нун деңгээли жана натыйжалуулугу эмгекти М. коэфф-тине, өндүрүштүн машина, энергия менен жабдылышына жараша аныкталат. Ө. ж., а. ч., курулуш жана транспорттогу өндүрүш процесстерин комплекстүү М. жана автоматташтыруу үчүн машиналар системасы, энергетиканы М-да ири электр станциялары курулуп, бирдиктүү энергия системалары түзүлүүдө. Шахтада жогорку өндүрүмдүү комбайндар иштөөдө. Газ, нефть сордуруу ө. ж-нда жогорку өндүрүмдүү каражаттар (бургулоочу жабдуулар) пайдаланылууда. Металлургияда оор жумуштарды М. домналарды, чоюн эритүүчү жана прокат цехтерин М-га багытталган. Жалпы алганда, тоо-кен ө. ж-нда, газ жана нефть алуу өндүрүшүндө, металлургияда, машина курууда, жүк көтөрүпташуу жумуштарында, курулушта, транспортто, токой чарба, жеңил жана тамак ө. ж. өндүрүшүндө, тиричилик, тейлөө чөйрөсүндө, а. ч-да М. эң кубаттуу өндүрүштү түзүүгө алып келет. Техникалык прогресстин негизги багыттары энергияны башка түргө түздөн-түз айландыруу, айланачөйрөнү коргоо иштерин жүргүзүү менен М. иштерин өркүндөтүүнү көздөйт.