МАҢГЫСТОО ОБЛУСУ: нускалардын айырмасы
vol5_>KadyrM No edit summary |
м (1 версия) |
||
| (2 intermediate revisions by the same user not shown) | |||
| 1-сап: | 1-сап: | ||
<p> | <p> | ||
<strong data-text-type="type_1_article_title">МАҢГЫСТОО ОБЛУСУ - </strong>Казакстан Респ-ндагы <abbr data-short="адм." data-full="администрациялык" data-extended="true">администрациялык</abbr> бирдик. 1973-<abbr data-short="ж." data-full="жылы" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">жылы</abbr> уюшулган. 1988-90-<abbr data-short="ж." data-full="жылы" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">жылы</abbr> Атырау <abbr data-short="обл." data-full="облусунун" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">облусунун</abbr> курамына кирген. 1990-жылдан кайрадан өз алдынча облус. Аянты 165,7 миң <em>км<sup>2</sup>.</em> Калкы 349, 6 миң (2004); калкынын негизин казактар (83,0%), орустар (14,8%) түзөт, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> кыргыз, украин, азербайжан, лезгин, татар ж. б. улут өкүлдөрү да жашайт. Калкынын орт. жыштыгы 1 км<sup>2</sup>ге 2,1 киши. Шаар калкы 80,3% . Ири шаарлары: Ак-Тоо (мурдагы Шевченко), Жаңы-Өзөн, Форт-Шевченко. Борбору - Ак-Тоо (мурдагы Шевченко). Каспий бою ойдуңунан <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Үстүрт платосунун батыш бөлүгүнөн орун алган. Батышынан Каспий деңизи <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> чулганат. Климаты кескин континенттик. Январдын орт. <abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true">температура</abbr>сы -3°С, июлдуку 26°С. Жылдык жаан-чачыны 120-160 <em>мм.</em> Туруктуу дарыясы жок, бирок жер астындагы суунун запасы <abbr data-short="мол." data-full="молекулалык" data-extended="true">молекулалык</abbr> Күрөң топурактуу. Бадал аралашкан шыбак-баялыштуу чөл өсүмдүктөрү өсөт. Облустун аймагы кен байлыктарга бай. Экономикасынын негизин газ <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> нефть (59 кени бар; ирилери: Өзөн, Жетибай, Калемкаш, Теңге, Ташболот ж. б.) түзөт, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> таш-үлүлдөр казылып алынат. Балык кармалып, беленделет. ЖаңыӨзөн - Атырау - Самара нефть кууру салынган. Т. ж-нун <abbr data-short="уз." data-full="узундугу" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">узундугу</abbr> 700 <em>км,</em> автомобиль жолунуку 2 миң <em>кмден</em> ашык. Жаңы-Өзөн - Бейнеу газ кууру О. Азияга кеткен газ кууруна кошулат. Газ иштетүүчү, пластмасса <abbr data-short="з-д" data-full="завод" data-extended="true">завод</abbr>дору, АЭС, деңиз суусун тазалоочу, курулуш материалдар, тамакаш (<abbr data-short="а. и." data-full="анын ичинде" data-extended="true">анын ичинде</abbr> сүт) ө. ж. ишканалары иштейт. Ө. ж. борборлору: Жаңы-Өзөн, Форт-Шевченко, Жетибай. Облуста <abbr data-short="ун-т" data-full="университет" data-extended="true">университет</abbr>, политех. <abbr data-short="ин-т" data-full="институт" data-extended="true">институт</abbr>, коллеждер, <abbr data-short="муз." data-full="музыкалык" data-extended="true">музыкалык</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> спорт мектептери, китепканалар, <abbr data-short="мад-т" data-full="маданият" data-extended="true">маданият</abbr> үйлөрү, музейлер, облустук филармония, санитария-эпидемиол. станциясы бар. Кара-көл кою, жылкы, төө асыралып, үй куштары | <strong data-text-type="type_1_article_title">МАҢГЫСТОО ОБЛУСУ - </strong>Казакстан Респ-ндагы <abbr data-short="адм." data-full="администрациялык" data-extended="true">администрациялык</abbr> бирдик. 1973-<abbr data-short="ж." data-full="жылы" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">жылы</abbr> уюшулган. 1988-90-<abbr data-short="ж." data-full="жылы" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">жылы</abbr> Атырау <abbr data-short="обл." data-full="облусунун" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">облусунун</abbr> курамына кирген. 1990-жылдан кайрадан өз алдынча облус. Аянты 165,7 миң <em>км<sup>2</sup>.</em> Калкы 349, 6 миң (2004); калкынын негизин казактар (83,0%), орустар (14,8%) түзөт, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> кыргыз, украин, азербайжан, лезгин, татар ж. б. улут өкүлдөрү да жашайт. Калкынын орт. жыштыгы 1 км<sup>2</sup>ге 2,1 киши. Шаар калкы 80,3% . Ири шаарлары: Ак-Тоо (мурдагы Шевченко), Жаңы-Өзөн, Форт-Шевченко. Борбору - Ак-Тоо (мурдагы Шевченко). Каспий бою ойдуңунан <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Үстүрт платосунун батыш бөлүгүнөн орун алган. Батышынан Каспий деңизи <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> чулганат. Климаты кескин континенттик. Январдын орт. <abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true">температура</abbr>сы -3°С, июлдуку 26°С. Жылдык жаан-чачыны 120-160 <em>мм.</em> Туруктуу дарыясы жок, бирок жер астындагы суунун запасы <abbr data-short="мол." data-full="молекулалык" data-extended="true">молекулалык</abbr> Күрөң топурактуу. Бадал аралашкан шыбак-баялыштуу чөл өсүмдүктөрү өсөт. Облустун аймагы кен байлыктарга бай. Экономикасынын негизин газ <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> нефть (59 кени бар; ирилери: Өзөн, Жетибай, Калемкаш, Теңге, Ташболот ж. б.) түзөт, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> таш-үлүлдөр казылып алынат. Балык кармалып, беленделет. ЖаңыӨзөн - Атырау - Самара нефть кууру салынган. Т. ж-нун <abbr data-short="уз." data-full="узундугу" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">узундугу</abbr> 700 <em>км,</em> автомобиль жолунуку 2 миң <em>кмден</em> ашык. Жаңы-Өзөн - Бейнеу газ кууру О. Азияга кеткен газ кууруна кошулат. Газ иштетүүчү, пластмасса <abbr data-short="з-д" data-full="завод" data-extended="true">завод</abbr>дору, АЭС, деңиз суусун тазалоочу, курулуш материалдар, тамакаш (<abbr data-short="а. и." data-full="анын ичинде" data-extended="true">анын ичинде</abbr> сүт) ө. ж. ишканалары иштейт. Ө. ж. борборлору: Жаңы-Өзөн, Форт-Шевченко, Жетибай. Облуста <abbr data-short="ун-т" data-full="университет" data-extended="true">университет</abbr>, политех. <abbr data-short="ин-т" data-full="институт" data-extended="true">институт</abbr>, коллеждер, <abbr data-short="муз." data-full="музыкалык" data-extended="true">музыкалык</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> спорт мектептери, китепканалар, <abbr data-short="мад-т" data-full="маданият" data-extended="true">маданият</abbr> үйлөрү, музейлер, облустук филармония, санитария-эпидемиол. станциясы бар. Кара-көл кою, жылкы, төө асыралып, үй куштары багы<abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true">латынча</abbr> Каспий деңизинде кеме жүрөт.</p> | ||
<p>Ад.: Мангыштак облусу//Географиялык энциклопедиялык сөздүк. Ф., 1987; Кдзакстан үлттык энциклопедия. Алматы. 6-т., 2004.</p> | <p>Ад.: Мангыштак облусу//Географиялык энциклопедиялык сөздүк. Ф., 1987; Кдзакстан үлттык энциклопедия. Алматы. 6-т., 2004.</p> | ||
[[Category:5-том,_201-300_бб]] | [[Category:5-том,_201-300_бб]] | ||
1 ноябрь 2026, саат 20:36 учурдагы соңку нуска
МАҢГЫСТОО ОБЛУСУ - Казакстан Респ-ндагы администрациялык бирдик. 1973-жылы уюшулган. 1988-90-жылы Атырау облусунун курамына кирген. 1990-жылдан кайрадан өз алдынча облус. Аянты 165,7 миң км2. Калкы 349, 6 миң (2004); калкынын негизин казактар (83,0%), орустар (14,8%) түзөт, ошондой эле кыргыз, украин, азербайжан, лезгин, татар ж. б. улут өкүлдөрү да жашайт. Калкынын орт. жыштыгы 1 км2ге 2,1 киши. Шаар калкы 80,3% . Ири шаарлары: Ак-Тоо (мурдагы Шевченко), Жаңы-Өзөн, Форт-Шевченко. Борбору - Ак-Тоо (мурдагы Шевченко). Каспий бою ойдуңунан жана Үстүрт платосунун батыш бөлүгүнөн орун алган. Батышынан Каспий деңизи менен чулганат. Климаты кескин континенттик. Январдын орт. температурасы -3°С, июлдуку 26°С. Жылдык жаан-чачыны 120-160 мм. Туруктуу дарыясы жок, бирок жер астындагы суунун запасы молекулалык Күрөң топурактуу. Бадал аралашкан шыбак-баялыштуу чөл өсүмдүктөрү өсөт. Облустун аймагы кен байлыктарга бай. Экономикасынын негизин газ жана нефть (59 кени бар; ирилери: Өзөн, Жетибай, Калемкаш, Теңге, Ташболот ж. б.) түзөт, ошондой эле таш-үлүлдөр казылып алынат. Балык кармалып, беленделет. ЖаңыӨзөн - Атырау - Самара нефть кууру салынган. Т. ж-нун узундугу 700 км, автомобиль жолунуку 2 миң кмден ашык. Жаңы-Өзөн - Бейнеу газ кууру О. Азияга кеткен газ кууруна кошулат. Газ иштетүүчү, пластмасса заводдору, АЭС, деңиз суусун тазалоочу, курулуш материалдар, тамакаш (анын ичинде сүт) ө. ж. ишканалары иштейт. Ө. ж. борборлору: Жаңы-Өзөн, Форт-Шевченко, Жетибай. Облуста университет, политех. институт, коллеждер, музыкалык жана спорт мектептери, китепканалар, маданият үйлөрү, музейлер, облустук филармония, санитария-эпидемиол. станциясы бар. Кара-көл кою, жылкы, төө асыралып, үй куштары багылатынча Каспий деңизинде кеме жүрөт.
Ад.: Мангыштак облусу//Географиялык энциклопедиялык сөздүк. Ф., 1987; Кдзакстан үлттык энциклопедия. Алматы. 6-т., 2004.