ИНДИЯЛЫКТАР: нускалардын айырмасы
vol3>KadyrM No edit summary |
No edit summary |
||
| (2 intermediate revisions by 2 users not shown) | |||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>ИНДИЯЛЫКТАР</b> , и н д у с т а р, и н д и л е р – Индиянын калкы, этностук саясий жалпылык. | <b type='title'>ИНДИЯЛЫКТАР</b> , и н д у с т а р, и н д и л е р – Индиянын калкы, этностук саясий жалпылык. Индиянын бардык калкын, ошондой эле башка өлкөлөргө Индиядан барып жашап калгандар­ды билдирүүчү термин. 18-кылымдын аягы – 19-кылымдын башына чейин «индейлер» деп аталып келген, бирок бул термин жаңылыштыктан улам (Х. Колумб) америкалык жергиликтүү элге карата колдону­луп кеткендиктен, Индияда жашоочулар анг­лис сөзү менен «индустар» деп айтылып калган. Бирок, индуизм динин туткандар гана «индус­тар» деп аталгандыктан, аны бүт Индия кал­кына карата айтуу туура болбой калат. Ин­дияда 800дөн ашуун улут, эл жнаа уруулар бар. Ошондой эле Улуу Британияда (1 млн), Канадада (1 млн), АКШда (1,25 млн), Түштүк Африкада | ||
өлкөлөргө Индиядан барып жашап калгандар­ды билдирүүчү термин. 18- | |||
[[File:ИНДИЯЛЫКТАР20.png | thumb | Эркектердин уй саашы көнүмүш адат.]] | [[File:ИНДИЯЛЫКТАР20.png | thumb | Эркектердин уй саашы көнүмүш адат.]] | ||
(1 млн), Маврикияда (700 миң) | (1 млн), Маврикияда (700 миң) жана Фижиде (400 миң) да жашашат. Жалпы саны 1,13 млрд­га жетет (2007). Элдин 72%и индиевропа, 22%и дравид тилдеринде сүйлөшөт. Мамлекеттик тили – хин­ди жана англис. Индиялыктардын динге ишенгендеринин көпчүлүгү индуизм (83%), ошондой эле ислам (13%), христиан (2,4%), сикхизм (1,8%), буддизм | ||
(1,7%) ж-а жайнизмди (0,5%) тутушат. Индия калкынын этностук негизи б. з. ч. 2-миң жыл­дыктын ортосунда Индиянын | (1,7%) ж-а жайнизмди (0,5%) тутушат. Индия калкынын этностук негизи б. з. ч. 2-миң жыл­дыктын ортосунда Индиянын борбордук жана түндүк аймагына көчүп келген байыркы арий уруула­рынын жергиликтүү элдер менен ассимиляцияланышы­нан пайда болгон. Индиялыктар дыйканчылык (чай, бал камыш, бозо, жут, тамеки, банан, буудай, жер жаңгак, кунжут, пальма ж. б.), мал чарбачы­лык (буйвол, кой, эчки жана канаттуулар, уй ыйык жаныбар катары саналат) менен кесипте- | ||
| 10 сап: | 9 сап: | ||
[[File:ИНДИЯЛЫКТАР21.png | thumb | | [[File:ИНДИЯЛЫКТАР21.png | thumb | | ||
Пилди унаа ка­тары колдонуу.]] | Пилди унаа ка­тары колдонуу.]] | ||
нишип, дубалы кыш же жыгачтан салынып, | нишип, дубалы кыш же жыгачтан салынып, үстү пальма жалбырактары же черепица менен жабылган 1 кабаттуу, айрым жерлерде 2 же 3 кабаттуу, жаанчыл аймактарда түркүктөрдүн үстүнө салынган үйлөрдө жашашкан. Салттуу кийим катары негизинен аялдар майда шуру­лар менен кооздолуп, сайма түшүрүлгөн сари (узундугу 4 <i>м</i>ден 9 <i>м</i>ге чейин) оронушат. Индиялыктардын «Рамая­на» жана «Махабхарата» эпостору, бхаратнатьям, катхакали ж. б. бийлери бар. Эркектери эр жет­кенде оң колуна билерик тагынып, мылтык алып жүрүшкөн. Индиялыктарда жаныбарлар (уй, зебу ту­кумундагы бука, маймыл жана кобра жыланы), дарыялар (Ганг), өсүмдүктөр (лотос) ж. б. ыйык деп эсептелинет. | ||
үстү пальма жалбырактары же черепица | |||
үстүнө салынган үйлөрдө жашашкан. Салттуу | |||
кийим катары негизинен аялдар майда шуру­лар | |||
<p align='right'><i type='author'>Ш. Керимова.</i></p> | <p align='right'><i type='author'>Ш. Керимова.</i></p> | ||
[[Категория:3-том, 544-607 бб]] | [[Категория:3-том, 544-607 бб]] | ||
04:12, 12 Июнь (Кулжа) 2026 -га соңку нускасы
ИНДИЯЛЫКТАР , и н д у с т а р, и н д и л е р – Индиянын калкы, этностук саясий жалпылык. Индиянын бардык калкын, ошондой эле башка өлкөлөргө Индиядан барып жашап калгандарды билдирүүчү термин. 18-кылымдын аягы – 19-кылымдын башына чейин «индейлер» деп аталып келген, бирок бул термин жаңылыштыктан улам (Х. Колумб) америкалык жергиликтүү элге карата колдонулуп кеткендиктен, Индияда жашоочулар англис сөзү менен «индустар» деп айтылып калган. Бирок, индуизм динин туткандар гана «индустар» деп аталгандыктан, аны бүт Индия калкына карата айтуу туура болбой калат. Индияда 800дөн ашуун улут, эл жнаа уруулар бар. Ошондой эле Улуу Британияда (1 млн), Канадада (1 млн), АКШда (1,25 млн), Түштүк Африкада
(1 млн), Маврикияда (700 миң) жана Фижиде (400 миң) да жашашат. Жалпы саны 1,13 млрдга жетет (2007). Элдин 72%и индиевропа, 22%и дравид тилдеринде сүйлөшөт. Мамлекеттик тили – хинди жана англис. Индиялыктардын динге ишенгендеринин көпчүлүгү индуизм (83%), ошондой эле ислам (13%), христиан (2,4%), сикхизм (1,8%), буддизм (1,7%) ж-а жайнизмди (0,5%) тутушат. Индия калкынын этностук негизи б. з. ч. 2-миң жылдыктын ортосунда Индиянын борбордук жана түндүк аймагына көчүп келген байыркы арий урууларынын жергиликтүү элдер менен ассимиляцияланышынан пайда болгон. Индиялыктар дыйканчылык (чай, бал камыш, бозо, жут, тамеки, банан, буудай, жер жаңгак, кунжут, пальма ж. б.), мал чарбачылык (буйвол, кой, эчки жана канаттуулар, уй ыйык жаныбар катары саналат) менен кесипте-
нишип, дубалы кыш же жыгачтан салынып, үстү пальма жалбырактары же черепица менен жабылган 1 кабаттуу, айрым жерлерде 2 же 3 кабаттуу, жаанчыл аймактарда түркүктөрдүн үстүнө салынган үйлөрдө жашашкан. Салттуу кийим катары негизинен аялдар майда шурулар менен кооздолуп, сайма түшүрүлгөн сари (узундугу 4 мден 9 мге чейин) оронушат. Индиялыктардын «Рамаяна» жана «Махабхарата» эпостору, бхаратнатьям, катхакали ж. б. бийлери бар. Эркектери эр жеткенде оң колуна билерик тагынып, мылтык алып жүрүшкөн. Индиялыктарда жаныбарлар (уй, зебу тукумундагы бука, маймыл жана кобра жыланы), дарыялар (Ганг), өсүмдүктөр (лотос) ж. б. ыйык деп эсептелинет.
Ш. Керимова.