АЗОБОЁКТОР

АЗОБОЕКТОР – ароматтык радикалдарды бай­ланыштырып турган бир нече азотоптору ­N=N– бар органикалык заттар. Молекуласындагы азо­топтордун санына жараша: моноазобоёктор R–N=N–R¹, диазобоёктор RN=NR¹– N=N–R" (R",R¹, R – органикалык радикалдар – ароматтык, гете­роциклдик, алифаттык) жана полиазобоёктор деп бөлүнөт. NH₂- тобу барлар аминазо-, ОН‑тобу барлар – оксиазобоёктор деп аталат. Азобоёктордун өңү­нүн кочкулданышы азо-, окси- жана амин топто­рунун санына жараша болот. Оксиазобоёктор – ­начар кислоталык, аминазобоёктор начар негиздик касиетке ээ. Курамында бир же бир нече суль­фо‑тобу болсо кислотаталык, курамында амин‑тобу болсо негиздик азобоёкторго бөлүнөт. Азобоёкторду диазоний туздарынын фенолдор, нафтолдор, ароматтык аминдер жана башка органикалык заттар менен реакцияга киришинен алууга болот. Өндүрүлгөн бардык боёк­тордун 50%и азобоёктор болуп эсептелет. Аминазобоёктор менен сары түстөн көк, кара түскө чейин бу­ланын бардык түрүн, пластмасса, кагаз, тери, булгаары боёого болот.