vol5_>KadyrM |
vol5_>KadyrM |
| 1-сап: |
1-сап: |
| <p><strong data-text-type="type_1_article_title">МОҢОЛДОР — </strong> кыргыздын <em>оң канатына</em> таандык уруулардын бири. Уламыштар <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true">боюнча</abbr> <em>Адигине</em> <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> <em>Тагайдын</em> эжеси <em>Наалыга</em> байланышкан. Алардын биринде Наалы эже кыргызга келген Көкөгө баш кошкон, андан туулган балдар М„ аталган. С. Абрамзондун эмгеги <abbr data-short="б- ча" data- full="боюнча" data-extended="true">боюнча</abbr> М. - кыргыз элинин этностук калыптанышына катышы бар моңгол-түрк урууларынын бири. Н. <em>Аристовдун</em> пикиринде М. кыргыздарга тыштан кирген «жат» уруулардын бири болгон. Бирок моңгол уруулары <abbr data-short=" м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> кандайдыр бир байланышта болушун тастыктаган тарыхый даректер кезикпейт. М. <abbr data-short="ж-дө" data-full=" жөнүндө" data-extended="true"> жөнүндө</abbr> тарыхый маалыматтар алгачкы жолу <em> Кытай тарыхый даректеринде </em> («Си-юй чжи») кезигип, алар кыргыздын «Батыш Ордосуна» караштуу негизги төрт уруунун бири катары эскерилет. <em>Кыргыз санжырасы </em><abbr data-short=" б- ча" data-full=" боюнча" data-extended="true"> боюнча</abbr> М. Баакы бийден тарап, Бөгөнөк, Улуу Кыйра, Бала Кыйра, Бай Моңол деген негизги топторго ажырайт. М. уруусуна тийиштүү топтор (фратрия) <abbr data- short="Кырг- н" data-full="Кыргызстан" data-extended="true">Кыргызстан</abbr>дын бардык аймактарында кездешет. Анткени алар <em> Кыргызстандын Россияга каратылышына</em> чейин ар кандай саясий кырдаал же табигый шарттарга байланыштуу күчтүү уруу бирикмелерине таянууга аргасыз болушкан. С. Абрамзон М-ду кыргыздын эң эле укуксуз <abbr data-short=" ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> эзилген тобу экенин белгилеп, падыша өкмөтү жүргүзгөн саясий реформалардан кийин гана аларды бир жерге чогултууга аракет жүргөнүн көрсөткөн. <abbr data-short="Мис." data-full=" Мисалы" data-extended="true"> Мисалы</abbr> , алардын бир бөлүгү манап Кайду Рыскулбековдун буйругу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> Нарын, Ат-Башыга чогултулуп, кийин өзүнчө болуштук түзүлгөн. Азыркы учурда М-го тийиштүү топтор негизинен Нарын (Ат- Башы, АкТалаа, Кочкор ж. б. ), Ысык-Көл ( Түп, ЖетиӨгүз ж. б.), Чүй (Кемин, Сокулук, Панфилов ж. б.), Талас (Кара-Буура ж. б.), Ош (Кара-Кулжа ж. б.), Жалал-Абад (Тогуз-Торо, Токтогул, Аксы ж. б.) обл-нда турушат.</p><p>Ад.: <em>Абрамзон С. М.</em> Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б„ 1999.</p><p><em>Р. Жолдошев.</em></p> | | <p><strong data-text-type="type_1_article_title">МОҢОЛДОР - </strong> Чүй обл- нун Жайыл р- нундагы кыштак. Сары- Булак айыл аймагына караштуу. <abbr data-short=" Деңиз деңг." data-full=" Деңиз деңгээлинен" data-extended="true"> Деңиз деңгээлинен</abbr> 1131 <em> м</em> бийикте жайгашкан. Райондун борбору <abbr data-short=" ж- а" data-full=" жана" data-extended="true"> жана</abbr> т. ж. бекети Кара- Балта ш- нан 20 <em> км</em> <abbr data-short=" түш." data-full=" түштүк" data-extended="true"> түштүк</abbr> тарапта. Кыштак 1931-ж. негизделген. Калкы 444 ( 2009) ; мал багып, дыйкан чарбасында эмгектенет. Негизги мектеп, ФАП, китепкана бар.</p> |
|
| |
|
| [[Category:5-том,_401-500_бб]] | | [[Category:5-том,_401-500_бб]] |
1 ноябрь 2026, саат 18:00 учурдагы нуска
МОҢОЛДОР - Чүй обл-нун Жайыл р-нундагы кыштак. Сары-Булак айыл аймагына караштуу. Деңиз деңгээлинен 1131 м бийикте жайгашкан. Райондун борбору жана т. ж. бекети Кара-Балта ш-нан 20 км түштүк тарапта. Кыштак 1931-ж. негизделген. Калкы 444 (2009); мал багып, дыйкан чарбасында эмгектенет. Негизги мектеп, ФАП, китепкана бар.