«КОЛЫМА» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КОЛЫМА&#769;</b> – Азиянын түндүк-чыгышындагы да&shy;рыя. Магадан облусу м-н Якутиянын аймагында. Узундугу 2600 <i>км</i>, алабынын аянты 647 миң <i>км</i><sup>2</sup>. Халкан кырка тоосунан башталган Кулу ж-а Аян-Юрях дарыяларынын кошулушунан пайда болот. Жогорку бөлүгүндө босоголорду, сайроондорду пайда кылат, төмөн жагында Колыма ойдуңу (1150 <i>км</i>) аркылуу өтүп, Чыгыш Сибирь деңизин&shy;деги Колыма булуңуна куярда аянты 3250 <i>км</i><sup>2</sup>, узундугу 130 <i>км</i>ге жеткен дельтаны түзөт. Негизги куймалары: Детрин, Бахапча, Буюнда, Балы&shy;гычан, Сугой, Корколон, Берёзовка, Омолон, Анюй (оң); Сеймчан, Поповка, Ясачная, Ожо&shy;гина, Седедема (сол). Суусунун деңгээли 14 <i>м</i>ге чейин өзгөрөт. Орточо чыгымы 3900 <i>м</i><sup>3</sup>/<i>сек</i>, эң көбү 25100 <i>м</i><sup>3</sup>/<i>сек</i> (июнь), эң азы 23,5 м<sup>3</sup>/сек (апрель). Кар (47%), жамгыр (42%) ж-а булак суулары&shy;нан (11%) куралат. Майдын ортосунан октябр&shy;га чейин суусу кирет. Сентябрдын аягы – ок&shy;тябрдан майдын 2-жарымы – июнга чейин муз каптайт. Кышында үйөр пайда болот. Бахапчи&shy;нин чатынан (Усть-Среднекандан туруктуу) кеме жүрөт. Дебиндин чатынан жогорураак Кoлыма ГЭСи курулган (1984); Усть-Среднекан ГЭСи ку&shy;рулууда (2008). Төмөнкү агымында балык кар&shy;малат. Боюнда Среднеколымск шаары жайгашкан; негизги порттору: Усть-Среднекан, Зырянка, чатында – Черский, Зелёный Мыс, Край Лесов.<br>Колыманын алабында алтын кендери бар.

Ад.: <i>Давыдов Л. К.</i> Гидрография СССР. Ч. 2. Л., 1955; Ресурсы поверхностных вод СССР. Л., 1969. Т. 19; Геоэкологическое состояние арктического побережья России и безопасность природопользования. М., 2007.
[[Категория:4-том, 353-402 бб]]