«ДИКТИОКАУЛЁЗДОР» барагынын кодун көрүү

'''ДИКТИОКАУЛЁЗДОР''' (Diktyocauloses) – малдын гельминтоз ылаңы. Өтө таралган ылаң. Козго&shy;гучунун бир канча түрлөрү бар. Dictyocaulus filaria кой, эчки, төө ж-а кээ бир жапайы жа&shy;ныбарларды; D. viviparus бодону; D. eckerti түн&shy;дүк бугусу, марал, элик, багышты; D. arnfieldi жылкы, качыр, эшек, зебраны ылаңдатат. Кыргызстандын шартында ылаң көбүнчө бир жаш&shy;ка чейинки козу-улакта, кээде башка малда кез&shy;дешип, январь–апрель ж-а август–сентябрь ай&shy;ларында байкалат. Козгогучтар малдын кекир&shy;тегинде ж-а бронхунда мителик кылат. Жыныс&shy;тык жактан жетилген ургаачы курт бронхко көптөгөн жумурткача таштайт. Мал жөткүр&shy;гөндө, алар какырык м-н оозуна келип, мал жутуп алат. Ичеги-карынга жеткен личинка&shy;лар эки сапар түлөгөндөн кийин малдын заңы м-н сыртка чыгып, жайытты, суу ичүүчү жай&shy;ларды булгайт. Сыртка бөлүнгөндөн кийин темп&shy;ература (20–25°) ж-а ным жетиштүү болсо, 6–7 сут&shy;када  малга кайра жугууга жөндөмдүү болот. Малга ылаң биринчи жуккан күндөрү алар жем-чөп жебей, жалпы абалы начарлайт, чычкакташы мүмкүн. Көп убакыт өтпөй мал оңолуп кетет, бирок 2–3 жумадан кийин кай&shy;радан жөткүрүп, чүчкүрүп-бышкырып, мурдунан илээшкек суюктук куюлат. Жөткүргөндө оорук&shy;сунат, демигет, ичи өтөт, көпчүлүк учурда темп&shy;ературасы көтөрүлөт. Мите курт өтө көбөйүп кетсе, мал тез арыктап, бронхтору толук бөгөлүп, өлүмгө учурайт. Мите аз учурда, ылаң создугуп өтөт. Мындай малдын жалпы абалы акырын&shy;дап начарлайт, арыктайт. Бодо малга ж-а май&shy;да жандыктарга бирдей эле дарылар колдонулат. Нилверм, 20%түү тетрамизол гранулят, фенбендазол (панакур), фебантел (ринтал), дит&shy;разин цитрат жана башкаларды пайдаланса болот. Диктиокаулёздорду жоюу максатында ылаң кездешүүчү чарбада бар&shy;дык кой-эчки, торпок м-н музоолорду гельминт&shy;сиздөө керек. Ылаңды алдын алуу үчүн малды нымдуу жерге жайбоо, саз ж-а көлчүктөгү суу м-н сугарбоо керек. 

''Д. Раимбеков.''
[[Категория:3-том, 86-170 бб]]