«ДАВЛЕСОВ Насыр» барагынын кодун көрүү

'''ДАВЛЕСОВ''' (туурасы Дөөлөсов) '''Насыр''' (15. 3. 1929-жылы туулган, Чүй облусу, Кемин району, Кара-Булак – 13. 6. 2011, Бишкек) – дирижёр, композитор, педагог, Кыр&shy;гыз ССРинин искусствосуна эмгек сиӊирген ишмер (1967), Кыргыз ССР эл артисти (1974).

Бала чагында гармондо, мандолинада, комузда ой&shy;ноп, алардын коштоосунда ырдаган. 1945-жылы Фрунзеде&shy;ги М. Күрөӊкөев атындагы музыкалык-хореографиялык окуу жайынын, 1949-жылы П. И. Чайковский атындагы Москва мамлекеттик консер&shy;ваториясынын дирижёрлук классында окуган. 1958– 1962-жылдарда К. Орозов атындагы Кыр&shy;гыз мамлекеттик эл аспаптар оркестринин дирижёру, башкы дирижёру, 1962-жылдан Кыргыз мамлекеттик опера жана балет театрынын дирижёру, бир эле мезгилде В. В. Маяковский атындагы Кыргыз кыз&shy;-келиндер педагогикалык институтунун музыка кафедрасынын башчысы болуп иштеген. 1968-жылы Ленинграддын Киров атындагы опера жана балет театрында сыноодон өтүп, «Дон Кихот» балетине дирижёрлук кыл&shy;ган. 1971-жылдан Кыргыз мамлекеттик искусство институту&shy;нун ректору, 1978-жылдан профессор, 1983–1985-жылдарда кайрадан Кыргыз опера жана балет театрында башкы дирижёр, 1985–1994-жылдарда Кыргыз мамлекеттик искусство институтунун эл аспаптар ка&shy;федрасынын башчы&shy;сы. Анын чыгармачылыгы&shy;на кыргыз фолькло&shy;ру менен тереӊ байла&shy;нышкан музыкалык-компози&shy;торлук каражатта&shy;рынын таасындыгы жана жеткиликтүүлүгү мүнөздүү.[[File:ДАВЛЕСОВ4.png | thumb | Н. Давлесов дирижёр&shy;лук кылууда.|408x408px]]

[[File:ДАВЛЕСОВ3.png | thumb | none|356x356px]]Давлесов солисттер, хор жана симфониялык оркестр үчүн «Биздин жер тууралуу ыр» (1957) кантатасынын, «Түбөлүк даӊк» апо&shy;феозунун (1967), 300дөн ашык ыр, романс жана хорлордун, «Айкөл Манас» аспаптык чыгармасынын (1993), 14 кантатанын жана башкалардын автору. «Так&shy;теке» симфониялык бийи (1958), вокалдык-симфониялык «Сел&shy;кинчек» сүрөттөмөсү, «Чолпонбай жөнүндө бал&shy;лада» (А. А. Александров атындагы күмүш медалга арзыган), «Аста-секин, колукту» музыкалык комедия&shy;сы (1979), «Элес» симфониялык поэмасы (1988), «Кур&shy;манбек» операсы (1979, либреттосу Ж. Садыков&shy;дуку), «Жаштар кантатасы» (1978), «Колорату&shy;ралык үн үчүн концерт» (1985), «Скрипка үчүн каприччио» (2005), «Марш жана патриоттук ырлар» (2006) жана башка чыгармалары кеӊири бел&shy;гилүү. Кыргыз эл аспаптар оркестри үчүн «Ток&shy;тогулдун күүлөрү» сюитасын жана башкаларды жазган. «Ай&shy;наш», «Саанчы жеӊе», «Кыргыз жери» жана башка ырлардын, «Суусамыр өрөөнүндө», «Комуз күүсү» аттуу даректүү фильмдердин музыкасынын автору. П. Чайковскийдин «Евгений Онегин», Ж. Вердинин «Аида», М.Абдраевдин «Олжо&shy;бай менен Кишимжан» операларын, К. Мол&shy;чановдун «Макбет», Ж. Пуччининин «Богема», А. Хачатуряндын «Спартак», С. Прокофьевдин «Ромео жана Жульетта», М. Раухвергердин «Чолпон» балеттерин жана башка бир катар классика&shy;лык спектаклдерди койгон жана дирижёрлук кыл&shy;ган. Кыргыз Республикасынын Гимнинин музыкасынын авторло&shy;рунун бири (1992). Республикадагы жалпыга билим берүүчү мектептердин 1–4-класстарынын «Ыр&shy;доо», «Музыка» окуу китебин (Аманбаев, Кой&shy;гелдиева менен бирге) жазган. 1999-жылы Кемин районунун Кемин шаарчасындагы  №3 орто мек&shy;тепке ысмы берилген. Кыргыз ССР Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты (1978). «Ардак Белгиси», Эмгек Кызыл Туу, I, III даражадагы Манас ор&shy;дендери менен сыйланган.

Ад.: ''Алагушов Б.'' Насыр Давлесов // Кыргыз компо&shy;зиторлору. Ф., 1964; Насыр Давлесов. Б., 2004. [[Category: 3-том, 5-85 бб]]