«КСЕНОН» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КСЕНО&#769;Н</b> (лат. Xenonum), Xe <i>– элементтердин мезгилдик системасынын</i> VIII тобундагы химиялык  элемент, <i>инерттүү</i> газдарга кирет; атомдук  номери 54, атомдук  массасы 131,30. Негизинен атмосферада жолугат. Атмосфералык  ксенон  туруктуу 9 изотоптун аралашмасынан турат. 1898-ж. англиялык  илимпоздор У. Рамзай менен М.Тра&shy;верс ачкан. Жер кыртышында ураны бар мине&shy;ралдарда кездешет. Ксенон – сейрек кездешүүчү эле&shy;мент. Кадимки шартта 1000 <i>м<sup>3</sup></i> абада 87 <i>см<sup>3</sup></i> ксенон болот. Ксенон  бир атомдуу түссүз, жытсыз газ; эрүү t –111,8°С, кайноо t –108,1°С. Окистенүү  даражасы +2, +4, +6, +8. Ксенондун алгачкы химиялык  бирикмесин ХеРtF<sub>6 </sub>канадалык химик Н. Берт&shy;лет ачкан. Анын фтор менен болгон бирикмелери  ХеF<sub>2</sub>, ХеF<sub>4</sub>, ХеF<sub>6</sub>, ХеF<sub>8 </sub>жакшы изилденген. ХеF<sub>4</sub>түн эритмеси сууда өтө туруксуз окисти ХеО<sub>3 </sub>(күчтүү жарылгыч зат) пайда кылат. ХеF<sub>6</sub>га Ba(OH)<sub>2</sub>нин эритмесин таасир этип, барий ксе&shy;натын BaXeO<sub>6 </sub>алууга болот. Сегиз валенттүү  ксенондун туздары да белгилүү, мисалы, NaXeO<sub>6</sub>–6H<sub>2</sub>O.  Бул тузга күкүрт кислотасын таасир этүүдөн жогор&shy;ку окисин ХеО<sub>4 </sub>алууга болот. Ксенондун кош тузда&shy;ры да бар: ХeF<sub>2</sub>–2SbF<sub>5</sub>, ХеF<sub>6</sub>–АsF<sub>3 </sub>ж. б. Перх&shy;лораты XeClO<sub>4</sub>– күчтүү окистенткич. Ксенон  газы  өнөр  жайда  абадан алынат. Электр-вакуумдук техни&shy;када, жарык берүүчү лампада жана импульстук кубаттуу жарык берүүчү булактарды алууда кол&shy;донулат.
[[Категория:4-том, 547-596 бб]]