«КЫРГЫЗ ЭСТРАДАСЫ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КЫРГЫЗ ЭСТРАДАСЫ</b> XX кылымдын 1960-жылдары&shy;нан өнүгө баштаган. 1962-жылы Мамлекеттик филармо&shy;нияда курамы 15 музыканттан турган атайын кесипкөй эстрада тобу түзүлгөн. Ал алгач&shy;кы кыргыз эстрада ансамбли болуп, анда ко&shy;муз-прима, комуз-альт, комуз-бас, аккордеон, бас-гитара, электр-орган жана урма аспаптар кол&shy;донулган. Ансамблди Ч. <i>Кожомжаров</i> жетекте&shy;ген. Репертуарына кыргыз элдик обондору жана күүлөрү, композиторлордун эстрадалык ырлары, аспаптык чыгармалары кирген. Э. <i>Мойдунов</i>, Ш. <i>Өтөбаев</i>, Г. <i>Мамашева</i>, З. Шакеева, А. Са&shy;паралиев, А. Исраилова, А. Базарбаева, А. Мо&shy;мунгазиев, К. Барктабасова, Н. Калназарова, А. <i>Ибраев</i> жана башка ырчылар Кыргыз эстрадасын түптөгөн. Эс&shy;трада өнөрүнө кызыгуу күчөп, окуу жайларда, айылдык, райондук, облустук маданият үйлөрүндө аваз&shy;дык-аспаптык топтор уюштурула баштаган. 1975-жылы К. Кожомкулов уюштурган «Арашан», 1980-жылы В. А. Пругло уюштурган «Наристе» во&shy;калдык-аспаптык топтору пайда болгон. Кийин аткаруучулук кесипкөлүгү менен айыр&shy;маланган «Наристе», «Досум Үсөн», «Кыз бурак», «Биз», «Мээрим», «Жаштык», «Семетей», «Ар&shy;ман», «Гүлдесте», «Аракет» аттуу вокалдык-ас&shy;паптык ансамблдер республикалык жана эл аралык кон&shy;курс, фестивалдардын лауреаттары болушкан. 1990-жылдан Кыргыз эстрадасы жаңы багытта, жаңы нукта өнүгүү жолуна түштү. «Элес», «Агым», «Аян»,
«Инсан», «Кербен», «От», «Эрсай», «Энесай», ошондой эле А. Головин жетектеген джаз ансамбли, «Эриксон-Диксибэнд» жана башкалар, «Гольфстрим», «R-18», «Континент», «Южный крест» рок-топ&shy;тору түзүлгөн. Учурда «ДжазОк», «Солёные орешки», «Аура», «Теоника», «Анна Парадайз», «Артек» жана башка эстрадалык топтор бар. Кыргыз эстрадасынын калыптанышына композиторлор: А. <i>Малды&shy;баев</i>, К. <i>Молдобасанов</i>, Н. <i>Давлесов</i>, С. <i>Жума&shy;лиев</i>, С. <i>Осмонов</i>, Ж. <i>Малдыбаева</i>, М. <i>Бегалиев</i>, К. Эралиева, Б. Алишеров, С. Бактыгулов, Т. Са&shy;ламатов, ошондой эле обончулар: К. Тагаев, М. Рыс&shy;кулбеков, Р. <i>Абдыкадыров</i>, А. <i>Керимбаев</i>, Т. <i>Ка&shy;заков</i>, Ж. Мамажанов, Ч. Сатаев, А. Бөдөшев жана башка; аткаруучулар: Г. <i>Сатылганова</i>, К. <i>Азык&shy;баев</i>, А. Исабаев, Ы. Осмонкулов, Ж. Осмона&shy;лиева, С. Назаренко, С. Каримов, Д. Акулова, Т. Черикчиева, А. Жетигенова, К. Жолдошев, Г. Тойгонбаева, А. Иманалиева, Г. Кахарова, А. Турдалиева, Т. Ынакбеков, Ш. Аскарова, И. Аманбаев, А. Темиров, К. Артыков, Ж. Мура&shy;това жана башкалар, кийинки муундагы ырчылар: Г. Батырканова, А. Карымов, С. Бейшекеев, Ф. Сул&shy;танова, Т. Назаров, Т. Асаналиев, М. Атабеков, С. Садыралиев, С. Балтаева, С. Искеналиев,
Ч. Төрөбеков, Н. Садыкова, А. Асангожоева, Р. Адилканова, Г. Суранчиева, Нэна (М. Аб&shy;дылдаева), Ж. Бобкова жана башкалар; аранжировщик&shy;тер: Р. Сарлыков, Э. Кадырбаев, Э. Мээрканов, А. Головин, А. Юртаев, Б. Айтбосунов, Т. Бей&shy;шеев, М. Батырканов, Р. Усманов, М. Ниязов, А. Такырбашев жана башкалар салым кошкон. Кыргыз эстрадасынын өкүлдөрү эл аралык конкурстарда Кыргыз мамлекетинин желегин бийик көтөрүшкөн (акыр&shy;кы 5 жыл ичиндеги жеңүүчүлөр): Омар (Ө. Жа&shy;нышев) «Жаңы толкун» («Новая волна»), Лат&shy;вия, Рига, 2008, А. Пугачёванын жеке сыйлы&shy;гы (50 000 Америка Кошмо Штаттарынын доллары); Э. Кадырбаев – «Ас&shy;тана жылдызы», Казакстан, Астана, 2008, Гран-При; Ома (Ө. Андарбеков) – «Бүткүл дүйнөлүк
чемпионат», Америка Кошмо Штаттары, Лос-Анжелес, 2008, 3 алтын медаль; Н. Азыкбаева – «Бүткүл дүйнөлүк чем&shy;пионат», Америка Кошмо Штаттары, Лос-Анжелес, 2009, алтын ме&shy;даль; Ю. Руцкая – «Еврофест», Македония, Ско&shy;пье, 2011, Гран-При; А. Өмүрзаков – «Чехия
жана Словакия таланттары», Чехия, Братис&shy;лава, 2012, эл аралык теле-шоунун башкы бай&shy;геси (100 000 евро); Г. Калыков, «Евразия жыл&shy;дызы», 2012, Түркия, Стамбул, Гран-При.<br>Кыргыз эстрадасы бий жаатында [элдик, заманбап, бал (ев&shy;ропалык жана латын-америкалык), спорттук жана башкалар] бийлери да өнүгүүдө: «Таберик», «Жаш кыял», «Азия-Нур», «Версус», «Стардэнс», «Вилби», «Майя&shy;шоу», С. Закржевскийдин жетекчилигиндеги европалык жана спорттук бий студиялары бар, ошондой эле «Азия звук», «Алман-рекордс», «Вотум», «Эко&shy;рекордс», Кыргыз Республикасынын Коомдук телерадио корпораци&shy;ясынын кесипкөй үн жазуу студияла&shy;ры иштейт. Жыл сайын республикалык, эл аралык джаз, эстрада, фольклор, бий жана спорт бий конкур&shy;стары жана фестивалдары өтүп турат.

<p align='right'><i type='author'>Р. Бейшеналиева.</i></p>
[[Категория:4-том, 737-822 бб]]