ДИССИМИЛЯЦИЯ: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
ВизуалдыкВикитекст
vol3_>KadyrM
No edit summary
No edit summary
 
(One intermediate revision by one other user not shown)
1-сап: 1-сап:
'''ДИССИМИЛЯ́ЦИЯ''' , к а т а б о л и з м – татаал орг. кошулмалардын (белок, нуклеин к-тала­ры, май ж-а углеводдор) жөнөкөй заттарга че­йин ажырашы. Ажыроо реакцияларында та­таал кошулманын молекуласында хим. байла­нышкан энергия бошонуп чыгып, аденозинтри­фосфаттын (АТФ) фосфаттык байланыштары­нын энергиясына айланат. Д. гидролиз ж-а окис­тенүү реакцияларынын натыйжасында ишке ашырылат. Зат алмашууда Д-нын бир катар про­цесстери (дем алуу, ачуу, гликолиз) негизги мааниге ээ. Анын реакциялары кычкылтектүү
'''ДИССИМИЛЯ́ЦИЯ''' (лат. dissimilatio – айырма, бирдей эмес) – сөздөгү жанаша турган бирдей же окшош тыбыштардын башка бир тыбышка өтүп айтылышы. Бул ассимиляция кубулушу­на карама-каршы болуп, сөздөгү тыбыштардын окшошпоосун, башкача айтканда фонетикалык касиетин жоготушун айкындайт. Мисалы, ачык үнсүздөр мурунчул же эринчил үнсүздөргө ж. б. өтүп айтылат (мисалы, сакмал – сакман, түнкү – түңкү). [[Категория:3-том, 86-170 бб]]
чөйрөдө (аэробдук дем алуу) ж-а кычкылтексиз
чөйрөдө (анаэробдук – гликолиз, ачуу) жүрөт. Кычкылтектүү чөйрөдө ажыраганда (дем алуу) орг. заттар СО<sub>2 </sub>ж-а Н<sub>2</sub>Ого чейин толук ажы&shy;райт. Ар түрдүү орг. кошулмалар ажыраганда, СО<sub>2 </sub>ж-а Н<sub>2</sub>О м-н бирге башка да молекулалар пайда болот. Азот алмашуунун акыркы продук&shy;тулары – мочевина, аммиак ж. б. Өсүмдүктөрдө
 
СО<sub>2</sub>нин теңи, NН<sub>3</sub>
бүт бойдон орг. Заттарды
синтездөө үчүн керектелет.  
[[Категория:3-том, 86-170 бб]]
 

9 апрель 2025, саат 03:32 учурдагы соңку нуска

ДИССИМИЛЯ́ЦИЯ (лат. dissimilatio – айырма, бирдей эмес) – сөздөгү жанаша турган бирдей же окшош тыбыштардын башка бир тыбышка өтүп айтылышы. Бул ассимиляция кубулушу­на карама-каршы болуп, сөздөгү тыбыштардын окшошпоосун, башкача айтканда фонетикалык касиетин жоготушун айкындайт. Мисалы, ачык үнсүздөр мурунчул же эринчил үнсүздөргө ж. б. өтүп айтылат (мисалы, сакмал – сакман, түнкү – түңкү).

"http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=ДИССИМИЛЯЦИЯ&oldid=20921" булагынан алынды