«ИЙРИ СЫЗЫКТУУ КООРДИНАТАЛАР» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>ИЙРИ СЫЗЫКТУУ КООРДИНАТАЛАР</b> ,  Г а у с с к о о р д и н а т а л а р ы – мейкиндик&shy;теги (же тегиздиктеги) координата сызыктары (<i>u, v</i>) ийри сызыктары болгон координата&shy;лар. Ийри сызыктуу координаталарды биринчи жолу голландиялык математик Я. Бернулли (1691) пайдаланган, бир жылдан кийин немис окумуштуусу Г. Лейбниц коорди&shy;ната деп атаган. Мейкиндиктеги ийри сызыктуу координаталарды ж-а алардын аталышын франциялык математик Г. Ламе (1833) киргизген. Ийри сызыктуу координаталар системасы – тик бурч&shy;туу координаталар системасынын жалпы түрү. Бетке ийри сызыктуу координаталарды киргизүү дифференциал гео&shy;метриясынын методдорунун жардамы м-н бет&shy;тин геометриялык касиеттерин изилдөөгө мүмкүндүк тү&shy;зөт, интегралдарды эсептөөнү жеңилдетет. Эгерде координата сызыктары D облусунун ар бир че&shy;китинде өз ара перпендикулярдуу болсо, анда ийри сызыктуу координаталар ортогоналдуу деп аталат. Ортогоналдуу&shy;луктун зарыл ж-а жеткиликтүү шарты: (<i>e<sub>k,</sub>
e</i> ) = 0, мында <i>k ≠ m.</i> Мейкиндикте бисфералы , бицилиндрдик ж-а тордук координаталар, ко&shy;нустук, параболалык, сфералык, цилиндрлик, эллипстик координаталар ортогоналдуу ийри сызыктуу координаталар болот, к. <i type='ref'>Координаталар.</i>
[[Категория:3-том, 449-543 бб]]