«АХУНДОВ Мирза Фатали» барагынын кодун көрүү

'''АХУНДОВ''' Мирза Фатали [30. 06 (12.7). 1812-жыл, Шеки, азыркы Нуха шаары ‒ 26. 02(10.3), 1878-жыл, Тифлис шаары] ‒ азербайжан адабиятынын классиги, агартуучу, философ-материалист. Нухада орус-азербайжан окуу жайын бүткөн. Араб, фарс <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> орус тилдерин билген. М. Ахундовдун адабий ишмердиги 19-кылымдын 30-жылдары башталган. Сын макалаларында адабияттагы реалисттик багытты жактаган. «Пушкиндин өлүмүнө» аттуу кошок поэмасы 1837-жылы орус тилине которулуп, жарык көргөн. Анын
[[File:АХУНДОВ73.png | thumb|none]]
«Молдо Ибрагим Халил, алхимик» (1850), «Мусье Жордан, ботаник» (1851), «Ажы Кара» (1852) комедияларында, «Алданган жылдыздар» (1857) повестинде азербайжан элинин 19-кылымдын 1-жарымындагы турмушу реалдуу көрсөтүлгөн, коомго жат көрүнүштөр ашкереленген. М. Ахундов «Алданган жылдыздар» (1857) аттуу сатиралык повести <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> азербайжан адабиятында проза жанрын баштаган. «Инди принци Кемал-уд-Довленин Персия принци Жалал-уд-Довлеге жазган үч каты…» деген философиялык трактатында, «Философ Юмга жооп» деген макаласында жана башка эмгектеринде материалисттик идеяны өнүктүрүү <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> илимди <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> философияны динден бөлүп, жаратылышты үйрөнүүгө чакырган. Анын аӊдап билүү теориясы боюнча материалисттик сенсуализм позициясында турган. Бирок таанып-билүүнүн сезүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> рационалдык баскычтарынын диалектикасын ача алган эмес. Социалдык эзүүгө <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Чыгыш аялдарынын укуксуздугуна каршы чыгуу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> эзүүчүлөрдү күч колдонуп гана жоготууга болот деген жыйынтыкка келген. Ал кийинки муундарды патриоттук духта тарбиялоону, диний ишенимдерден арылтууну максат кылган; алардын билимге, эстетикалык таалимге жетишине зор маани берген. М. Ахундовдун эмгектери азербайжан элинин <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Жакынкы Чыгыш элдеринин адабияттары <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> коомдук ой-пикирлеринин өнүгүшүнө чоӊ таасир тийгизген. Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец жана башка тилдерге которулган.<br>
[[Категория:1-Том]]