ИННОВАЦИЯЛЫК ӨНҮГҮҮ СТРАТЕГИЯСЫ: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
No edit summary
No edit summary
 
1 сап: 1 сап:
<b type='title'>ИННОВАЦИЯЛЫК ӨНҮГҮҮ СТРАТЕГИЯСЫ</b> . Илим сыйымдуу технологияларды өздөштүрүү, инновациялык продукцияны өндүрүүнүн ж-а экспорттоонун көлөмүн жогорулатуу зарылчы&shy;лыгы инновациялык ишмердүүлүктү өнүктүрүү&shy;нүн төмөнкүдөй стратегияларын аныктайт:  
<b type='title'>ИННОВАЦИЯЛЫК ӨНҮГҮҮ СТРАТЕГИЯСЫ</b> . Илим сыйымдуу технологияларды өздөштүрүү, инновациялык продукцияны өндүрүүнүн жана экспорттоонун көлөмүн жогорулатуу зарылчы&shy;лыгы инновациялык ишмердүүлүктү өнүктүрүү&shy;нүн төмөнкүдөй стратегияларын аныктайт:  


«күчөтүү» стратегиясы жеке өзүнүн илимий-техникалык ж-а өндүрүштүк-техникалык күч кубатын пайдаланууга негизделет. Илимий жыйынтыктарды ж-а өндүрүш&shy;түк күч-кубатты өнөр жайда пайдаланууда жогорку деңгээлдеги технологиялар өздөштүрүлөт, ички ж-а тышкы рыноктордо жаңы, атаандаштык&shy;ка жарамдуу продукцияны чыгаруу акырындап күчөтүлөт;  
«күчөтүү» стратегиясы жеке өзүнүн илимий-техникалык жана өндүрүштүк-техникалык күч кубатын пайдаланууга негизделет. Илимий жыйынтыктарды жана өндүрүш&shy;түк күч-кубатты өнөр жайда пайдаланууда жогорку деңгээлдеги технологиялар өздөштүрүлөт, ички жана тышкы рыноктордо жаңы, атаандаштык&shy;ка жарамдуу продукцияны чыгаруу акырындап күчөтүлөт;  


«сырттыкын өздөштүрүү» стратегиясы өз өлкөсүнүн инновациялык күч-кубатын пайда&shy;ланып, өнүккөн индустриялык өлкөлөрдө өн&shy;дүрүп чыгарылуучу илим сыйымдуу продукция&shy;ны чыгарууну өздөштүрүү болуп саналат. Ан&shy;дан ары бардык инновациялык цикл боюнча инно&shy;вациялык продукцияны түзүүдөн тартып, ры&shy;нокто сатууга чейинки жумуштарды өз алдын&shy;ча жүргүзүүгө жөндөмдүү илимий-техникалык ж-а өнөр жай потенциалын бир эле учурда өнүктүрүү м-н про&shy;дукцияны өндүрүү күчөтүлөт;
«сырттыкын өздөштүрүү» стратегиясы өз өлкөсүнүн инновациялык күч-кубатын пайда&shy;ланып, өнүккөн индустриялык өлкөлөрдө өн&shy;дүрүп чыгарылуучу илим сыйымдуу продукция&shy;ны чыгарууну өздөштүрүү болуп саналат. Ан&shy;дан ары бардык инновациялык цикл боюнча инно&shy;вациялык продукцияны түзүүдөн тартып, ры&shy;нокто сатууга чейинки жумуштарды өз алдын&shy;ча жүргүзүүгө жөндөмдүү илимий-техникалык жана өнөр жай потенциалын бир эле учурда өнүктүрүү менен про&shy;дукцияны өндүрүү күчөтүлөт;


«өткөрүп алуу» стратегиясы болгон чет өл&shy;көлүк илимий-техникалык ж-а өндүрүштүк-технологиялык потен&shy;циалды чет өлкөлүк тике инвестицияларды тар&shy;туу жолу м-н, жаңы муундагы продукция өндү&shy;рүүнү өздөштүрүү үчүн жогорку натыйжалуу жа&shy;ңы технологияларга лицензия сатып алуу жолу м-н өлкөнүн экономикасында пайдалануу.
«өткөрүп алуу» стратегиясы болгон чет өл&shy;көлүк илимий-техникалык жана өндүрүштүк-технологиялык потен&shy;циалды чет өлкөлүк тике инвестицияларды тар&shy;туу жолу менен, жаңы муундагы продукция өндү&shy;рүүнү өздөштүрүү үчүн жогорку натыйжалуу жа&shy;ңы технологияларга лицензия сатып алуу жолу менен өлкөнүн экономикасында пайдалануу.


Мамлекеттик ж-а жеке ишкерлер секторло&shy;рун туура айкалыштыруу стратегияларды на&shy;тыйжалуу пайдаланууга, инновациялык ишмер&shy;дүүлүктү күчөтүүгө, атаандаштыкка жарамдуу илим сыйымдуу продукция чыгаруунун көлөмүн көбөйтүүгө мүмкүндүк берет.<br>Өндүрүштүн атаандаштыкка жарамдуулугун жогорулатуу көз карашынан ресурстарды сарам&shy;жалдуу сактоо, жогорку даражада кайрадан иш&shy;тетилген продукциянын үлүшүн көбөйтүү, тех&shy;нологияларды жаңыртуунун керектүү динами&shy;касын камсыз кылуу, автоматташтыруу, техно&shy;логияны ж-а продукцияны сертификациялоо, экологиялуулук тармактардын инновациялык ж-а технологиялык жактан өсүүнүн кыйла орчундуу, артыкчылыктуу багыттары болуп саналат.<br>Мамлекеттик инновациялык саясаттын стратегия&shy;ларында мамлекеттик маанидеги жогорку натыйжа&shy;луу ж-а өзүн тез актоочу эң орчундуу инновация&shy;лык долбоорлор артыкчылыктуу болушу керек. Мамлекет тобокелчиликтин бир бөлүгүн өзүнө алып, аларды жүзөгө ашырууга жеке инвестор м-н үлүштүк башталышта катышууга тийиш.<br>Инновациялык кырдаалды жакшыртуу ж-а инновациялык ишмердүүлүктү күчөтүү макса&shy;тында инновациялык долбоорлордун рыногун калыптандыруу, баалуу корпоративдик кагаз&shy;дардын экинчи рыногун өнүктүрүүгө өбөлгө түзүү, чет өлкөлүк инвесторлордун кара ниет атаан&shy;даштыгына каршы аракеттенүү зарыл.<br>Экономиканы өнүктүрүүнүн инновациялык жолун ж-а эң жаңы илимий-техникалык иштеп чыгуулар м-н жогорку технологияларды пайдалануунун негизинде өнөр жай тармактарын технологиялык жактан кайрадан жабдууну мамлекеттик колдоонун куралда&shy;рынын бири максаттуу программаларды, илимий- изилдөөлөр м-н тажрыйба-конструктордук иштеп чыгууларды, ошондой эле аларды өнөр жайлык өздөштүрүүнү финансылоо үчүн мамлекеттик бюджеттин ж-а бюд&shy;жеттен тышкары булактардын каражаттарын топтоштуруу болуп саналат.<br>Ата мекендик өндүрүштү инновациялык өнүк&shy;түрүүнү жүзөгө ашыруунун максаттуу програм&shy;маларын калыптандыруу бир катар принцип&shy;тердин негизинде ишке ашырылышы зарыл. Анын ичинде мамлекеттик деңгээлдеги эң маанилүүлөрү:  
Мамлекеттик жана жеке ишкерлер секторло&shy;рун туура айкалыштыруу стратегияларды на&shy;тыйжалуу пайдаланууга, инновациялык ишмер&shy;дүүлүктү күчөтүүгө, атаандаштыкка жарамдуу илим сыйымдуу продукция чыгаруунун көлөмүн көбөйтүүгө мүмкүндүк берет.<br>Өндүрүштүн атаандаштыкка жарамдуулугун жогорулатуу көз карашынан ресурстарды сарам&shy;жалдуу сактоо, жогорку даражада кайрадан иш&shy;тетилген продукциянын үлүшүн көбөйтүү, тех&shy;нологияларды жаңыртуунун керектүү динами&shy;касын камсыз кылуу, автоматташтыруу, техно&shy;логияны жана продукцияны сертификациялоо, экологиялуулук тармактардын инновациялык жана технологиялык жактан өсүүнүн кыйла орчундуу, артыкчылыктуу багыттары болуп саналат.<br>Мамлекеттик инновациялык саясаттын стратегия&shy;ларында мамлекеттик маанидеги жогорку натыйжа&shy;луу жана өзүн тез актоочу эң орчундуу инновация&shy;лык долбоорлор артыкчылыктуу болушу керек. Мамлекет тобокелчиликтин бир бөлүгүн өзүнө алып, аларды жүзөгө ашырууга жеке инвестор менен үлүштүк башталышта катышууга тийиш.<br>Инновациялык кырдаалды жакшыртуу жана инновациялык ишмердүүлүктү күчөтүү макса&shy;тында инновациялык долбоорлордун рыногун калыптандыруу, баалуу корпоративдик кагаз&shy;дардын экинчи рыногун өнүктүрүүгө өбөлгө түзүү, чет өлкөлүк инвесторлордун кара ниет атаан&shy;даштыгына каршы аракеттенүү зарыл.<br>Экономиканы өнүктүрүүнүн инновациялык жолун жана эң жаңы илимий-техникалык иштеп чыгуулар менен жогорку технологияларды пайдалануунун негизинде өнөр жай тармактарын технологиялык жактан кайрадан жабдууну мамлекеттик колдоонун куралда&shy;рынын бири максаттуу программаларды, илимий- изилдөөлөр менен тажрыйба-конструктордук иштеп чыгууларды, ошондой эле аларды өнөр жайлык өздөштүрүүнү финансылоо үчүн мамлекеттик бюджеттин жана бюд&shy;жеттен тышкары булактардын каражаттарын топтоштуруу болуп саналат.<br>Ата мекендик өндүрүштү инновациялык өнүк&shy;түрүүнү жүзөгө ашыруунун максаттуу програм&shy;маларын калыптандыруу бир катар принцип&shy;тердин негизинде ишке ашырылышы зарыл. Анын ичинде мамлекеттик деңгээлдеги эң маанилүүлөрү:  


максаттуу программаларды түзүүнүн негизи болуп саналган долбоорлорду аны өнөр жайлык жүзөгө ашыруудан максималдуу экономикалык кайтарым алуу максатында коммерциялык ж-а бюджеттик на&shy;тыйжалуулуктун талаптары боюнча сынактык тандоо;
максаттуу программаларды түзүүнүн негизи болуп саналган долбоорлорду аны өнөр жайлык жүзөгө ашыруудан максималдуу экономикалык кайтарым алуу максатында коммерциялык жана бюджеттик на&shy;тыйжалуулуктун талаптары боюнча сынактык тандоо;


максаттуу программаларды калыптандыруу этабында программалык иш-чараларды анык&shy;тоодогу ийкемдүүлүк (аны финансылоонун объектисин тандоо долбоорлорду илимий-техникалык, экономикалык, өндүрүштүк ж-а экологиялык талаптар боюнча баалоонун негизинде ишке ашырылат);
максаттуу программаларды калыптандыруу этабында программалык иш-чараларды анык&shy;тоодогу ийкемдүүлүк (аны финансылоонун объектисин тандоо долбоорлорду илимий-техникалык, экономикалык, өндүрүштүк жана экологиялык талаптар боюнча баалоонун негизинде ишке ашырылат);


мамлекеттин, жеке бизнестин, коммерция&shy;лык эмес ж-а коомдук уюмдардын экономикалык кызык&shy;чылыктар м-н өз ара милдеттенмелерди айка&shy;лыштырууга негизденип, ийгиликтүү кызмат&shy;ташуусу үчүн программанын чегинде шарт түзүү болуп саналат.<br>Ошентип, максаттуу мамлекеттик ж-а региондук npoграммаларды, ошондой эле инновациялык долбоорлор&shy;ду айкалыштыруу жогорку технологиялуу өн&shy;дүрүштүн потенциалын пайдалануунун неги&shy;зинде ички ж-а тышкы рынокту атаандаштык&shy;ка жарамдуу продукция м-н толтурууга шарт түзөт.
мамлекеттин, жеке бизнестин, коммерция&shy;лык эмес жана коомдук уюмдардын экономикалык кызык&shy;чылыктар менен өз ара милдеттенмелерди айка&shy;лыштырууга негизденип, ийгиликтүү кызмат&shy;ташуусу үчүн программанын чегинде шарт түзүү болуп саналат.<br>Ошентип, максаттуу мамлекеттик жана региондук npoграммаларды, ошондой эле инновациялык долбоорлор&shy;ду айкалыштыруу жогорку технологиялуу өн&shy;дүрүштүн потенциалын пайдалануунун неги&shy;зинде ички жана тышкы рынокту атаандаштык&shy;ка жарамдуу продукция менен толтурууга шарт түзөт.
[[Категория:3-том, 544-607 бб]]
[[Категория:3-том, 544-607 бб]]

03:18, 1 Июль (Теке) 2026 -га соңку нускасы

ИННОВАЦИЯЛЫК ӨНҮГҮҮ СТРАТЕГИЯСЫ . Илим сыйымдуу технологияларды өздөштүрүү, инновациялык продукцияны өндүрүүнүн жана экспорттоонун көлөмүн жогорулатуу зарылчы­лыгы инновациялык ишмердүүлүктү өнүктүрүү­нүн төмөнкүдөй стратегияларын аныктайт:

«күчөтүү» стратегиясы жеке өзүнүн илимий-техникалык жана өндүрүштүк-техникалык күч кубатын пайдаланууга негизделет. Илимий жыйынтыктарды жана өндүрүш­түк күч-кубатты өнөр жайда пайдаланууда жогорку деңгээлдеги технологиялар өздөштүрүлөт, ички жана тышкы рыноктордо жаңы, атаандаштык­ка жарамдуу продукцияны чыгаруу акырындап күчөтүлөт;

«сырттыкын өздөштүрүү» стратегиясы өз өлкөсүнүн инновациялык күч-кубатын пайда­ланып, өнүккөн индустриялык өлкөлөрдө өн­дүрүп чыгарылуучу илим сыйымдуу продукция­ны чыгарууну өздөштүрүү болуп саналат. Ан­дан ары бардык инновациялык цикл боюнча инно­вациялык продукцияны түзүүдөн тартып, ры­нокто сатууга чейинки жумуштарды өз алдын­ча жүргүзүүгө жөндөмдүү илимий-техникалык жана өнөр жай потенциалын бир эле учурда өнүктүрүү менен про­дукцияны өндүрүү күчөтүлөт;

«өткөрүп алуу» стратегиясы болгон чет өл­көлүк илимий-техникалык жана өндүрүштүк-технологиялык потен­циалды чет өлкөлүк тике инвестицияларды тар­туу жолу менен, жаңы муундагы продукция өндү­рүүнү өздөштүрүү үчүн жогорку натыйжалуу жа­ңы технологияларга лицензия сатып алуу жолу менен өлкөнүн экономикасында пайдалануу.

Мамлекеттик жана жеке ишкерлер секторло­рун туура айкалыштыруу стратегияларды на­тыйжалуу пайдаланууга, инновациялык ишмер­дүүлүктү күчөтүүгө, атаандаштыкка жарамдуу илим сыйымдуу продукция чыгаруунун көлөмүн көбөйтүүгө мүмкүндүк берет.
Өндүрүштүн атаандаштыкка жарамдуулугун жогорулатуу көз карашынан ресурстарды сарам­жалдуу сактоо, жогорку даражада кайрадан иш­тетилген продукциянын үлүшүн көбөйтүү, тех­нологияларды жаңыртуунун керектүү динами­касын камсыз кылуу, автоматташтыруу, техно­логияны жана продукцияны сертификациялоо, экологиялуулук тармактардын инновациялык жана технологиялык жактан өсүүнүн кыйла орчундуу, артыкчылыктуу багыттары болуп саналат.
Мамлекеттик инновациялык саясаттын стратегия­ларында мамлекеттик маанидеги жогорку натыйжа­луу жана өзүн тез актоочу эң орчундуу инновация­лык долбоорлор артыкчылыктуу болушу керек. Мамлекет тобокелчиликтин бир бөлүгүн өзүнө алып, аларды жүзөгө ашырууга жеке инвестор менен үлүштүк башталышта катышууга тийиш.
Инновациялык кырдаалды жакшыртуу жана инновациялык ишмердүүлүктү күчөтүү макса­тында инновациялык долбоорлордун рыногун калыптандыруу, баалуу корпоративдик кагаз­дардын экинчи рыногун өнүктүрүүгө өбөлгө түзүү, чет өлкөлүк инвесторлордун кара ниет атаан­даштыгына каршы аракеттенүү зарыл.
Экономиканы өнүктүрүүнүн инновациялык жолун жана эң жаңы илимий-техникалык иштеп чыгуулар менен жогорку технологияларды пайдалануунун негизинде өнөр жай тармактарын технологиялык жактан кайрадан жабдууну мамлекеттик колдоонун куралда­рынын бири максаттуу программаларды, илимий- изилдөөлөр менен тажрыйба-конструктордук иштеп чыгууларды, ошондой эле аларды өнөр жайлык өздөштүрүүнү финансылоо үчүн мамлекеттик бюджеттин жана бюд­жеттен тышкары булактардын каражаттарын топтоштуруу болуп саналат.
Ата мекендик өндүрүштү инновациялык өнүк­түрүүнү жүзөгө ашыруунун максаттуу програм­маларын калыптандыруу бир катар принцип­тердин негизинде ишке ашырылышы зарыл. Анын ичинде мамлекеттик деңгээлдеги эң маанилүүлөрү:

максаттуу программаларды түзүүнүн негизи болуп саналган долбоорлорду аны өнөр жайлык жүзөгө ашыруудан максималдуу экономикалык кайтарым алуу максатында коммерциялык жана бюджеттик на­тыйжалуулуктун талаптары боюнча сынактык тандоо;

максаттуу программаларды калыптандыруу этабында программалык иш-чараларды анык­тоодогу ийкемдүүлүк (аны финансылоонун объектисин тандоо долбоорлорду илимий-техникалык, экономикалык, өндүрүштүк жана экологиялык талаптар боюнча баалоонун негизинде ишке ашырылат);

мамлекеттин, жеке бизнестин, коммерция­лык эмес жана коомдук уюмдардын экономикалык кызык­чылыктар менен өз ара милдеттенмелерди айка­лыштырууга негизденип, ийгиликтүү кызмат­ташуусу үчүн программанын чегинде шарт түзүү болуп саналат.
Ошентип, максаттуу мамлекеттик жана региондук npoграммаларды, ошондой эле инновациялык долбоорлор­ду айкалыштыруу жогорку технологиялуу өн­дүрүштүн потенциалын пайдалануунун неги­зинде ички жана тышкы рынокту атаандаштык­ка жарамдуу продукция менен толтурууга шарт түзөт.