«КОМПЬЮТЕР ЖАБДУУЛАРЫ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КОМПЬЮТЕР ЖАБДУУЛАРЫ</b> – компьютерге берилишти киргизүү, аны иштетүү, алынган маалыматты чыгаруу ж-а сактоо үчүн колдону&shy;луучу атайын түзүлүштөр. Аларга берилиштер&shy;ди <i>киргизгич түзүлүш,</i> маалыматтарды <i>чыгар-</i>

[[File:КОМПЬЮТЕР ЖАБДУУЛАРЫ36.png | thumb | Компьютер жабдуулары: 1 – клавиатура; 2 – «чыч&shy;кан»; 3 – процессор; 4 – диск иштетүүчү система; 5– колонкалар; 6 – монитор; 7 – компакт диск оку&shy;учу түзүлүш (DVD – ROM).]]
<i>гыч түзүлүш, сактагыч</i> ж-а <i>байланыш-катыш түйүнү</i> кирет. Киргизгич берилишти компью&shy;терге киргизүү үчүн колдонулат. Кеңири тарал&shy;ган киргизгичке <i>баскыч топ</i> (клавиатура) ж-а«чычкан» кирет. Клавиша аркылуу киргизил&shy;ген берилиш компьютердин эсинде убактылуу сакталат ж-а <i>монитордо</i> көрсөтүлөт. Система&shy;лык блок тик бурчтуу куту түрүндө түзүлөт ж-а киргизилген берилишти иштетүүчү электрондук схемалардан турат. Электрондук схемалар сис&shy;темалык же энелик такта деп аталган башкы тактага бириктирилет. Системалык тактага борбордук  <i>процессор</i>, эс ж-а башка микросхемалар орнотулат. Эс (эс тутуму), ошондой эле тез эс деп ата&shy;лып, ал каалагандай тартипте түз жетүүнү кол&shy;догон сактагыч түзүлүш болот. Тез эс берилиш&shy;терди ж-а программалар иштетилип жаткан учурда убактылуу сактап турат. Чыгаргыч иш&shy;тетүүнүн жыйынтыгы болгон маалыматты чы&shy;гарат. Бул түзүлүш алынган жыйынтыкты чы&shy;гаруу алдында колдонулуучу түшүнө турган түргө өзгөртөт. Чыгаргыч түзүлүштөргө <i>принтер, мо&shy;нитор</i> ж-а үн <i>чыгаргыч</i> түзүлүш (колонка) ки&shy;рет. Принтер кагазга көчүрмөлөрдү басып чы&shy;гарса, монитор маалыматтарды экранга убак&shy;тылуу чыгарат, ал эми колонка үндөрдү угузуу  үчүн колдонулат. Сактагычта айрым учурда сырт&shy;кы эс же жардамчы сактагыч түйүнү деп ата&shy;лат ж-а учурда пайдаланылбаган берилиштер м-н программаларды (көрсөтмөлөрдү) сактайт. Сактагыч түзүлүштө тез эстеги берилишти сак&shy;тоого болот. Жеке компьютерде маалымат ий&shy;кемдүү (floppy) диск деп аталган кичине плас&shy;тик дисктин магниттелген бетинде сакталат. Системалык блок ичине орнотулган катуу диск&shy;тин кыймылдаткычы сырткы түзүлүштүн баш&shy;кысы болуп эсептелет, ал ийилчээк дискке ка&shy;раганда сыйымдуулугу чоң ж-а сактоо мүмкүн&shy;чүлүгү жогору. Кубаттуулугу аз лазер нуру м-н берилиштерди окууда CD-ROM, DVD-ROM кый&shy;мылдаткычтары пайдаланылат. <i>Байланыш-ка&shy;тыш</i> түйүнү бир компьютерди башка компью&shy;тер м-н, модем деп аталган түзүлүш санариптик сигналды аналогдук сигналга, аналогдук сиг&shy;налды санариптик сигналга айландырууда кол&shy;донулат. Тармактын интерфейс карт ж-а байла&shy;ныш кабели аркылуу салыштырмалуу жакын (бир имаратта) жайгашкан компьютерлер ту&shy;таштырылат. Компьютерлердин туташтырыл&shy;ган тобу тармак деп аталат. Киргизгич, чыгар&shy;гыч, сактагыч ж-а байланыш түзүлүштөрү чөйрө (перифериялык) түзүлүштөрдүн айрым гана бө&shy;лүктөрү, алар компьютер системасынын бө&shy;лүктөрүн түзөт.
[[Категория:4-том, 353-402 бб]]