«ДЕӉИЗ ФЛОРАСЫ» барагынын кодун көрүү

'''ДЕӉИЗ ФЛОРАСЫ''' , д е ӊ и з   ө с ү м д ү к т ө р   д ү й н ө с ү –деӊиз же океанда өсүүчү өсүмдүктөр (балырлар, чөптөр, мангр дарактары ж-а бадал&shy;дар, бактериялар ж-а бир аз козу карындар) жыйындысы. Деӊиздин, көбүнчө күн жарыгы жетүүчү 100–400 ''м'' тереӊдигине чейин (''фотосин&shy;тез'' жүрө турган) балырлар көп кезигет. Алар&shy;дын микроскоптук түрлөрү суунун бетинде (''планктон''), ири түрлөрү суунун түбүндө (бен&shy;тос) өсөт. Деңиз флорасынын тик ж-а горизонталдык та&shy;ралуусу күн радиациясынын көлөмүнө жара&shy;ша болот. Деӊиз же океандын жээкке жакын жеринде деңиз флорасы климаттык ж-а локалдык фак&shy;торлорго, атап айтканда биогендүү элементтердин саны&shy;на, суу температурасына, туздуулугуна ж-а тунук&shy;тугуна, топурактын түзүлүшүнө, жээктин кор&shy;голушуна, тереӊдикке жараша таралат. Ири деӊиз балырлары (жашыл, күрөӊ, кызыл) – мак&shy;рофиттер деӊиздин салыштырмалуу жээкке жакын ичке тилкесинен орун алып, деӊиздин ташкындоо, тартылуу аймагындагысы  л и т о &shy;р а л д а р, ал эми суу жайпаган жердегиси  с у п р а л и т о р а л д а р  деп аталат. Макро&shy;фиттер ламинарий ж-а фукус балырларынан (алария, эклания, саргасстар ж. б.) турган суу алды токойлорду пайда кылат. Бир ж-а көп клеткалуу деӊиз балырлары сыртынан татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдү элестетип өсөт. Балыр&shy;лар, демейде, суу түбүнө ризоиддери м-н бекип, чанда кумдуу ж-а баткактуу деӊиз түбүндө кал&shy;кып өсөт. Балырлар деӊиз түбүндөгү органикалык заттар&shy;дын негизги жараткычы, алар жылына 10<sup>11 </sup>тонна   органикалык зат пайда кылат. Ири балырлардын ара&shy;сында көптөгөн омурткасыздар ж-а балыктар (айрыкча алардын тукуму) жашайт, алар м-н азыктанат. Суудагы тиричилик жалпысынан ба&shy;лырларга байланыштуу. Алар деӊиз суусунда&shy;гы өтө аз айрым микроэлементтерди өзүнө топ&shy;тойт. Деңиз флорасына татаал өсүмдүктөрдөн негизинен рдесттер ж-а водокрастар тукумунун өкүлдөрү мүнөздүү. Чөп өсүмдүктөрү (50дөй түрү) негизи&shy;нен 100 ''м'' суу түбүндө кадимкидей шалбааны пайда кылат. Айрыкча зостера, посейдония, талассия ж. б. кезигет. Дүйнөлүк океандагы деңиз флорасынан жылына болжол м-н 550 млрд тоннага жакын азык ж-а техникалык продукция алынат. Алар медицинада, тамак-аш, текстиль, тери иштетүү ж-а нефть иштетүү өнөр  жайында колдонулат.
[[Category: 3-том, 5-85 бб]]