МАВЗОЛЕЙ: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
м (1 версия)
No edit summary
 
(One intermediate revision by one other user not shown)
1-сап: 1-сап:
<p>
 
<strong data-text-type="type_1_article_title">МАВЗОЛЕЙ, </strong>к ү м б ө з - мүрзө үстүнө тургу­зулган монументтүү курулуш (эстелик). Кария падышасы Мавсолдун (<abbr data-short="б. з. ч." data-full="биздин заманга чейинки" data-extended="true">биздин заманга чейинки</abbr> 4-к-дын орто чени) Галикарнастагы бейитине курулган эстеликтен улам ушундай аталган. Бул эстелик сыяктуу башка дагы антикалык М-лер курулган. Ба­йыркы Римде Адриандын М-и (Сан-Анжела се­пили), о. кылымда Сен-Ремидеги үч ярустуу М. Чыгышта мусулмандардын табынуучу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> ажыга баруучу ыйык жайына айланган. Мүрзө­лөрдүн үстүнө тургузулган курулуштар көлөмү <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жасалга кооздуктары <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> айырмаланган. Бухарадагы Исмаил Саманинин М-и (9-10-к.), Самарканддагы Тимур <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Тимуриддердин, Гур­эмир (Эмирдин көрү) (1403-04), Аградагы Таж­Махал (Шах Жахан <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> анын аялынын күмбөзү, </p>
<strong data-text-type="type_1_article_title">МАВЗОЛЕЙ, </strong>к ү м б ө з - мүрзө үстүнө тургу­зулган монументтүү курулуш (эстелик). Кария падышасы Мавсолдун (<abbr data-short="б. з. ч." data-full="биздин заманга чейинки" data-extended="true">биздин заманга чейинки</abbr> IV кылымдын орто чени) Галикарнастагы бейитине курулган эстеликтен улам ушундай аталган. Бул эстелик сыяктуу башка дагы антикалык мавзолейлер курулган. Ба­йыркы Римде Адриандын мавзолейи (Сан-Анжела се­пили), орто кылымда Сен-Ремидеги үч ярустуу мавзолей. Чыгышта мусулмандардын табынуучу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> ажыга баруучу ыйык жайына айланган. Мүрзө­лөрдүн үстүнө тургузулган курулуштар көлөмү <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жасалга кооздуктары <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> айырмаланган. Бухарадагы Исмаил Саманинин мавзолейи (IX-X кылым), Самарканддагы Тимур <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Тимуриддердин, Гур­эмир (Эмирдин көрү) (140314-04), Аградагы Таж­-Махал (Шах Жахан <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> анын аялынын күмбөзү,1630-1652), Европада ак сарай-парк ансамблдери чакан формаларда кеңири тараган (Павловски­деги Павел 1нин мавзолейи, 1805-1808).
<p>1630-52), Европада ак сарай-парк ансамблдери чакан формаларда кеңири тараган (Павловски­деги Павел 1нин М-и, 1805-08). 20-к-да дворян­дык чарбактар, некрополдор (Эрлангерлердин үй­бүлөлүк М-и, Москва, 1914) курулган. <abbr data-short="Соц." data-full="Социалисттик" data-extended="true">Социалисттик</abbr> арх­рада М. куруунун композициялык жаңылык­тары табылып, ага трибунанын кошо салыны­шы М-ге олуттуу коомдук маани берген (<abbr data-short="мис." data-full="мисалы" data-extended="true">мисалы</abbr>, Лениндин Москвадагы, 1924, 1929-30; Г. М. Ди­митровдун Софиядагы, 1949; Сухе-Батор <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> Чойбалсандын Улан-Батордогу 1950; Хо Ши Мин­дин Ханойдогу, 1975 ж. б.).</p>
 
XX кылымда дворян­дык чарбактар, некрополдор (Эрлангерлердин үй­бүлөлүк мавзолейи, Москва, 1914) курулган. <abbr data-short="Соц." data-full="Социалисттик" data-extended="true">Социалисттик</abbr> арх­итектурада мавзолей куруунун композициялык жаңылык­тары табылып, ага трибунанын кошо салыны­шы мавзолейге олуттуу коомдук маани берген (<abbr data-short="мис." data-full="мисалы" data-extended="true">мисалы</abbr>, Лениндин Москвадагы, 1924, 1929-1930; Г. М. Ди­митровдун Софиядагы, 1949; Сухе-Батор <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> Чойбалсандын Улан-Батордогу 1950; Хо Ши Мин­дин Ханойдогу, 1975 жана башкалар).


[[Category:5-том,_101-200_бб]]
[[Category:5-том,_101-200_бб]]

20 ноябрь 2026, саат 07:39 учурдагы соңку нуска

МАВЗОЛЕЙ, к ү м б ө з - мүрзө үстүнө тургу­зулган монументтүү курулуш (эстелик). Кария падышасы Мавсолдун (биздин заманга чейинки IV кылымдын орто чени) Галикарнастагы бейитине курулган эстеликтен улам ушундай аталган. Бул эстелик сыяктуу башка дагы антикалык мавзолейлер курулган. Ба­йыркы Римде Адриандын мавзолейи (Сан-Анжела се­пили), орто кылымда Сен-Ремидеги үч ярустуу мавзолей. Чыгышта мусулмандардын табынуучу жана ажыга баруучу ыйык жайына айланган. Мүрзө­лөрдүн үстүнө тургузулган курулуштар көлөмү жана жасалга кооздуктары менен айырмаланган. Бухарадагы Исмаил Саманинин мавзолейи (IX-X кылым), Самарканддагы Тимур жана Тимуриддердин, Гур­эмир (Эмирдин көрү) (140314-04), Аградагы Таж­-Махал (Шах Жахан менен анын аялынын күмбөзү,1630-1652), Европада ак сарай-парк ансамблдери чакан формаларда кеңири тараган (Павловски­деги Павел 1нин мавзолейи, 1805-1808).

XX кылымда дворян­дык чарбактар, некрополдор (Эрлангерлердин үй­бүлөлүк мавзолейи, Москва, 1914) курулган. Социалисттик арх­итектурада мавзолей куруунун композициялык жаңылык­тары табылып, ага трибунанын кошо салыны­шы мавзолейге олуттуу коомдук маани берген (мисалы, Лениндин Москвадагы, 1924, 1929-1930; Г. М. Ди­митровдун Софиядагы, 1949; Сухе-Батор менен Чойбалсандын Улан-Батордогу 1950; Хо Ши Мин­дин Ханойдогу, 1975 жана башкалар).