«МЕТАЛЛ КОРРОЗИЯСЫ» барагынын кодун көрүү

<p>
<strong data-text-type="type_1_article_title">МЕТАЛЛ КОРРОЗИЯСЫ - </strong>чөйрөнүн <abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> электр-<abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr> таасиринин натыйжасында металлдардын бузулушу. Коррозия учурунда чөйрөнүн бир же бир нече компоненттери калыбына келип, металл же материалдын металлдык компоненттери кычкылданат. Эгерде чөйрө өткөрүмдүүлүккө ээ болсо, анда реакция электр-химия (окистенүү - аноддук процесс, калыбына келүү - катоддук процесс) болот, анын ылдамдыгы электр-химиялык кинетиканын закон ченемдүүлүктөрүнө баш иет. Металлдын бетинин ар түрдүү бөлүктөрүнүн коррозиясы чөйрөгө жараша, металлдын бетинин <abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr> же <abbr data-short="физ." data-full="физикалык" data-extended="true">физикалык</abbr> бир тектүү эместигинин натыйжасында бирдей болбойт. Эгерде пассивдүү металлга активдештирүүчүлөрдү (<abbr data-short="Мис." data-full="Мисалы" data-extended="true">Мисалы</abbr>, С1 иону) таасир этсе, анда питтинг коррозиясы пайда болот. Куймалардагы кристалл аралык бөлүнүү <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> байланышкан кристалл аралык коррозия өтө коркунучтуу, анткени ал металлдардын ширетип бириктирилген жерлерин бузат. Агрессиячыл чөйрөнүн мүнөзүнө жараша М. к. атм. сырткы беттик, <abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr>, электр-<abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr>, ички кристаллдык ж. б. болуп бөлүнөт. <abbr data-short="Хим." data-full="Химиялык" data-extended="true">Химиялык</abbr> коррозия металл <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> агрессиячыл чөйрөнүн өз ара аракетинен болот. Мындай чөйрөгө аба, кычкылтек, нефть, керосин ж. б. заттар кирет. Абадагы кычкылтектин <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> суунун таасиринен металл буюмдарынын сырткы бетине металл окистеринен турган дат пайда болот. Абадагы азот окиси, күкүрт, хлордуу суутек ж. б. газ аралашмалары бар ө. ж-луу шаарларда атм. коррозия күчөйт. Коррозияга чалдыккан металлдын катуулугу, ийкемдүүлүгү ж. б. баалуу сапаттары төмөндөп, жараксыз болуп калат. Электролиттердин (mys, <abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true">кислота</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> негиз эритмелери) металлдарга тийгизген таасири электр-<abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr> коррозия болот. Электролиттердин эритмесинде металл <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> эритменин ортосунда өз-ара тең салмактуу реакция жүрөт. Эгерде эритмедеги металл иону <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> чөйрөнүн өз ара аракетинен пайда болгон бирикме эригич болсо, металлдын бузулушу андан ары уланат, эрибей турган зат пайда болсо, үстүнкү бети жука кабыкча <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> капталып, металлды андан ары бузулушу азаят же такыр токтойт. <abbr data-short="Мис." data-full="Мисалы" data-extended="true">Мисалы</abbr>, алюминий жука кабыкча <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> капталгандыктан, атм. коррозияга туруктуу болуп калат. М. к-нан жылына металл запасынын 1,5-2% и бузулат. М. к-на каршы негизги чаралар: агрессиялуу чөйрөдө иштөөчү жабдуу, машина материалдарын туура тандап алуу, металл куймаларынын <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> агрессиячыл чөйрөнүн курамында атайын коррозияны азай- <sup>Т</sup>УУ<sup>Ч</sup>У заттарды кошуу, металл беттерин атайын сыр, лак <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> сырдоо ж. б. чараларды жүргүзүү.</p>

[[Category:5-том,_301-400_бб]]