КОПЕРНИК: нускалардын айырмасы
м (1 версия) |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КОПЕ́РНИК</b> Николай (19. 2. 1473, Торунь, – 24. | <b type='title'>КОПЕ́РНИК</b> '''Николай''' (19. 2. 1473, Торунь, – 24. 5. 1543, Фромборк) – поляк астроному, дүйнөнүн гелиоборбордук системасын түзүүчү. Краков университетин­де (1491–1495) окуган. Билим алуусун Италия­нын Болонья, Падуя, Феррара университеттеринде улант­кан ж-а астрономиядан тышкары медицина, укук боюнча билим алган. 1503-жылы мекенине кай­тып келген. 1512-жылы Фромборк шаарына көчүп ке­лип, азыркы күнгө чейин сакталган өзүнүн об­серваториясында изилдөө | ||
5. 1543, Фромборк) – поляк астроному, дүйнөнүн | |||
[[File:КОПЕРНИК32.png | thumb | none]] жүргүзгөн. | [[File:КОПЕРНИК32.png | thumb | none]] жүргүзгөн. Коперник мамлекеттик ишмер,чебер врач ж-а астроном ка­тары белгилүү. Дүйнөнүн ге­лиоборбордук системасын түзүү анын көп жылдык эмгеги­нин үзүрү болгон. Аны м-н геоборбордук системадагы плане­талардын кыймылы жөнүндө түшүнүксүз көз караштар чечмеленген. 1543-жылы «Ас­ман сфераларынын айланышы жөнүндө» деген жыйнагы жарык көргөн. Ал өзүнүн жыйнагын­да, бардык астрономиялык маселелерди чечүүдө жетек­чи идея катары алып чыгууга аракеттенип, Пто­лемейдин математикалык теориясын өркүндөтүүгө умтул­ган. К-тин тригонометриянын өнүгүшүнө кош­кон салымы өзгөчө мааниге ээ. К-тин жыйна­гындагы тригонометрияга арналган бөлүмү 1542- ж. өз алдынча алгачкы окуу куралы катары басып чыгарылган. Галилей ж. б. окумуштуу­лар К-тин окуусун улантып, өнүктүрө башта­гандан кийин колдоого алынган. Айдагы кра­тер ж-а астероид К-тин ысмынан аталган. | ||
чечмеленген. 1543- | |||
Ад.: <i>Гребеников Е. А.</i> Н. Коперник. 2-е изд. М., 1982. | Ад.: <i>Гребеников Е. А.</i> Н. Коперник. 2-е изд. М., 1982. | ||
[[Категория:4-том,_403-452_бб]] | [[Категория:4-том,_403-452_бб]] | ||
10:13, 1 Апрель (Чын куран) 2026 -деги абалы
КОПЕ́РНИК Николай (19. 2. 1473, Торунь, – 24. 5. 1543, Фромборк) – поляк астроному, дүйнөнүн гелиоборбордук системасын түзүүчү. Краков университетинде (1491–1495) окуган. Билим алуусун Италиянын Болонья, Падуя, Феррара университеттеринде уланткан ж-а астрономиядан тышкары медицина, укук боюнча билим алган. 1503-жылы мекенине кайтып келген. 1512-жылы Фромборк шаарына көчүп келип, азыркы күнгө чейин сакталган өзүнүн обсерваториясында изилдөө
жүргүзгөн. Коперник мамлекеттик ишмер,чебер врач ж-а астроном катары белгилүү. Дүйнөнүн гелиоборбордук системасын түзүү анын көп жылдык эмгегинин үзүрү болгон. Аны м-н геоборбордук системадагы планеталардын кыймылы жөнүндө түшүнүксүз көз караштар чечмеленген. 1543-жылы «Асман сфераларынын айланышы жөнүндө» деген жыйнагы жарык көргөн. Ал өзүнүн жыйнагында, бардык астрономиялык маселелерди чечүүдө жетекчи идея катары алып чыгууга аракеттенип, Птолемейдин математикалык теориясын өркүндөтүүгө умтулган. К-тин тригонометриянын өнүгүшүнө кошкон салымы өзгөчө мааниге ээ. К-тин жыйнагындагы тригонометрияга арналган бөлүмү 1542- ж. өз алдынча алгачкы окуу куралы катары басып чыгарылган. Галилей ж. б. окумуштуулар К-тин окуусун улантып, өнүктүрө баштагандан кийин колдоого алынган. Айдагы кратер ж-а астероид К-тин ысмынан аталган.
Ад.: Гребеников Е. А. Н. Коперник. 2-е изд. М., 1982.