МАКСВЕЛЛ БӨЛҮШТҮРҮҮСҮ

МАКСВЕЛЛ БӨЛҮШТҮРҮҮСҮ - классикалык механиканын закондоруна баш ийген, статисти­калык тең салмактагы физикалык макросистеманын молекулаларынын ылдамдыктарынын (же ки­нетикалык энергиялары) чондуктары боюнча бөлүш­түрүлүшү. Ж. К. Максвелл 1859-жылы аныктаган. М. б. боюнча /(9) көлөм бирдигиндеги ылдамдык­тары 9 дан 9-г</9 га чейинки интервалдагы мо­лекулалардын саны М. б. функциясы менен анык-

( _ \^{3 2 ш2}

талат: йп=4тт I —1 е^гкТ Э²с(9 =/(Э)с(9,

мында п - молекуланын жалпы саны, 9 - берил­ген ылдамдык, т - молекуланын массасы, к - Больцман турактуулугу ((?=1,38’10^-23 Дж/К), Т - абсолюттук температура. Максвеллдин бөлүштүрүү функ­циясы графикте ийри сызык менен мүнөздөлүп, кандаидыр интервалга анын максимуму туура келет. Ал берилген температурада молекулалардын жалпы санынын канчалык көбүрөөк үлүшү ушул интервалдагы ылдамдыктар менен кыймылда бо-

; _т >³² -- лорун көрсөтөт. 4лп I ' е²*^г

2~.гкТ )

чондугу М. б-нүн функциясы деп аталат. М. б­нүн жардамы менен каалаган функциянын моле­кула ылдамдыгынан баштап, орт. маанисине чейин эсептеп алууга болот. Орт. квадраттык ылдамдыгы 9_кв = 7 9 демек, Э^, 7з/2 эсеге чоң. М. б. молекулалардын ортосундагы өз ара аракеттешүүгө көз каранды эмес газ жана суюк­тук молекулаларына, газда жана суюктуктагы броун бөлүкчөлөрүнө тиешелүү.

9²=/(9)