«КЫРГЫЗСТАН КОММУНИСТТИК ПАРТИЯСЫ (ККП)» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КЫРГЫЗСТАН КОММУНИСТТИК ПАРТИЯСЫ (ККП)</b> – <i>Советтер Союзунун Коммунисттик
партиясынын (КПСС)</i> курамдык бөлүгү, Кырг-нда КПССтин жетекчилиги м-н анын көр&shy;сөтмөлөрүн кыйшаюусуз аткаруучу жалгыз са&shy;ясий партия болгон. <i>Улуу Октябрь социалист&shy;тик революциясына</i> чейин Ош, Кызыл-Кыя, Сүлүктү ш-нда большевиктик парт. топтор, Кырг-ндын түндүгүндө парт. уюмдар уюшулган. Кыска мөөнөттүн ичинде түзүлгөн бул парт. топ&shy;тор ж-а уюмдар рев-ялык кыймылдын күчөшүнө ж-а Совет бийлигин орнотууда ж-а чыңдоодо зор
өбөлгө болгон.
<i>Кыргыз автономия облусунун</i> пайда болушу&shy;на байланыштуу 1925-ж. партиянын обл. к-ти түзүлгөн. Ал калктын жашоо-тиричилигин жакшыртуу ж-а маданий деңгээлин көтөрүү,
сабатсыздыгын жоюу ж. б. маселелерди чечкен. Кадрларды даярдоо, жер-суу реформасын жүргү&shy;зүү, респ-ны электрлештирүү, ө. ж-н түзүү ж-а социалдык-экон. курууларды жүзөгө ашырууда зор салым кошкон. Кыска мөөнөттүн ичинде ондогон ө. ж. ишканалары курулуп, а. ч. азык&shy;туулугу өнүккөн, маданий рев-я ишке ашкан. 1937-ж. обл. парт. к-т ККП болуп өзгөрүлүп, респ-нын экономикасын ж-а мад-тын өнүктүрүү маселелерин чечкен. Кыргыз элинин маданий мурастарына жетүүгө элге кенен жол ачылып, мед. тейлөө ж-а билим алуу өнүккөн. О. эле партия тарыхында 1930-жылдардын 2-жары&shy;мында Кырг-н ККПнин лидерлери, мамл. куру&shy;луштун демилгелүү катышуучулары (Д. <i>Саада&shy;ев</i>, Б. <i>Исакеев</i>, А. <i>Орозбеков</i>, Ю. <i>Абдрахманов</i> ж. б.) негизсиз репрессияга кабылып, кийин акталган. <i>Улуу Ата Мекендик согуштун</i> каар&shy;дуу жылдарында ККПнин жетекчилиги астын&shy;да ө. ж. мекемелери, респ-нын бардык эл чарба&shy;чылыгы согуштук жагдайга ыңгайлаштырыл&shy;ган. СССРдин Батыш аймактарынан Кырг-нга көчүрүлүп келинген з-ддордо согуштук куралдар&shy;ды өндүрүүгө жетишти. Улуу Ата Мекендик со&shy;гуш майданында 13 миңге жакын коммунист&shy;тер фашисттик баскынчылар м-н салгылашкан, бул респ-дагы партия мүчөлөрүнүн дээрлик жа&shy;рымын түзгөн.<br>
КПССтин XX съезди (1956-ж. февраль) пар&shy;тиянын турмушундагы өзгөчө окуя болгон, ал келечектеги коомду демократиялаштыруу кур&shy;сун кабыл алып, парт. жетекчиликтеги колле&shy;гиялдуулукту калыбына келтирип, репрессия&shy;га кабылган жазыксыз адамдарды актап, мый&shy;замдуулукту сактоо чараларын белгилеген. ККП соңку жылдарда өлкөнүн экон. ж-а социалдык жактан өнүгүшүн камсыз кылды. Партиянын негизги күчү материалдык өндүрүш тармагына жумшалган, бул учурда партиянын мүчөлөрү 140 миңге жеткен. Тарыхтын ар кыл мезгилинде ККП БКны элге белгилүү болгон И. <i>Раззаков</i>, Т. <i>Усубалиев</i>, А. <i>Масалиев</i> өңдүү башчылар жетектеп келишти.
1985–91-ж. КПССтин айрым жетекчилери&shy;нин партияга каршы аракеттери ж. б. өлкөнүн саясий күчтөрүнүн түздөн-түз катышуусу ар&shy;кылуу КПССти бийликтен четтетип, 1991-ж. ав&shy;густ окуясы партиянын өзүн жоюп салууга түрткү болду. КРдин Жогорку Советинин че&shy;чими м-н ККП-нин ишмердигине тыюу са&shy;лынды.
1992-ж. 20-июнда Кырг-н коммунисттеринин партиясы уюшулуп, 1992-ж. 17-сентябрда мамл. каттоодон өткөн. Өзүн мурунку ККПнин мурас&shy;кери деп эсептейт. ККПнин негизги максаты –
социалдык-экон. өнүгүү багытында социализм&shy;дин жаңырган формасына өтүү ж-а жалпы адам&shy;заттык баалуулуктардын артыкчылыктарын тааныйт. Саясат ж-а идеология багытында
<br type=PH info="766 КЫРГЫЗСТАН КОМПОЗИТОРЛОР СОЮЗУ"/>

Кырг-нда укуктук мамлекетти курууну, көз ка&shy;рандысыздыкты ж-а эгемендүүлүктү камсыз кылууну көздөйт. Респ-нын бардык облустарын&shy;да ж-а шаарларында ККПнин баштапкы уюм&shy;дары бар. КР ЖКга депутаттарды шайлоодо ККПдан талапкерлер көрсөтүлүп, депутат болуп шайланышат. Учурда коммунисттердин саны 10
миңден ашык. ККП БКнын жетекчиси – И. Ма&shy;салиев. ККП м-н катар 1999-ж. каттоодон өткөн Коммунисттик партия да (жетекчиси К. Ажи&shy;бекова) иштейт. Россия ж-а КМШга кирген баш&shy;ка өлкөлөрдүн КПлары м-н ККПнын тыгыз бай&shy;ланышы бар.


Ад.: История ВКП(б) / Под. ред. Ем. Ярославского. М.; Л., 1926–30. Т. 1–4; История Всесоюзной Ком&shy;мунистической партии (большевиков). Краткий курс. [М.],1938; История КПСС. М., 1965–80. Т. 1–5.

<p align='right'><i type='author'>И. Масалиев.</i></p>
[[Категория:4-том, 737-822 бб]]