КОПЕРНИК: нускалардын айырмасы
No edit summary |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КОПЕ́РНИК</b> '''Николай''' (19. 2. 1473, Торунь, – 24. 5. 1543, Фромборк) – поляк астроному, дүйнөнүн гелиоборбордук системасын түзүүчү. Краков университетин­де (1491–1495) окуган. Билим алуусун Италия­нын Болонья, Падуя, Феррара университеттеринде улант­кан ж-а астрономиядан тышкары медицина, укук боюнча билим алган. 1503-жылы мекенине кай­тып келген. 1512-жылы Фромборк шаарына көчүп ке­лип, азыркы күнгө чейин сакталган өзүнүн об­серваториясында изилдөө | <b type='title'>КОПЕ́РНИК</b> '''Николай''' (19. 2. 1473, Торунь, – 24. 5. 1543, Фромборк) – поляк астроному, дүйнөнүн гелиоборбордук системасын түзүүчү. Краков университетин­де (1491–1495) окуган. Билим алуусун Италия­нын Болонья, Падуя, Феррара университеттеринде улант­кан ж-а астрономиядан тышкары медицина, укук боюнча билим алган. 1503-жылы мекенине кай­тып келген. 1512-жылы Фромборк шаарына көчүп ке­лип, азыркы күнгө чейин сакталган өзүнүн об­серваториясында изилдөө | ||
[[File:КОПЕРНИК32.png | thumb | none]] жүргүзгөн. Коперник мамлекеттик ишмер,чебер врач ж-а астроном ка­тары белгилүү. Дүйнөнүн ге­лиоборбордук системасын түзүү анын көп жылдык эмгеги­нин үзүрү болгон. Аны м-н геоборбордук системадагы плане­талардын кыймылы жөнүндө түшүнүксүз көз караштар чечмеленген. 1543-жылы «Ас­ман сфераларынын айланышы жөнүндө» деген жыйнагы жарык көргөн. Ал өзүнүн жыйнагын­да, бардык астрономиялык маселелерди чечүүдө жетек­чи идея катары алып чыгууга аракеттенип, Пто­лемейдин математикалык теориясын өркүндөтүүгө умтул­ган. | [[File:КОПЕРНИК32.png | thumb | none]] жүргүзгөн. Коперник мамлекеттик ишмер,чебер врач ж-а астроном ка­тары белгилүү. Дүйнөнүн ге­лиоборбордук системасын түзүү анын көп жылдык эмгеги­нин үзүрү болгон. Аны м-н геоборбордук системадагы плане­талардын кыймылы жөнүндө түшүнүксүз көз караштар чечмеленген. 1543-жылы «Ас­ман сфераларынын айланышы жөнүндө» деген жыйнагы жарык көргөн. Ал өзүнүн жыйнагын­да, бардык астрономиялык маселелерди чечүүдө жетек­чи идея катары алып чыгууга аракеттенип, Пто­лемейдин математикалык теориясын өркүндөтүүгө умтул­ган. Коперниктин тригонометриянын өнүгүшүнө кош­кон салымы өзгөчө мааниге ээ. Коперниктин жыйна­гындагы тригонометрияга арналган бөлүмү 1542- жылы өз алдынча алгачкы окуу куралы катары басып чыгарылган. Галилей ж. б. окумуштуу­лар Коперниктин окуусун улантып, өнүктүрө башта­гандан кийин колдоого алынган. Айдагы кра­тер ж-а астероид Коперниктин ысмынан аталган. | ||
Ад.: <i>Гребеников Е. А.</i> Н. Коперник. 2-е изд. М., 1982. | Ад.: <i>Гребеников Е. А.</i> Н. Коперник. 2-е изд. М., 1982. | ||
[[Категория:4-том,_403-452_бб]] | [[Категория:4-том,_403-452_бб]] | ||
10:14, 1 Апрель (Чын куран) 2026 -га соңку нускасы
КОПЕ́РНИК Николай (19. 2. 1473, Торунь, – 24. 5. 1543, Фромборк) – поляк астроному, дүйнөнүн гелиоборбордук системасын түзүүчү. Краков университетинде (1491–1495) окуган. Билим алуусун Италиянын Болонья, Падуя, Феррара университеттеринде уланткан ж-а астрономиядан тышкары медицина, укук боюнча билим алган. 1503-жылы мекенине кайтып келген. 1512-жылы Фромборк шаарына көчүп келип, азыркы күнгө чейин сакталган өзүнүн обсерваториясында изилдөө
жүргүзгөн. Коперник мамлекеттик ишмер,чебер врач ж-а астроном катары белгилүү. Дүйнөнүн гелиоборбордук системасын түзүү анын көп жылдык эмгегинин үзүрү болгон. Аны м-н геоборбордук системадагы планеталардын кыймылы жөнүндө түшүнүксүз көз караштар чечмеленген. 1543-жылы «Асман сфераларынын айланышы жөнүндө» деген жыйнагы жарык көргөн. Ал өзүнүн жыйнагында, бардык астрономиялык маселелерди чечүүдө жетекчи идея катары алып чыгууга аракеттенип, Птолемейдин математикалык теориясын өркүндөтүүгө умтулган. Коперниктин тригонометриянын өнүгүшүнө кошкон салымы өзгөчө мааниге ээ. Коперниктин жыйнагындагы тригонометрияга арналган бөлүмү 1542- жылы өз алдынча алгачкы окуу куралы катары басып чыгарылган. Галилей ж. б. окумуштуулар Коперниктин окуусун улантып, өнүктүрө баштагандан кийин колдоого алынган. Айдагы кратер ж-а астероид Коперниктин ысмынан аталган.
Ад.: Гребеников Е. А. Н. Коперник. 2-е изд. М., 1982.