«КОЁНДОР» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КОЁНДОР</b> ж а п а й ы (Leporidae) – <i>коён сымал&shy;дар</i> түркүмүнүн тукуму. Коёндордун 10 уруусу, 50дөй түрү бар: ак, чоң боз, манжур ж-а кадимки коёндор  ж. б. Бардык коёндордун алдынкы буту кыска, арткы буту узун, секирип чуркоого абдан ың&shy;гайлуу. Кулагы узун, куйругу кыска, жүнү жум&shy;шак, коюу. Ак коён ири, дене узундугу 44–74 <i>см</i>, сал-

[[File:КОЁНДОР33.png | thumb | Коёндор: 1 – ак коён; 2 – боз коён.]]
магы 3–4,8 <i>кг</i>, жайында күрөң же көгүш түстө, кышкысын аппак, кулактарынын учтары жай&shy;дыр-кыштыр кара. Тундра, токой ж-а токой&shy; талаалуу зоналарга таралган. Чоң боз коён ак коёндон чоңураак, салмагы 4–7 <i>кг</i>га жетет.<br>Кышкысын бир аз көгүш болуп өзгөрөт, жону кара. Көбүнчө токой-талаалуу, ачык талаа ж-а кургак талааларды мекендейт. КМШ өлкөлөрү&shy;нүн Европа  бөлүгүндө  таралган. К а д и м к и   к о ё н  Борбордук Азия, Казакстан ж-а Байкалдын чыгыш жагындагы чөлдүү, жарым чөлдүү жер&shy;лерге таралган. Дене узундугу 38– 53 <i>см</i>, салмагы 2–2,5 <i>кг</i>. Кыргызстанда бийик тоолуу өрөөндөрдө (Соң- Көл, Чатыр-Көл) бар. М а н ж у р  коёну кичи&shy;не, салмагы 2 <i>кг</i>га жетет, буту, кулагы кыска,өңү саргыч көк. Ыраакы Чыгыштын жалбырактуу токойлорунда жашайт. Коендор 45–51 күн көтөрүп, 2–12 бөжөк тууйт. Бир жайда 2–3 жолу төл&shy;дөйт. Териси ж-а эти үчүн аңчылык кылынат.<br> Өзгөчө ак коён м-н чоң боз коёндун кышкы тери&shy;си баалуу; андан түлкү, суу күзөндүн терилери&shy;не окшош арзан, жылуу мехтер жасалат. Кар калың түшкөндө коёндор  бакка, токой өсүмдүктөрүнө чоң зыян келтириши мүмкүн. Б а к м а   к о ё н&shy; д у н породалары жапайы коёндон келип чыккан. Бакма коён төлчүл келип, жыл бою төл&shy;дөйт, бир төлдөгөндө 18ге чейин бөжөк тууйт. Негизинен 1–1,5 жашында жетилет, 7–10 жыл жашайт. Негизги тоюту – көк чөп, тамыры тоют өсүмдүктөр, сабиз, капуста, жем ж. б. Андан эт, тери, тыбыт ж. б. алынат.
[[Категория:4-том, 307-352 бб]]