МУЛЬТИПОЛЬ: нускалардын айырмасы
vol5_>KadyrM No edit summary |
vol5_>KadyrM No edit summary |
||
| 1-сап: | 1-сап: | ||
<p><strong data-text-type="type_1_article_title">МУЛЬТИПОЛЬ </strong>(<abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true">латынча</abbr> тиИшп - көп <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="гр." data-full="грекче" data-extended="true">грекче</abbr> | <p><strong data-text-type="type_1_article_title">МУЛЬТИПОЛЬ </strong>(<abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true">латынча</abbr> тиИшп - көп <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="гр." data-full="грекче" data-extended="true">грекче</abbr> polos - уюл) электрдик - белгилүү симметрияга ээ болгон <em>электр заряддарынын</em> (уюлдар) системасы. Татаалдыгына жараша М-дун нөл тартиби бир заряд, 1-тартиптегиси - диполь, 2 - квадруполь, 3 - октуполь ж. б. деп аталат. М-дун негизги мүнөздөөчүсү - М-дук момент <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> ал сырткы талаалар <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> болгон энергиялык байланышын, талаанын бурчтук көз карандылыгын, негизги-чондуктарын аныктайт. | ||
==<strong data-text-type="type_2_section_header">МУМБАИ (1995-ж. </strong>== | ==<strong data-text-type="type_2_section_header">МУМБАИ (1995-ж. </strong>== | ||
чейин Б о м б е й) - Индиянын батышындагы шаар. Араб деңизинин жээгинде, Соллет а-нда жайгашкан. <abbr data-short="Адм." data-full="Администрациялык" data-extended="true">Администрациялык</abbr> жактан эки бөлүктөн - <abbr data-short="Түш." data-full="Түштүк" data-extended="true">Түштүк</abbr> Мумбаи (Арал шаар аталат) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Шаар айланасы округунан турат. Экөө</p><p></p><div class="imageCaption">[[File:МУЛЬТИПОЛЬ_1.jpg|thumb|Шаардын деңиз жээги.]]</div><p>биригип, Чоң Мумбаи шаар корпорациясын түзөт. Өлкөнүн негизги ө. ж., соода-финансы, <abbr data-short="экон." data-full="экономикалык" data-extended="true">экономикалык</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> маданий борборлорунун бири. Махараштра штатынын <abbr data-short="адм." data-full="администрациялык" data-extended="true">администрациялык</abbr> борбору. Калкы 12,5 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> (2011; шаар айланасы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> 18,4 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr>); калкынын саны <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true">боюнча</abbr> Индиядагы 2 ири порт (жылына 54,5 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> тга жакын жүк ташылат) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> дүйнөдөгү эң ири шаарлардын бири. Бомбей порту «Индиянын дарбазасы», ал аркылуу өлкөнүн сырткы деңиз соодасынын '/^ине жакыны, импорттун <sup>х</sup>/<sub>4</sub>и өтөт. Эл аралык аэропорту (<abbr data-short="Түш." data-full="Түштүк" data-extended="true">Түштүк</abbr> Азиядагы эң чоң; 24,3 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> жүргүнчү, 530,3 миң <em>т</em> жүк) бар. Дүйнөдөгү кебез-кездеме чыгаруучу ө. ж-нын ири борборлорунун бири (жалпы Индия өндүрүшүнүн <em><sup>1</sup>/<sub>4</sub>и).</em> Шаардын экономикасынын негизин тейлөө чөйрөсү түзөт. Өлкөнүн финансы-<abbr data-short="экон." data-full="экономикалык" data-extended="true">экономикалык</abbr> борбору. Резерв банкы, монета сарайы (Индиядагы 4өөнүн бирөө), <abbr data-short="мамл." data-full="мамлекеттик" data-extended="true">мамлекеттик</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жеке банктардын кеңселери, көптөгөн эл аралык компаниялардын өкүлчүлүктөрү, товар, фонд (1875; Азиядагы эң эски) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> пахта биржалары жайгашкан. Ар кыл машина, кеме, станок куруу, металл иштетүү, <abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr>, текстиль, нефть-<abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr>, <abbr data-short="полигр." data-full="полиграфиялык" data-extended="true">полиграфиялык</abbr> ө. ж. өнүккөн <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> күндөлүк керектелүүчү товарлардын бардык түрү чыгарылат. Неоготика стилинде салынган т. ж. (карапа такталар колдонулган; 1878-76) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Бомбей бухтасындагы Элефанта а-ндагы үңкүр храмдар <em>Буткул дуйнөлук мурастын</em> тизмесине киргизилген. Эки <abbr data-short="ун-т" data-full="университет" data-extended="true">университет</abbr>, <abbr data-short="ин-т" data-full="институт" data-extended="true">институт</abbr>тар, Эл аралык индия киносу академиясы, музейлер, сүрөт галереясы иштейт. Кино ө. ж. (Индиядан чыккан кинофильмдердин <sup>2</sup>/<sub>3</sub>сине жакыны) алдыңкы орунда. М- | чейин Б о м б е й) - Индиянын батышындагы шаар. Араб деңизинин жээгинде, Соллет а-нда жайгашкан. <abbr data-short="Адм." data-full="Администрациялык" data-extended="true">Администрациялык</abbr> жактан эки бөлүктөн - <abbr data-short="Түш." data-full="Түштүк" data-extended="true">Түштүк</abbr> Мумбаи (Арал шаар аталат) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Шаар айланасы округунан турат. Экөө</p><p></p><div class="imageCaption">[[File:МУЛЬТИПОЛЬ_1.jpg|thumb|Шаардын деңиз жээги.]]</div><p>биригип, Чоң Мумбаи шаар корпорациясын түзөт. Өлкөнүн негизги ө. ж., соода-финансы, <abbr data-short="экон." data-full="экономикалык" data-extended="true">экономикалык</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> маданий борборлорунун бири. Махараштра штатынын <abbr data-short="адм." data-full="администрациялык" data-extended="true">администрациялык</abbr> борбору. Калкы 12,5 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> (2011; шаар айланасы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> 18,4 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr>); калкынын саны <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true">боюнча</abbr> Индиядагы 2 ири порт (жылына 54,5 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> тга жакын жүк ташылат) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> дүйнөдөгү эң ири шаарлардын бири. Бомбей порту «Индиянын дарбазасы», ал аркылуу өлкөнүн сырткы деңиз соодасынын '/^ине жакыны, импорттун <sup>х</sup>/<sub>4</sub>и өтөт. Эл аралык аэропорту (<abbr data-short="Түш." data-full="Түштүк" data-extended="true">Түштүк</abbr> Азиядагы эң чоң; 24,3 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> жүргүнчү, 530,3 миң <em>т</em> жүк) бар. Дүйнөдөгү кебез-кездеме чыгаруучу ө. ж-нын ири борборлорунун бири (жалпы Индия өндүрүшүнүн <em><sup>1</sup>/<sub>4</sub>и).</em> Шаардын экономикасынын негизин тейлөө чөйрөсү түзөт. Өлкөнүн финансы-<abbr data-short="экон." data-full="экономикалык" data-extended="true">экономикалык</abbr> борбору. Резерв банкы, монета сарайы (Индиядагы 4өөнүн бирөө), <abbr data-short="мамл." data-full="мамлекеттик" data-extended="true">мамлекеттик</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жеке банктардын кеңселери, көптөгөн эл аралык компаниялардын өкүлчүлүктөрү, товар, фонд (1875; Азиядагы эң эски) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> пахта биржалары жайгашкан. Ар кыл машина, кеме, станок куруу, металл иштетүү, <abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr>, текстиль, нефть-<abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr>, <abbr data-short="полигр." data-full="полиграфиялык" data-extended="true">полиграфиялык</abbr> ө. ж. өнүккөн <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> күндөлүк керектелүүчү товарлардын бардык түрү чыгарылат. Неоготика стилинде салынган т. ж. (карапа такталар колдонулган; 1878-76) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Бомбей бухтасындагы Элефанта а-ндагы үңкүр храмдар <em>Буткул дуйнөлук мурастын</em> тизмесине киргизилген. Эки <abbr data-short="ун-т" data-full="университет" data-extended="true">университет</abbr>, <abbr data-short="ин-т" data-full="институт" data-extended="true">институт</abbr>тар, Эл аралык индия киносу академиясы, музейлер, сүрөт галереясы иштейт. Кино ө. ж. (Индиядан чыккан кинофильмдердин <sup>2</sup>/<sub>3</sub>сине жакыны) алдыңкы орунда. М-нын качан негизделгени белгисиз. 1534-ж. аны португалиялыктар басып алган. 1661-ж. португалиялык хан кызы англ. король Карл Пге турмушка чыкканда, жээктеги аралдар <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> кошо сеп катары Англияга өткөн. 1668-ж. англ. ОстИндия компаниясына берилген. Мурун (1661- жылдан) М. Британиянын Батыш Индиядагы башкы факториясы <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> таяныч пункту болгон. 2008-ж. М-де бир нече жолу терракт (195 адам каза болуп, ЗООдөйү жабыркаган) болгон. Эки жылда бир кино, документ, кыска метраждуу, анимациялык фильмдердин фестивалы (1990- жылдан) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> дерби (ат спорту, 1798-ж. алгачкы жарыш болгон; 2004-жылдан марафон) өткөрүлүп турат. М-га жакын жерде Тарапур АЭСи (кубаттуулугу 1400 <em>МВт)</em> курулган. Туризмдин (маданий-оюн-шоок, спорт, пляжда эс алуу) ири борбору. <abbr data-short="Ботан." data-full="Ботаникалык" data-extended="true">Ботаникалык</abbr> бак уюштурулган.</p> | ||
[[Category:5-том,_401-500_бб]] | [[Category:5-том,_401-500_бб]] | ||
1 ноябрь 2026, саат 18:00 учурдагы нуска
МУЛЬТИПОЛЬ (латынча тиИшп - көп жана грекче polos - уюл) электрдик - белгилүү симметрияга ээ болгон электр заряддарынын (уюлдар) системасы. Татаалдыгына жараша М-дун нөл тартиби бир заряд, 1-тартиптегиси - диполь, 2 - квадруполь, 3 - октуполь ж. б. деп аталат. М-дун негизги мүнөздөөчүсү - М-дук момент жана ал сырткы талаалар менен болгон энергиялык байланышын, талаанын бурчтук көз карандылыгын, негизги-чондуктарын аныктайт.
МУМБАИ (1995-ж.
чейин Б о м б е й) - Индиянын батышындагы шаар. Араб деңизинин жээгинде, Соллет а-нда жайгашкан. Администрациялык жактан эки бөлүктөн - Түштүк Мумбаи (Арал шаар аталат) жана Шаар айланасы округунан турат. Экөө
биригип, Чоң Мумбаи шаар корпорациясын түзөт. Өлкөнүн негизги ө. ж., соода-финансы, экономикалык жана маданий борборлорунун бири. Махараштра штатынын администрациялык борбору. Калкы 12,5 миллион (2011; шаар айланасы менен 18,4 миллион); калкынын саны боюнча Индиядагы 2 ири порт (жылына 54,5 миллион тга жакын жүк ташылат) жана дүйнөдөгү эң ири шаарлардын бири. Бомбей порту «Индиянын дарбазасы», ал аркылуу өлкөнүн сырткы деңиз соодасынын '/^ине жакыны, импорттун х/4и өтөт. Эл аралык аэропорту (Түштүк Азиядагы эң чоң; 24,3 миллион жүргүнчү, 530,3 миң т жүк) бар. Дүйнөдөгү кебез-кездеме чыгаруучу ө. ж-нын ири борборлорунун бири (жалпы Индия өндүрүшүнүн 1/4и). Шаардын экономикасынын негизин тейлөө чөйрөсү түзөт. Өлкөнүн финансы-экономикалык борбору. Резерв банкы, монета сарайы (Индиядагы 4өөнүн бирөө), мамлекеттик жана жеке банктардын кеңселери, көптөгөн эл аралык компаниялардын өкүлчүлүктөрү, товар, фонд (1875; Азиядагы эң эски) жана пахта биржалары жайгашкан. Ар кыл машина, кеме, станок куруу, металл иштетүү, химиялык, текстиль, нефть-химиялык, полиграфиялык ө. ж. өнүккөн жана күндөлүк керектелүүчү товарлардын бардык түрү чыгарылат. Неоготика стилинде салынган т. ж. (карапа такталар колдонулган; 1878-76) жана Бомбей бухтасындагы Элефанта а-ндагы үңкүр храмдар Буткул дуйнөлук мурастын тизмесине киргизилген. Эки университет, институттар, Эл аралык индия киносу академиясы, музейлер, сүрөт галереясы иштейт. Кино ө. ж. (Индиядан чыккан кинофильмдердин 2/3сине жакыны) алдыңкы орунда. М-нын качан негизделгени белгисиз. 1534-ж. аны португалиялыктар басып алган. 1661-ж. португалиялык хан кызы англ. король Карл Пге турмушка чыкканда, жээктеги аралдар менен кошо сеп катары Англияга өткөн. 1668-ж. англ. ОстИндия компаниясына берилген. Мурун (1661- жылдан) М. Британиянын Батыш Индиядагы башкы факториясы жана таяныч пункту болгон. 2008-ж. М-де бир нече жолу терракт (195 адам каза болуп, ЗООдөйү жабыркаган) болгон. Эки жылда бир кино, документ, кыска метраждуу, анимациялык фильмдердин фестивалы (1990- жылдан) жана дерби (ат спорту, 1798-ж. алгачкы жарыш болгон; 2004-жылдан марафон) өткөрүлүп турат. М-га жакын жерде Тарапур АЭСи (кубаттуулугу 1400 МВт) курулган. Туризмдин (маданий-оюн-шоок, спорт, пляжда эс алуу) ири борбору. Ботаникалык бак уюштурулган.