«МАССАГЕТТЕР» барагынын кодун көрүү

<p>
<strong data-text-type="type_1_article_title">МАССАГЕТТЕР </strong>(байыркы грек тилинде Маосгаүётш , <abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true">латынча</abbr> Мазза^е/ае) — Каспий <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Арал деңиздеринин боюнда жашаган көчмөн уруулардын грек, рим авторлору тарабынан аталышы. М-дин археол. эстеликтери сактардыкынан эч айырмаланбай, аларды ажыратууда көп кыйынчылыктар туулгандыктан, кийинки окумуштуулар «сак-массагет маданий катмары» деген терминди киргизген. Ошондуктан М-дин аталышы тууралуу бирдей көз караш жок. Страбонго таянган чыгыш таануучулар Томашек <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> Маркварт аларды <em>авеста тилиндеги </em>«тазуо» («балык») деген сөз аркылуу «балык <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> тамактангандар» («тазуака», көптүк түрүндө «тазуа^а») деген түшүнүккө байланыштырган. Башка тарыхчылар <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true">боюнча</abbr> «мас», «сак», «та» деген сөздөрдөн куралып, «чон сак (скиф) ордосу» деген этнонимди билдирген. Мындай аталуу, <abbr data-short="б. а." data-full="башкача айтканда" data-extended="true">башкача айтканда</abbr> «мазагеттер» («улуу [чоң] геттер)» байыркы кытай хроникасындагы «да (чоң) юечжи» деп аталган урууларга кандайдыр бир окшоштугу бар деп эсептелет. Сыр-Дарыянын (<abbr data-short="гр." data-full="грекче" data-extended="true">грекче</abbr> Аракс) чыгышы, исседондордун каршысы, <abbr data-short="б. а." data-full="башкача айтканда" data-extended="true">башкача айтканда</abbr> О. Азиядагы байыркы улуу державалар - Персия, Согду, Парфиянын түндүгүндө жашап, <abbr data-short="б. з. ч." data-full="биздин заманга чейинки" data-extended="true">биздин заманга чейинки</abbr> 3-1-к-да Парфия, <em>Кушан падышалыгынын</em> түзүлүшүнө таасир тийгизген. М-дин турмуш-тиричилиги <abbr data-short="ж-дө" data-full="жөнүндө" data-extended="true">жөнүндө</abbr> маалымат негизинен <em>Геродоттун</em> эмгегинде кездешип, алар согушка жөндөмдүү калк экендигин жазган. Күнгө сыйынып, малчылык, балык уулоо <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> күн көрүшкөн. Перс державасын негиздөөчү <em>Кир II</em> М-дин жеринде өлтүрүлгөн (к. <em>Томирис).</em> <abbr data-short="Б. з." data-full="Биздин замандын" data-extended="true">Биздин замандын</abbr> 3-к-нда орто азиялык ири державалардын кулашы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> М. <abbr data-short="ж-дө" data-full="жөнүндө" data-extended="true">жөнүндө</abbr> маалыматтар жолукпай калат.</p>
<p>Ад.: Великая степь в античных и византийских источниках. Сост. А. Н. Гаркавец. А., 2005; <em>Прокопий Кесарийский.</em> Из «Готской войны»// Вестник древней истории. 1941. № 1.	<em>С. Наркеев.</em>
</p>

[[Category:5-том,_201-300_бб]]