«КӨМҮРДҮ ГАЗГА АЙЛАНДЫРУУ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КӨМҮРДҮ ГАЗГА АЙЛАНДЫРУУ</b> — жердин
тереңдигиндеги эркин же бирикме түрдөгү кыч&shy;кылтектин жардамы м-н көмүрдү газга айлан&shy;дыруучу физ.-хим. процесс. Кабыл алынган сис&shy;тема тоо-кен-геол. шартка жараша тик, жан&shy;тайыңкы, жантайыңкы-түз көзөнөктөрдөн ту&shy;рат. Көмүр катмарында көзөнөктөрдү пайда
кылуу үчүн чыпкалуу бургулоо же суу м-н кат&shy;марды талкалоочу көзөнөк талап кылынат. Кө&shy;зөнөктөрдө реакция аймагы түзүлөт. Ошондон
кийин гана акырындык м-н газга айландыруу
иши башталат. Иш үйлөтүү жолу м-н жүрөт.<br>
Катмарлардагы көзөнөктөрдө жүрүүчү хим. реак&shy;ция газ генераторунда жүрүүчү процесске окшо&shy;шуп кетет. Көмурду газга айлантканда, реакция
аймагы орун которуп жылып турат. <i>Too басымы&shy;нын</i> таасиринен устунку тоо тектер басырылат.<br>
Анан газга айланган бош аянтты басып калат.<br>
Натыйжада көмуру газга айланган жердин өл&shy;чөму м-н тузулушу көпкө чейин туруктуу болуп
турат. Мында технол. тутум эки турдө журөт:
биринчиси - тирөөч тараптагы газ топтолгон
боштуктар аркылуу газды уйлөтуп чыгаруу;
экинчиси - газ топтолгон боштуктан тирөөчту
көздөй газды уйлөтуп чыгаруу. Үйлөтуп чы&shy;гарылган газдын төмөнку жылуулугу 3,2-
5 МДж/м3, кычкылтекке байытканда (60-
65%) же кычкылтектин буусу м-н уйлөгөндө
7,6 <i>МДж/м</i><sup>3</sup>. Газ хим. курамы б-ча аммиак м-н
көмурлуу суутекти синтездөөгө жарактуу. Көмур&shy;ду газга айлантып отун өндуруу иши шахта
натыйжасыз болгон учурда гана жургузулөт.<br>
К. г. а. ыкмалары АКШда, Германияда, Япони&shy;яда ишке ашууда.
[[Категория:4-том, 497-546 бб]]