КОМПТОН ТОЛКУН УЗУНДУГУ: нускалардын айырмасы
м (1 версия) |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КО́МПТОН ТОЛКУН УЗУНДУГУ</b> – узундук че­нине ээ ж-а релятивдик квант эффектисинин пайда болуу облусун билдирүүчү чоңдук. Бөлүкчөнүн массасы <i>m</i> ж-а универсалдык ту­рактуулар <i>h, c</i> аркылуу туюнтулат: A<i>к=h/mc,</i> | <b type='title'>КО́МПТОН ТОЛКУН УЗУНДУГУ</b> – узундук че­нине ээ ж-а релятивдик квант эффектисинин пайда болуу облусун билдирүүчү чоңдук. Бөлүкчөнүн массасы <i>m</i> ж-а универсалдык ту­рактуулар <i>h, c</i> аркылуу туюнтулат: A<i>к=h/mc,</i> мында <i>h</i> – планк турактуулугу, <i>с</i> –вакуумдагы электр-магниттик толкундун ылдамдыгы, <i>m</i> – бөлүкчөнүн массасы. A<sub><i>к</i> </sub>комптон эффектисинде­ги электр-магниттик толкундун электрондон (протондон) чачырагандагы толкун узундугунун өзгөрүшүн (–A) мүнөздөйт. Электрон үчүн A::3,9.10–11 <i>см</i>, протон үчүн A::2,1.10–14 <i>см</i>. | ||
мында <i>h</i> – | |||
бөлүкчөнүн массасы. A<sub><i>к</i> </sub> | |||
(протондон) чачырагандагы толкун узундугунун | |||
өзгөрүшүн (–A) | |||
A ::3,9.10–11 <i>см</i>, протон үчүн A ::2,1.10–14 <i>см</i>. | |||
Комптон толкун узундугу кванттык релятивдик процесстери сези­лерлик болгондогу талаалардын мейкиндиктик бир тектүү эместигинин масштабын ж-а вирту­алдуу бөлүкчө өзүнүн пайда болгон чекитинен канча аралыкка алыстай ала тургандыгын көрсөтөт. Ошондуктан ядролук күчтөрдүн ара­кет этүү радиусу (виртуалдуу адрондордун эң эле жеңили – p-мезондор м-н аныкталат) чоңдугун тартиби боюнча Комптон толкун узундугуна барабар. Электрон-по­зитрон виртуалдуу жубунун пайда болушунун эсебинен боштуктун уюлдануусу электрондук комптон толкун узундугундай аралыкта байкалат. | |||
жеңили – p-мезондор м-н аныкталат) чоңдугун | |||
тартиби | |||
[[Категория:4-том, 353-402 бб]] | [[Категория:4-том, 353-402 бб]] | ||
09:23, 25 Март (Жалган куран) 2026 -га соңку нускасы
КО́МПТОН ТОЛКУН УЗУНДУГУ – узундук ченине ээ ж-а релятивдик квант эффектисинин пайда болуу облусун билдирүүчү чоңдук. Бөлүкчөнүн массасы m ж-а универсалдык турактуулар h, c аркылуу туюнтулат: Aк=h/mc, мында h – планк турактуулугу, с –вакуумдагы электр-магниттик толкундун ылдамдыгы, m – бөлүкчөнүн массасы. Aк комптон эффектисиндеги электр-магниттик толкундун электрондон (протондон) чачырагандагы толкун узундугунун өзгөрүшүн (–A) мүнөздөйт. Электрон үчүн A::3,9.10–11 см, протон үчүн A::2,1.10–14 см.
Комптон толкун узундугу кванттык релятивдик процесстери сезилерлик болгондогу талаалардын мейкиндиктик бир тектүү эместигинин масштабын ж-а виртуалдуу бөлүкчө өзүнүн пайда болгон чекитинен канча аралыкка алыстай ала тургандыгын көрсөтөт. Ошондуктан ядролук күчтөрдүн аракет этүү радиусу (виртуалдуу адрондордун эң эле жеңили – p-мезондор м-н аныкталат) чоңдугун тартиби боюнча Комптон толкун узундугуна барабар. Электрон-позитрон виртуалдуу жубунун пайда болушунун эсебинен боштуктун уюлдануусу электрондук комптон толкун узундугундай аралыкта байкалат.