«ЖОГОРКУ НАРЫН ӨРӨӨНҮ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>ЖОГОРКУ НАРЫН ӨРӨӨНҮ</b> Ички Теңир-Тоо&shy;до. Чоң Нарын суусунун алабынан орун алган. Жети-Өгүз жана Нарын райондорунун аймагында. Өрөөн кеңдик багытта 130 <i>км</i> узундукка созу&shy;лат, туурасы 20 <i>км</i>. Түндүгүнөн Жетим кырка тоосу, Тескей Ала-Тоо, чыгышынан Ак-Шый&shy;рак кырка тоосу, түштүгүнөн жана түштүк-чыгы&shy;шынан Нарын кырка тоосу, Улан, Чакыр-Ко&shy;рум, Борколдой тоолору курчап жатат. Өрөөндүн таманынын деңиз деңгээлинен бийиктиги 2600–3600 <i>м</i>. Аны курчап жаткан тоолор салыштырмалуу 1000–1300 <i>м</i> көтөрүңкү. Батыш жагы анча ке&shy;нен эмес, бара-бара кууштап, Кашка-Суу жана Төлөк суулары Чоң Нарынга куйган аймакта 

[[File:ЖОГОРКУ НАРЫН ӨРӨӨНҮ34.png | thumb | none]]<i>Чоң Нарын капчыгайына</i> өтөт. Ортоңку бөлүгү кенен, туурасы айрым жерде 25 <i>км</i>ге чейин же&shy;тет. Чыгышын Кыргоо жана Кызыл-Эшменин байыркы морена кырлары <i>Тарагай өрөөнүнө</i> жана Кара-Сай өрөөнүнө бөлөт. Тарагайдын башы Ара-Бел – Кум-Төр өрөөнү деп аталат.  Өрөөндүн  батыш жана ортоңку бөлүктөрүндө Каракол, Ча&shy;кыр-Корум, Улан сууларынын майда өрөөндөрү бар. Төмөнкү (батыш) бөлүгүндөгү тоо каптал&shy;дары майда кокту-колоттуу келип, өрөөндүн та&shy;манына тик түшөт. Таманы тектирлүү. Айрым жерлерде кеңдик багытында жаткан анча би&shy;йик эмес кырлар, дөбөлөр менен алмашат. Өрөөн&shy;дүн таманы (батышында) негизинен төртүнчүлүк мезгилинин чөкмө тектеринен жана неогендин кум-шагылдарынан турат. Каптал беттери тө&shy;мөнкү палеозойдун гранит, гранит-диорит жана башка интрузия тектеринен туруп, кеңдик багытында кеткен тектоникалык жаракалар менен тилмеленген. Кли&shy;маты кескин континенттик, январдын орточо температурасы –19°С, июлдуку 9°С. Жылдык жаан&shy;-чачыны 300 <i>мм</i>. Өрөөндө альп шалбаасы, шал&shy;баалуу талаа ландшафттары басымдуу, айрым тик беттерде алар субнивалдык жылаңач чөлдөр менен алмашат. Тоо кырларына нивалдык-гля&shy;циалдык ландшафт мүнөздүү. Жайыт. Өрөөндө Каракол, Кара-Сай жана башка кыштоолор бар. Барс&shy;коон – Ак-Шыйрак автомобиль жолу өтөт.

Ад.: <i>Чупахин В. М.</i> Физическая география Тянь- Шаня. А.-А., 1964; Бассейн реки Нарын. Ф., 1970; <i>Койчиев М.</i> Кыргызстандын жаратылышы жөнүндөгү очерктер. Ф., 1975. 
[[Категория:3-том, 327-448 бб]]