КОМИ-ПЕРМЯК АВТОНОМИЯ ОКРУГУ: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
м (1 версия)
No edit summary
1 сап: 1 сап:
<b type='title'>КОМИ-ПЕРМЯК АВТОНОМИЯ ОКРУГУ</b> Россия&shy;нын курамындагы адм.-айм. бирдик. 1925-ж. 26- февралда Урал, 1935-ж. Свердлов, 1938-жылдан Пермь обл-нун курамына кирген. Кама д-нын жогору жагында, Урал алдында жайгашкан. Аянты 32,9 миң <i>км</i><sup>2</sup>. Калкы 146,5 миң (2003).<br>
<b type='title'>КОМИ-ПЕРМЯК АВТОНОМИЯ ОКРУГУ</b> Россия&shy;нын курамындагы административдик-аймактык бирдик. 1925-жылы 26- февралда Урал, 1935-жылы Свердлов, 1938-жылдан Пермь облусунун курамына кирген. Кама дарыясынын жогору жагында, Урал алдында жайгашкан. Аянты 32,9 миң <i>км</i><sup>2</sup>. Калкы 146,5 миң (2003).<br>Административдик-аймактык жактан 6 районго, 1 шаарга, 3 шаар&shy;чага бөлүнөт. Борбору – Кудымкар шаары. Приволжье федерация округуна кирет. Авто&shy;номия округдун шайлоочулары Пермь облусунун шайлоосуна катышууга акылуу. 2007-жылдан Коми-Пермяк округу болуп кайрадан түзүлүп, Пермь об&shy;лусунун курамына өзгөчө административдик-аймактык бирдик бо&shy;луп кирген.<br>Калкынын негизин коми-пермяктар (60,2%) түзөт, ошондой эле орус ж. б. улут өкүлдөрү да жа&shy;шайт. Динге ишенгендери православныйлар, эски каада-салтты туткандар ж-а протестант&shy;тар да бар. Орточо жыштыгы 1 <i>км</i><sup>2 </sup>жерге 4,4 киши. Шаар калкы 26,5%. Табияты калктын жашоосуна орточо жагымдуу. Экологиялык абалы канааттандырарлык. Январдын орточо температурасы –15°Сден –17°Сге чейин, июлду&shy;ку 17–18°С. Жылдык жаан-чачыны 500 <i>мм</i>ге жакын. Башкы дарыясы – Кама (кеме жүрөт). Аймагынын <sup>4</sup>/бөлүгүн тайга ээлейт. Региондун дүң продукциясынын көлөмү 2443,3 млн рубль. Андагы өнөр жайдын үлүшү 19%, айыл чарбасыны&shy;кы 39,4%. Токой (өнөр жай өндүрүшүнүн 51,4%и) өнөр жай комплекси өнүккөн. Ошондой эле жыгаччылык, тамак-аш (30,3%), электр энергетика (5,8%) өнөр жай ишканалары иштейт. Айыл чарбасына жарактуу жери 132 миң <i>га</i>, анын ичинен 115 миң <i>га</i>сы айдоо аянты. Эт-сүт багытындагы мал чарбачылыгы өнүк&shy;көн. Дан эгиндери (кара буудай, буудай, арпа) айдалат. Округдун түндүгүндө териси баалуу ай&shy;банаттар асыралат.<br>Темир жол жок. Автомобиль жолунун узундугу 1690 <i>км</i> (анын ичинен асфальтталганы 335 <i>км</i>). Пожва ж-а Май&shy;коп шаарчаларында дарыя порту, Кудымкарда аэропорт бар. Округда жалпы билим берүүчү 154 мекеме, 9 башталгыч ж-а атайын окуу жайы, 2 ЖОЖ (анын ичинде Удмурт университетинин филиалы), театр, улуттук маданий борбор, 3 музей (анын ичинде край таануу) иштейт.
Адм.-айм. жактан 6 районго, 1 шаарга, 3 шаар&shy;чага бөлүнөт. Борбору – Кудымкар ш.
Приволжье федерация округуна кирет. Авто&shy;номия округдун шайлоочулары Пермь обл-нун шайлоосуна катышууга акылуу. 2007-жылдан К.-П. округу болуп кайрадан түзүлүп, Пермь об&shy;лусунун курамына өзгөчө адм.-айм. бирдик бо&shy;луп кирген.<br>
Калкынын негизин коми-пермяктар (60,2%) түзөт, о. эле орус ж. б. улут өкүлдөрү да жа&shy;шайт. Динге ишенгендери православныйлар, эски каада-салтты туткандар ж-а протестант&shy;тар да бар. Орт. жыштыгы 1 <i>км</i><sup>2 </sup>жерге 4,4 киши. Шаар калкы 26,5%.
Табияты калктын жашоосуна орт. жагымдуу.<br>
Экол. абалы канааттандырарлык. Январдын орт. темп-расы –15°Сден –17°Сге чейин, июлду&shy;ку 17–18°С. Жылдык жаан-чачыны 500 <i>мм</i>ге жакын. Башкы дарыясы – Кама (кеме жүрөт).
Аймагынын <sup>4</sup>/
бөлүгүн тайга ээлейт.
Региондун дүң продукциясынын көлөмү 2443,3
млн рубль. Андагы ө. ж-дын үлүшү 19%, а. ч-ны&shy;кы 39,4%. Токой (ө. ж. өндүрүшүнүн 51,4%и);
ө. ж. комплекси өнүккөн. О. эле жыгаччылык, тамак-аш (30,3%), электр энергетика (5,8%)
ө. ж. ишканалары иштейт. А. ч-га жарактуу жери 132 миң <i>га</i>, а. и. 115 миң <i>га</i>сы айдоо аян-




ты. Эт-сүт багытындагы мал чарбачылыгы өнүк&shy;көн. Дан эгиндери (кара буудай, буудай, арпа) айдалат. Округдун түндүгүндө териси баалуу ай&shy;банаттар асыралат.<br>
Ад.: Коми-Пермяцкий Автономный облус//Россия. М., 2004; Большая Российская энциклопедия. Том 14. М., 2009.  
Т. ж. жок. Автомобиль жолунун уз. 1690 <i>км</i>
(а. и. асфальтталганы 335 <i>км</i>). Пожва ж-а Май&shy;коп шаарчаларында дарыя порту, Кудымкарда аэропорт бар. Округда жалпы билим берүүчү 154 мекеме, 9 башталгыч ж-а атайын окуу жайы, 2 ЖОЖ (а. и. Удмурт ун-тинин филиалы), театр, улуттук маданий борбор, 3 музей (а. и. край таануу) иштейт.
 
 
Ад.: Коми-Пермяцкий Автономный облус//Россия.<br>
М., 2004; Большая Российская энциклопедия. Том
14. М., 2009.  
<p align='right'><i type='author'>Т. Чодураев.</i></p>
<p align='right'><i type='author'>Т. Чодураев.</i></p>
[[Категория:4-том, 353-402 бб]]
[[Категория:4-том, 353-402 бб]]

07:45, 24 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы

КОМИ-ПЕРМЯК АВТОНОМИЯ ОКРУГУ Россия­нын курамындагы административдик-аймактык бирдик. 1925-жылы 26- февралда Урал, 1935-жылы Свердлов, 1938-жылдан Пермь облусунун курамына кирген. Кама дарыясынын жогору жагында, Урал алдында жайгашкан. Аянты 32,9 миң км2. Калкы 146,5 миң (2003).
Административдик-аймактык жактан 6 районго, 1 шаарга, 3 шаар­чага бөлүнөт. Борбору – Кудымкар шаары. Приволжье федерация округуна кирет. Авто­номия округдун шайлоочулары Пермь облусунун шайлоосуна катышууга акылуу. 2007-жылдан Коми-Пермяк округу болуп кайрадан түзүлүп, Пермь об­лусунун курамына өзгөчө административдик-аймактык бирдик бо­луп кирген.
Калкынын негизин коми-пермяктар (60,2%) түзөт, ошондой эле орус ж. б. улут өкүлдөрү да жа­шайт. Динге ишенгендери православныйлар, эски каада-салтты туткандар ж-а протестант­тар да бар. Орточо жыштыгы 1 км2 жерге 4,4 киши. Шаар калкы 26,5%. Табияты калктын жашоосуна орточо жагымдуу. Экологиялык абалы канааттандырарлык. Январдын орточо температурасы –15°Сден –17°Сге чейин, июлду­ку 17–18°С. Жылдык жаан-чачыны 500 ммге жакын. Башкы дарыясы – Кама (кеме жүрөт). Аймагынын 4/5 бөлүгүн тайга ээлейт. Региондун дүң продукциясынын көлөмү 2443,3 млн рубль. Андагы өнөр жайдын үлүшү 19%, айыл чарбасыны­кы 39,4%. Токой (өнөр жай өндүрүшүнүн 51,4%и) өнөр жай комплекси өнүккөн. Ошондой эле жыгаччылык, тамак-аш (30,3%), электр энергетика (5,8%) өнөр жай ишканалары иштейт. Айыл чарбасына жарактуу жери 132 миң га, анын ичинен 115 миң гасы айдоо аянты. Эт-сүт багытындагы мал чарбачылыгы өнүк­көн. Дан эгиндери (кара буудай, буудай, арпа) айдалат. Округдун түндүгүндө териси баалуу ай­банаттар асыралат.
Темир жол жок. Автомобиль жолунун узундугу 1690 км (анын ичинен асфальтталганы 335 км). Пожва ж-а Май­коп шаарчаларында дарыя порту, Кудымкарда аэропорт бар. Округда жалпы билим берүүчү 154 мекеме, 9 башталгыч ж-а атайын окуу жайы, 2 ЖОЖ (анын ичинде Удмурт университетинин филиалы), театр, улуттук маданий борбор, 3 музей (анын ичинде край таануу) иштейт.


Ад.: Коми-Пермяцкий Автономный облус//Россия. М., 2004; Большая Российская энциклопедия. Том 14. М., 2009.

Т. Чодураев.