«ИВАН IV ВАСИЛЬЕВИЧ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>ИВА&#769;Н IV ВАСИ&#769;ЛЬЕВИЧ</b> , '''Г р о з н ы й''' (25. 8. 1530, Коломенский кыш. – 18. 3. 1584, Моск&shy;ва) – 1533-жылдан улуу князь, 1547-жылдан би&shy;ринчи орус падышасы. Василий III Иванович&shy;тин уулу . Мамлекеттик ишмердиги Тандал&shy;ган рада түзүлгөн&shy;дөн (1549) баштал&shy;ган.

[[File:ИВАН IV ВАСИЛЬЕВИЧ55.png | thumb | none]]
Иван IVнүн өкмө&shy;тү жеке бийликти бекемдеп, мамле&shy;кеттин борбордо&shy;шуусун күчөтүүгө умтулган. 1549– 60-жылдарда жергиликтүү ж-а борбордук башкарууда, укук, аскер иште&shy;ринде реформа жүр&shy;гүзгөн. 1547–52-ж&shy;ылдардагы жортуулда&shy;рында Казан хандыгын, 1556-жылы Астрахань хан&shy;дыгын караткан. Ага Сибирь ханы Едигер (1555) ж-а Чоң Ногой ордосу (1557) баш ийген. Тандал&shy;ган рада кыйрагандан (1560) кийин, Иван IV жеке бийликти бекемдөөнү жалгыз өзү жүргүзгөн. Ал тышкы саясатында мамлекеттин чыгыш чек ара&shy;сын кеңейтүүнү, батыш жагынан Балтика боюн кошуп алууну көздөгөн. Ички саясатында жеке бийликтин күчөшүнө каршы болгондор м-н аёо&shy;суз күрөшкөн. Иван IV феодалдык бытырандылык&shy;тын калдыгына каршы күрөшүп, ички саясий душмандарын жоюу максатында 1565-жылы Оп&shy;ричнинаны түзгөн. Эл аны «Грозный« («Каар&shy;дуу») деп атаган. Иван IV өз мезгилинин билимдүү адамы болгон. Китеп басууну уюштурууда чоң роль ойногон ж-а бир катар архитектуралык эстелик&shy;терди салдырган.
[[Категория:3-том, 449-543 бб]]