МЕЗГИЛДҮҮ БӨЛЧӨК

МЕЗГИЛДҮҮ БӨЛЧӨК - белгилүү цифралар бөлчөктүн кандайдыр орунунан кийин мезгил­дүү кайталануучу чексиз ондук бөлчөк. Мисалы, 2,7171 ..., 1,31818... Аны төмөнкүчө жазууга бо­лот: 1,3(18), башкача айтканда мезгил кашаага алынат.

Тиешелүү түрдө 2 бүтүн мезгилинде 71; 1 бүтүн ондон үч мезгилинде 18 деп окулат. Мезгили үтүрдөн кийин башталса, т а з а М. б., ал эми үтүрдөн кийин мезгилдин алдына кандайдыр башка цифралар жайгашса, а р а л а ш М. б. деп аталат. Ар кандай рационалдуу сандарды ондук бөлчөктөргө айландырууда, чектүү бөл­чөктү же М. б-тү пайда кылат. Ар кандай М. б-тү жөнөкөй бөлчөккө да айландырууга болот. Мезгили (9) болгон мезгилдүү ондук бөлчөктү мезгили (0) болгон мезгилдүү ондук бөлчөк түрүндө жана тескерисинче жазууга болот. Мисалы, 0,2(9)=0,3(0). Мезгили (9) жана (0) болгон мез­гилдүү ондук бөлчөктөр кадимки ондук бөлчөк­төрду берет: 3,4(9)=3,5; 5,48000...= 5,48.