ЛОГИКАЛЫК ЖАНА ТАРЫХЫЙЛЫК: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
vol5_>KadyrM
No edit summary
 
м (1 версия)
 
(One intermediate revision by the same user not shown)
2-сап: 2-сап:
<strong data-text-type="type_1_article_title">ЛОГИКАЛЫК ЖАНА ТАРЫХЫЙЛЫК - </strong>фило­софия теориясынын өзөктүү түшүнүктөрү. Фи­лософия тарыхында Л. ж. т-тын өз ара каты­шы <abbr data-short="ж-дө" data-full="жөнүндө" data-extended="true">жөнүндө</abbr>гү маселеге биринчи жолу Аристотель кайрылган <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> булардын катышын акыл-эс <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> сезим кабылдоолорунун шайкештиги ката­ры түшүндүргөн. Л. <abbr data-short="ж. т." data-full="жылы туулган" data-extended="true">жылы туулган</abbr> проблемасына кийин­черээк Г. В. Гегель, К. Маркс, А. Грамши ж. б. кайрылышкан. Азыркы кездеги <abbr data-short="филос." data-full="философиялык" data-extended="true">философиялык</abbr> <abbr data-short="ад-т" data-full="адабият" data-extended="true">адабият</abbr>тар­да Л. <abbr data-short="ж. т." data-full="жылы туулган" data-extended="true">жылы туулган</abbr> маселелери ар кыл ыңгайда кара­<abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true">латынча</abbr> Онтол. аспектте: тарыхыйлык - нерсенин пайда болуу, калыптануу, жетилүү, <abbr data-short="б. а." data-full="башкача айтканда" data-extended="true">башкача айтканда</abbr> бүткүл өнүгүү процессин камтыйт. Ал эми логикалык болсо, нерсенин тарыхын, басып өткөн жолу­нун кыскартылган, ыраатталган (<abbr data-short="теор." data-full="теориялык" data-extended="true">теориялык</abbr>) түрдө көрсөтүлүшү. Ошондуктан Л. <abbr data-short="ж. т." data-full="жылы туулган" data-extended="true">жылы туулган</abbr> - тарыхый өнүгүүдөгү объективдүү дүйнө <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> анын тааным чагылышынын ортосундагы байланышты мүнөз­дөөчү <abbr data-short="филос." data-full="философиялык" data-extended="true">философиялык</abbr> категориялар. Булар - өнүгүүнүн маанилүү жагын, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> ойлоонун логикалык жүрүшү <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> нерсенин реалдуу тарыхынын орто­сундагы шайкештикти ачып берүүчү түшүнүктөр. </p>
<strong data-text-type="type_1_article_title">ЛОГИКАЛЫК ЖАНА ТАРЫХЫЙЛЫК - </strong>фило­софия теориясынын өзөктүү түшүнүктөрү. Фи­лософия тарыхында Л. ж. т-тын өз ара каты­шы <abbr data-short="ж-дө" data-full="жөнүндө" data-extended="true">жөнүндө</abbr>гү маселеге биринчи жолу Аристотель кайрылган <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> булардын катышын акыл-эс <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> сезим кабылдоолорунун шайкештиги ката­ры түшүндүргөн. Л. <abbr data-short="ж. т." data-full="жылы туулган" data-extended="true">жылы туулган</abbr> проблемасына кийин­черээк Г. В. Гегель, К. Маркс, А. Грамши ж. б. кайрылышкан. Азыркы кездеги <abbr data-short="филос." data-full="философиялык" data-extended="true">философиялык</abbr> <abbr data-short="ад-т" data-full="адабият" data-extended="true">адабият</abbr>тар­да Л. <abbr data-short="ж. т." data-full="жылы туулган" data-extended="true">жылы туулган</abbr> маселелери ар кыл ыңгайда кара­<abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true">латынча</abbr> Онтол. аспектте: тарыхыйлык - нерсенин пайда болуу, калыптануу, жетилүү, <abbr data-short="б. а." data-full="башкача айтканда" data-extended="true">башкача айтканда</abbr> бүткүл өнүгүү процессин камтыйт. Ал эми логикалык болсо, нерсенин тарыхын, басып өткөн жолу­нун кыскартылган, ыраатталган (<abbr data-short="теор." data-full="теориялык" data-extended="true">теориялык</abbr>) түрдө көрсөтүлүшү. Ошондуктан Л. <abbr data-short="ж. т." data-full="жылы туулган" data-extended="true">жылы туулган</abbr> - тарыхый өнүгүүдөгү объективдүү дүйнө <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> анын тааным чагылышынын ортосундагы байланышты мүнөз­дөөчү <abbr data-short="филос." data-full="философиялык" data-extended="true">философиялык</abbr> категориялар. Булар - өнүгүүнүн маанилүү жагын, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> ойлоонун логикалык жүрүшү <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> нерсенин реалдуу тарыхынын орто­сундагы шайкештикти ачып берүүчү түшүнүктөр. </p>


[[Category:5-том,_50-100_бб]]
[[Category:5-том,_101-200_бб]]

31 октябрь 2026, саат 00:59 учурдагы соңку нуска

ЛОГИКАЛЫК ЖАНА ТАРЫХЫЙЛЫК - фило­софия теориясынын өзөктүү түшүнүктөрү. Фи­лософия тарыхында Л. ж. т-тын өз ара каты­шы жөнүндөгү маселеге биринчи жолу Аристотель кайрылган жана булардын катышын акыл-эс менен сезим кабылдоолорунун шайкештиги ката­ры түшүндүргөн. Л. жылы туулган проблемасына кийин­черээк Г. В. Гегель, К. Маркс, А. Грамши ж. б. кайрылышкан. Азыркы кездеги философиялык адабияттар­да Л. жылы туулган маселелери ар кыл ыңгайда кара­латынча Онтол. аспектте: тарыхыйлык - нерсенин пайда болуу, калыптануу, жетилүү, башкача айтканда бүткүл өнүгүү процессин камтыйт. Ал эми логикалык болсо, нерсенин тарыхын, басып өткөн жолу­нун кыскартылган, ыраатталган (теориялык) түрдө көрсөтүлүшү. Ошондуктан Л. жылы туулган - тарыхый өнүгүүдөгү объективдүү дүйнө менен анын тааным чагылышынын ортосундагы байланышты мүнөз­дөөчү философиялык категориялар. Булар - өнүгүүнүн маанилүү жагын, ошондой эле ойлоонун логикалык жүрүшү менен нерсенин реалдуу тарыхынын орто­сундагы шайкештикти ачып берүүчү түшүнүктөр.