МАГНИТ ТАЛААСЫ: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
vol5_>KadyrM
No edit summary
м (1 версия)
 
(Айырма жок)

31 октябрь 2026, саат 01:00 учурдагы соңку нуска

МАГНИТ ТАЛААСЫ - электр-магнит талаасы­нын бир формасы. Кыймылдагы электр заря­дына жана магнит моментине ээ нерсеге аракет этүүчү материянын өзгөчө түрүн түзүүчү күч та­лаасы болуп эсептелет. М. т-нын булактары - магниттелген заттар, тогу бар өткөргүчтөр жана кыймылдагы заряддуу бөлүкчөлөр. М. т. терми­нин 1845-жылы 1-жолу М. Фарадей киргизген. М. т. заряддуу микробөлүкчөлөрдүн (электрон, про­тон, ион) кыймылынын натыйжасында пайда болуп, алардың өздүк магниттик моментине бай­ланыштуу. Кыймылсыз зарядцардын тегерегин­де электр талаасы пайда болот. Өзгөрмө электр талаасы да (жылыш токтору) М. т-нын булагы болуп эсептелет. М. т. кыймылсыз заряддарга таасир этпейт. М т. магнит индукциясынын вектору В (к. Ло­ренц күчү)

жана М. т-нын чыңалы­шы Н менен мүнөз­дөлөт. Өзгөрмө М. т. электр талаа­сынын жана өз ке­зегинде М. т-нын өзгөрүшүнөн

электр талаасы пайда болот (к. Максвелл тең­демеси). М. т. күч сызыктар менен мүнөздөлөт. Талаанын ар бир чекитинде магнит индукция­сынын вектору күч сызыкка жүргүзүлгөн жа­ныма боюнча багытталат. Электр талаасынын куч сызыктарынан айырмаланып, М. т-нын күч сы­зыктары туюк болот. М. т-нын күч сызыктары ушул талаада аракет этүүчү күчтүн багытын көрсөтөт.