«КАПАГАН КАГАН» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КАПАГАН КАГАН</b> (туулган жылы белгисиз – 716, өлгөн жери бел&shy;гисиз) – Чыгыш Түрк кагандыгынын каганы (691–716). Кутлук кагандын аталаш иниси, Күлтегин м-н <i>Билге кагандын</i> аталаш агасы. Чыгыш Түрк кагандыгынын ээлигин кеңейтип, анын чек арасын Дербенттен (Кавказ) Хуанхэге (Кытай) чейин жеткирүүнү көздөгөн. 694-жылы Ор&shy;досту алуу үчүн кытайлар м-н согушта Маньч&shy;журияны өзүнө каратып, 706-жылы Түндүк Кытайга чабуул жасаган. 709-жылы <i>тогуз-огуздарды,</i> 711–712-жылдарда енисейлик <i>аздар</i> м-н чиктерди жеңип алган. 712–13-жылдарда Алтайдан келип, Жети-Сууда&shy;гы он ок элин (к. <i>Он ок будун</i>) багындырган. Сыр-Дарыядан өтүп, Кавказга жакын <i>тохар, сог&shy;дуларды</i> кыйраткан. 714-жылы кайрадан баш кө&shy;төргөн табгачтарга 6 жолу сокку урган. Капаган каган көчүүгө кам көргөн тогуз-огуздарды Гобинин түндүгүндө талкалаган. 716-жылы Толы өзөнүнүн жээгинде байегу урууларын жеңип, азыраак аскери м-н кайтып бара жатканда ал уруулар&shy;дын аман калган тобу капысынан кол салып, Капаган каганды өлтүрүп, башын кытайларга тартуу кылышкан.

Ад.: <i>Худяков Ю. С.</i> Кыргызы на просторах Азии. Б., 1995; <i>Бартольд В. В.</i> Избранные труды по истории кыргызов и Кыргызстана. Б., 1996; <i>Бернштам А. Н.</i> Избранные труды по археологии и истории кыргызов и Кыргызстана (в 2-х томах). Б., 1998; <i>Бичурин Н. Я. (Иакинф).</i> Собрание сведений о народах, обитавших в Средней Азии в древние времена. Т. 1. А., 1998; <i>Гумилёв Л. Н.</i> Байыркы түрктөр. Б., 1998; Хрестома&shy;тия по древней и средневековой истории Кыргыз&shy;стана / Сост. Джуманалиев Т. Д. Т. 1. Б., 2007.
[[Категория:4-том, 51-100 бб]]